رای دهنده ميانه و بازی
رای دهنده ميانه و بازی پيچيده انتخابات
در حوزه انتخاب عمومی (يا همان اقتصاد سياسی مدرن و ايدئولوژزدايی شده) مفهومی به نام «رای دهنده ميانه» (Median Voter) هست که در مباحث مربوط به رای اکثريت نقش مهمی دارد. رای دهنده ميانه کسی است که انتخابش تقريبا در وسط است. به عبارت دقيقتر در طرفين او تعداد برابری از رایدهندگان متمايل به دو سر طيف (در مثال ايران گرايشهای ليبرال و محافظهکارانه) حضور دارند. در عالم تئوری و با فرضياتی در مورد توزيع تمايلات جامعه رای دهنده ميانه برنده هميشگی انتخابات است. طبيعی است که اين مفهوم هم همانند هر مفهوم مجرد ديگری انعکاس طابقالنعل بالنعل دنيای بيرون نيست ولی ايده خوبی به آدم میدهد.
ما در انتخابات رياست جمهوری تا به حال شاهد رای دهنده ميانه نبوديم. در تمامی هشت انتخابات گذشته در بين انتخابهای ممکن يک نفر وزن بالايی داشت و مانع از شکلگيری رایدهنده ميانه میشد. شايد به همين دليل هم هيچ وقت انتخابات به دور دوم کشيده نشد. انتخاب نهم اولين موردی است که اين مفهوم به وضوح به چشم میخورد. با توجه به اينکه کسانی که رای نمیدهند عملا در بازی انتخابات حضور ندارند رای دهنده ميانه ما نمايانگر ميانه انتخابهای موجود در اين انتخابات است و لزوما متعلق به کل جامعه نيست. من سعی کردم هشت کانديدا را روی طيف قرار دهم و به نظرم رسيد ترکيب دوتايی هاشمی و قاليباف تقريبا نماينده رای دهنده ميانه هستند. اگر دقت کنيد مجموعه نامزدهای راست گراتر از قاليباف حدود ۲۵ تا ۳۰ درصد و سه نامزد اصلاح طلبتر از هاشمی هم تقريبا همين قدر رای دارند.
با توجه به اينکه احتمال اجماع محافظهکاران کم است و حتی در صورت تحقق آن هم احتمال برندهشدنشان در دور اول بالا نيست، بر اساس آمارهای موجود سه سناريوی محتمل عبارتند از:
۱) هاشمی و قاليباف به دور دوم بروند و قاليباف پيروز شود: اگر رایهای معين رشد نکند و محافظهکاران در مجموع رای نزديک به پنجاه درصد شرکتکنندگان را داشته باشند احتمال تحقق اين سناريو وجود دارد. اين بدترين سناريو برای اصلاحطلبان است چرا که علاوه بر اينکه حتی نتوانستهاند به دور دوم بروند نماينده رایدهنده ميانهشان نيز در دور دوم حذف شده است.
۲) هاشمی و معين به دور دوم بروند: در اين صورت رای معين مقدار کمی بالا میرود ( يعنی حداکثر رای کروبی را میگيرد چون قانون انتخاب فقط به کسانی که در دور اول رای دادهاند اجازه شرکت در دور دوم را میدهد) در حالیکه مقدار قابل توجهی از رای محافظهکاران به هاشمی تعلق میگيرد و او با فاصله زيادی انتخابات را میبرد. رقابت بين معين و هاشمی سناريوی چندان جالبی برای اصلاحطلبان نيست چرا که اولا رو درروی هاشمی بودهاند و طبعا قدرت چانهزنی برای پستهای آينده را نخواهند داشت و ثانيا محافظهکاران پيروزی هاشمی را به نفع خود تعبير خواهند کرد.
۳) هاشمی و قاليباف به دور دوم بروند و هاشمی پيروز شود: برای اصلاحطلبان بهترين وضعيت وقتی رخ میدهد که معين در دوره اول رای قابل توجهی داشته باشد که در دور دوم آن را به هاشمی اختصاص بدهد. در اين صورت پيروزی هاشمی معنای ضمنی پيروزی آنها را هم خواهد داشت. ضمن اينکه برايشان قدرت چانهزنی درست میکند.
وجود دو گرايش ميانهروی هاشمی و قاليباف وضعيت پيچيدهای برای اصلاحطلبان به وجود آورده است. البته بدترين حالت برای اصلاحطلبان وقتی است که منفعل عمل کنند و در دور دوم از هاشمی حمايت نکنند. در اين صورت در هر دو سناريوی ممکن بعدی بازی را تقريبا به طور کامل باختهاند به گونهای که حتی آن مقدار چانهزنی که میتوانستهاند بعدا با هاشمی داشته باشند را هم نخواهند داشت.
بر اساس اين تحليل من به استراتژیهايی برای رای دادن رسيدهام که در پست بعدی در موردش توضيح میدهم.
پ.ت ۱) اينکه هاشمی و قاليباف مطلوب رایدهنده ميانه هستند لزوما به معنی ميانه رو بودن آنها نيست و البته نافی آن هم نيست.
پ.ت ۲) در مورد قانون انتخابات من اشتباه کرده بودم. متن قانون را پيدا کردم و ديدم. در دور دوم همه میتوانند رای بدهند. در اين صورت احتمال اينکه معين يا هاشمی رایهای جديدی کسب کنند به لحاظ منطقی وجود دارد ولی محافظهکاران تقريبا با سقف رای خود به دور دوم میروند.

نظرات
آساره :
اصلا دلم نمی خواهد انتخابات برگزار شود. به من سر بزنيد
آساره - June 3, 2005 10:43 PM
ب.ن.ن :
Are you sure you can't vote in the second round unless you've voted in the first one?
ب.ن.ن - June 4, 2005 12:09 AM
hamed ghoddusi :
سينا نمیگم ميانه رو است. می گم در ميانه عددی طيف رای دهندگان قرار می گيره به همان تعريف فنی که گفته شد.
hamed ghoddusi - June 4, 2005 02:14 AM
دراي :
اين تحليلها در صورتي صحيح اند که سيستم رفتار smooth داشته باشد حال آنکه اگر چه ارتقاي تصور مردم از يک نفر به تدريج صورت ميپذيرد ولي افول يک شخصيت ميتواند با يک شايعه کوچک رخ دهد و با توجه به فضاي تخريبي که الان وجود دارد و به خصوص عليه هاشمي و با توجه به تلاشهايي که برخي خبرگزاريهاي وابسته به طيف اصطلاحا اصولگرا در حال شکل دادن هستند اگر چه هيچ کدام از کانديداهاي آنها ممکن است بالا نيايند ولي شايد چنان هجمه اي عليه هاشمي شکل بگيرد که رايي نماند برايش. اين را بيفزاييد به اينکه همان قضيه عکس مار هم وجود دارد. و به اين هم فکر کنيد که اگر احمدي نژاد راي آورد چه استراتژي اي اثربخش ميتواند باشد!
دراي - June 4, 2005 03:24 AM
hamed :
بورگان من از حافظه نوشتم. در مورد مجلس مطئنم ولی در مورد رياست جمهوری چون تا حالا پيش نيامده قطعی نمی تونم بگم. الان سرچ کردم ولی چيزی گيرم نيومد خوبه دوستان اگر کسی متن قانون انتخابات را داره ببينه آيا در انتخابات رياست جمهوری هم فقط کسانی که دور اول رای دادن می تونن رای بدن يا همه میتونن
hamed - June 4, 2005 04:12 AM
Mahdi :
کی گفته کسی که بار اول رای نداده باشه نمی تونه بار دوم رای بده!!!!! مگه اینجا ....؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟ درضمن نظریه رای دهنده میانه در حالت اطلاعات متقارن برای رای دهنده ها وقتی بایاس نشدن و می تونن رای دهنده میانه رو به دست بیارن درسته قابل اعتماده نه درالیگوپولی نامتقارن سیاسی که احزاب سعی می کنن خودشون رو اون جوری که نیستن نشون بدن تا رای بیشتری بگیرن.
Mahdi - June 4, 2005 05:26 AM
Mahdi :
اما تحليل هوشمندانه ای بود گرچه من روی فرضهات شک دارم.
Mahdi - June 4, 2005 06:05 AM
مسافر :
به نظر من حتی اگر قاليباف به دور دوم بره ، راستگرایان ازش حمايت نميکنند... با توجه به تهاجماتی که عليهش انجام ميدهند ... انصراف احمدی نژاد هم از ائتلاف ۴ نفره به همين دليل انجام شد که معتقد بود افرادی مثل قاليباف اصولگرای واقعی نيستند... به نظر من اکثريت راستگرایان در آن حالت پشت سر هاشمی خواهند ايستاد، چون علاقه ای به يک شکست ديگر ندارند... هر چند قاليباف خودش را اصولگرا ميداند ولی به نظر من نظراتش تا حد زيادی مانند هاشمی است ... يعنی در عمل ميانه رو است... اگر به احتمال خيلی ضعيف قاليباف در دور دوم برنده شود، به نظر من بازنده اصلی جناح راست خواهد بود...
مسافر - June 4, 2005 06:20 AM
مرضيه :
سلام. آقاي برادر حامد! من نمي فهمم شما و ديگران با چه منطقي هاشمي رو ميانه رو حساب مي كنين. اين آدم هنوز هيچي نشده احساس خدايي مي كنه. از ستادهاش خبر دارين كه چه طوري رفتار مي كنن؟
مرضيه - June 4, 2005 09:04 AM
Sepehr :
اگر رييس پليس رييس جمهور شود يعنی مرگ اصلاحات
Sepehr - June 4, 2005 09:10 AM
عباس :
حامد جان دور دوم مروط به انتخابات مجلس هست که کساني که دور اول در يک حوزه شرکت کردند در دور دوم نيز ميتوانند فقط در همان حوزه شرکت کنند. در انتخابات مجلس هم اگر کسي در انتخابات دور اول شرکت نکرده باشد در دور دوم ميتواند در هر حوزه اي شرکت کند. در انتخابات رياست جمهوري اين موضوع اصلا مصداق ندارد. دور اول و دوم اساسا ربطي به هم ندارند براي راي دادن
عباس - June 4, 2005 11:41 AM
delaram :
اتفاقا اگر معين و هاشمی به دور دوم بروند به نظر من معلوم نيست کدام رای بياورند. چون در ايران خيلی از رای دهندگان بر اساس تصورشان از فرد پيروز رای می دهند. اگر بدانند امکان پيروزی يکی ديگه وجود داره ممکنه رايشون عوض بشه. البته اين تنها دليلم نيست.
delaram - June 4, 2005 12:01 PM
reza :
استاد راستی هنوز شما طرفدار جناب دکتر سردار خلبان محمد باقر قاليباف هستيد؟!
reza - June 4, 2005 02:21 PM
mehdi :
آخه در مجلس هم کسی که در دور اول رای نداده ميتونه در دور دوم هم شرکت کنه. فقط فرقش اينه که کسی که در يه حوزه رای داده تو دور دوم نميتونه در يه شهر ديگه رای بده که منطقی هم هست. دليلش اينه که در شهرهايی که حالت قبليه ای داره ممکن کانديداها برن از شهرهايی که تو دور اول تکليفشون معلوم شده لشکرکشی کنن. به هر حال به جز حالت دوم تحليلت جالب بود.
mehdi - June 4, 2005 04:23 PM
طرفدار :
به نظر شما اين عكس كيه؟
طرفدار - June 4, 2005 04:52 PM
امين :
خيلی ممنون که نظر بنده را پاک کرديد. بالفرض که نظر اول من توهينی به آقا يا خانم درای داشت، نظر دوم را که راجع به نوشتهی شما بود چرا پاک کرديد؟ گفتم انتخاباتی که نياز به دانش استراتژی شما برای رأی دادن در آن باشد به درد نمیخورد. هر رأیدهنده در يک دموکراسی تنها بر مبنای منافع شخصی و بصيرتی که از منافع جمعی دارد بايد بتواند رأی بدهد، وگرنه رأیگيری بیمعنا میشود. میتوان استراتژی برای جمع کردن رأی داشت، ولی برای رأی دادن نه. فکر نمیکنيد خيلی بیمدارا (بدون تالرنس) هستيد اگر تحمل چنين نظری را نداشته باشيد؟ خدا نگهدار.
امين - June 4, 2005 08:46 PM
سر توماس :
در مورد مجلس هم اينطور نيست. من خودم در انتخابات مجلس پنجم، دور اول رای ندادم و دور دوم رای دادم. محدودیتی که هست اینه که در دور دوم میتونی در همون حوزه انتخاباتی ای که دور اول رای دادی، رای بدی. (برای مجلس)
سر توماس - June 4, 2005 09:10 PM
hamed :
آقای امين من راستش از کامنت دوم شما اين برداشت را نکردم. الان که توضیح دادید فهمیدم منظورتان چی بود. تا به حال هم هيچ کامنتی را جز آنهايی که توهين به افراد توشه پاک نکردهام. در کامنتتان کلمهای بود که من برداشت بسيار توهينآميزی از آن کردم. اگر اين طور نبوده ببخشيد.
hamed - June 4, 2005 09:41 PM
Mahdi :
این پست نیک آهنگ رو خوندی «نظامیها میآیند یا نه».... http://www.nikahang.blogspot.com حامد جان ...
Mahdi - June 4, 2005 09:47 PM
بيکار! :
عروس بيچاره که آهسته به دنبال مادرشوهر آمده بود و تا اينجا را تحمل کرده بود ناگهان به سخن درآمد که : قربون برم خدا را ! يک بوم و دو هوا را ! اونور بوم گرما را ! اينور بوم سرما را !
خلاصه اين حکايت همينطور توی ذهنم بود ولی باور نمی کردم کسی اينقدر پررو باشه تا اينکه به اين تحليل!! برخورد کردم و ديدم الحق و الانصاف اون پيرزن تقصير نداشته و مقصر همون عروس بی چشم و رو! بوده است. چرا؟؟
بقیه در وبلاگ طنز انتخاباتی جیغ و داد :http://jighodad.blogsky.com
بيکار! - June 5, 2005 02:16 AM
Saleh Sahabeh Tabrizi :
آقا ارادتمندم ! سلام عرض شد / من تو نسيم شرط بندی کردم که اين حامد قدوسی آخرش رای معين رو ميندازه توصندوق ! / يه کم با ما باش ! خوش ميگذره ها
Saleh Sahabeh Tabrizi - June 5, 2005 02:26 AM
ب.ن.ن :
As I asked other people, I guess your assumption about eligibility for voting in the second round is not correct; and since in the case of having Moein and Hashemi in the second round, people's motive and concerns will change, oppisite to your conclustion, I think this case is the best outcome for the reformist not the worst!
ب.ن.ن - June 5, 2005 10:58 AM
l :
ممنون که ژيغام من رو ژاک کرديد از آشنايی(شناختن) با حام قدوسی خوشبختم
l - June 6, 2005 01:21 PM