خبر ايسنا کوتاه بود: «كميسيون برنامه
خبر ايسنا کوتاه بود: «كميسيون برنامه و بودجه در جلسه امروز خود واردات بنزين از محل بودجه عمومي، شركتهاي وابسته و حساب ذخيره ارزي را ممنوع كرد.»
دوستان اقتصاددان مجلس احتمالا حواسشان نيست که وقتی قيمت بنزين را ثابت نگاه میدارند و واردات آن را ممنوع میکنند نتيجهای جز کمبود به وجود نمیآيد. به اين دليل ساده که تقاضای بنزين تغيير نمیکند ولی عرضه آن به شدت کم میشود. نمايندگان عزيز به جای اينکه مساله را از راه درستش حل کنند (اصلاح قيمت) هی بايد دور خودشان بچرخند و راههای عجيب پيشنهاد کنند. با اين پيشنهاد جديد اتفاقات جالبی رخ میدهد:
۱) احتمالا برای فروش بنزين سهميه تعيين خواهد شد. اين باعث میشود افراد از الان بدانند که سال بعد بنزين کالای کميابی خواهد بود و با خريد آن در سال جاری دست به ذخيره آن خواهند زد. مطمئن باشيد از همين فردا مافياهای مختلف دست به کار ساختن مخازن زيرزمينی و احتکار بنزين خواهد شد. چه تجارتی سودآورتر از آن. لذا منتظر افزايش ناگهانی مصرف بنزين در ماههای باقیمانده سال باشيد. علاوه بر آن بايد شاهد حوادث متعدد ناشی از ذخيرهسازی بنزين در منازل باشيم.
۲) کسانی که به هر دليل تقاضای بنزين بالاتری دارند مثلا محل کار و منزلشان دور از هم است يا اهل گشت و گذار و مسافرت هستند با کمبود بنزين مواجه خواهند شد و کسانی که مصرف کمتری دارند مثلا بازنشستههايی که زياد از ماشين استفاده نمیکنند با مازاد آن. لذا بازار سياه خريد و فروش بنزين يا کارت هوشمند آن به راه خواهد بود.
۳) همه ما میدانيم که شبکه حمل و نقل عمومی به يکباره رشد نخواهد کرد و اين کار مستلزم سالها وقت است. در اين مدت رفاه عده زيادی از شهروندان جامعه که برنامه زندگیشان را بر اساس حمل و نقل با خودرو شخصی و لذا مصرف بنزين بالا تنظيم کردهاند به شدت افت خواهد کرد. توجه داشته باشيد که مصرف بنزين بالا لزوما چيز بدی نيست. آنچيزی که بد است فروش بنزين يه قيمتی کمتر از قيمت واقعی (قيمتی که ملاحظات زيستمحيطی را هم دربر دارد) است.
۴) بساط آشنابازی و رشوهدهی برای خريد کارت بنزين اضافی يا هر روش ديگری که بنزين بيشتری به دست مردم برساند به راه خواهد افتاد. نتيجه آن تشديد شديد فساد اداری است.
۵) شبکهای قوی بين پمپبنزين داران و توزيعکنندگان بنزين و کارمندان مسوول کنترل سهميه فروش راه خواهد افتاد تا زيرزيرکی مقداری از بنزين ارسال شده به هر پمپ بنزين از بازار آزاد سودآور سر دربياورد.
۷) آن فيلم فرانسوی معروف يادتان هست که زمان جنگ جناب بقال مخلوط شير و آب تحويل مشتريانش میداد. وقتی قيمت بنزين بازار آزاد ليتری چند صد تومان باشد چرا پمپبنزين داران و رانندگان نفتکش نخواهند مخلوط گازوييل و آب و بنزين تحويل مردم بدهند؟
۸) ...
خيلی دردناک است که بعد از گذشت ۱۷ سال از پايان جنگ و ۱۵ سال از فرو ريختن بلوک شرق کشوری با اقتصاد رو به رشد بايد شاهد کمبود بنزين و صف و بازارسياه باشد. نظريه بهبود پارتو اينجا به کار میآيد. مجلس بهتر است قانون فوق را اصلاح کرده و واردات «بنزين يارانهاي» را ممنوع کند. اين طوری هر کس که مصرف بالاتری داشت میتواند قيمت واقعی بنزين را بدهد و از رانندگی لذت ببرد. بقيه هم که همان سهميه بنزين ارزان گيرشان میآيد و وضعشان فرقی نمیکند. اين سياست بهينه نيست ولی از قانونی که تصويب کردهاند خيلی بهتر است. تازه يک سياست هوشمندانه برای افزايش تدريجی قيمت بنزين هم هست.
نظرات
joojoo :
CNG
joojoo - October 20, 2005 02:05 AM
abbas :
سلام؛ من يه علاقه مند به وبلاگ شما هستم و اقتصاد. ولی اطلاعاتم بسيار محدود است. شما مرجعی ساده می توانيد معرفی کنيد برا مطالعه ( ان لاين يا کتاب ) ؟
abbas - October 20, 2005 08:18 AM
Binaam :
Baz ham salam, Man ya ma hanooz montazere 1 Jawabe are ya na be in Pishnehade 3-4 gabl hastim, mowafag bashi (Salam, 1 Pishnehad daram ke omidwaram dar morede an be tore jedi fekr koni wa nazare mowafeg ya manfi ro ham begi, Chenanche mayel bashi man hazeram ke dar sorate tamayol ketabhaye adabi wa ya jalebi ro ke 2 ta az on dari ro bekharam ( che be rial ya € ) chon chera ke hamontor ke hatman midani inja hastand kasani ke salhast be khatere moshkelat wa.... be iran naraftand wa alageh be motalee ham darand,mowafag bashi, montazere jawabet hastam
)
Binaam - October 20, 2005 10:18 AM
hamed ghoddusi :
آقا فريبرز سلام. من همون روز به شما ايميل زدم نرسيد دستتون؟
hamed ghoddusi - October 20, 2005 10:49 AM
بی تا :
والا من هم که اقتصاد نخوندم و چیزی از اقتصاد سرم نمیشه هم اینو میفهمم که این کارها و قوانین دور باطل زدنه. معلوم نیست چرا وقتی راه بهتری وجود داره باید راههای پر ریسک تر رو امتحان کرد.ایم وسط دلم برای کسانی میسوزه از بنزین یارانه ای استفاده نمیکنند و فقط دود و آلودگی هوا نصیبشون میشه.
بی تا - October 20, 2005 11:06 AM
sadraa :
همیشه بعد از شنیدنِ این نوع استدلالهای واضحِ کوبنده از خودم (و گاهی از استدلالکننده هم!) میپرسم که اگر اوضاعِ امور جداً واقعاً همینقدر بهوضوح شدیداً همینطور است که میگویید، چگونه است که مخالفانتان نمیتوانند مطلب را ببینند؟ من از اقتصاد (هم) سر در نمیآورم، اما به نظرم می آید که اینطور که شما حرف میزنید لازمهاش این است که احمدینژاد و گروهاش را یا ابله بدانید یا فاسد. نمیگویم که دلیلِ پیشینیای هست که اینان نه ابلهاند نه فاسد؛ فقط خوب است حواسمان باشد که در بحث، منتسب کردنِ طرفِ مقابل به بلاهت یا فساد *آخرین* کاری است که میشود کرد. پرحرفی را ببخشایید.
sadraa - October 20, 2005 11:55 AM
hamed ghoddusi :
صدرای عزيز. من کاری به احمدینژاد و گروهش ندارم. فعلا بحث مجلس عزيز است. ياد دوستی افتادم که میگفت معلم اقتصاد دبيرستانمان يه چيزايی ميگفت و ما گفتيم آقا اگر اين قدر واضحه پس چرا اينايی که سرکارن اين کار را نمیکنن. جواب معلم همان جوابی بود که شما داده بوديد. من البته اين حرف را نمیزنم ولی میتونم برای شما مثالهايی بياورم که دقيقا همين طوری است. يکی اش همين کم کردن نرخ بهره که ماجرايش مثل روز روشن است. نکته بامزهاش هم اين که هرکدام از همين راستیها که وارد دولت شد (مثلا دانش جعفری وزیر اقتصاد يا کاظمی وزيربازرگانی) گفتهاند نرخ بهره کمتر از تورم بیمعنی است. اين در حالی است که اقتصاددان درخشان احمد توکلی هنوز فکر میکند ايدهاش خيلی کارآمد است. بازهم مثال بزنم؟
hamed ghoddusi - October 20, 2005 12:05 PM
نیما نامداری :
اين سياستها از ديد آقاين نه تنها بلاهت نيست که عين ذکاوت است اما نکته اينجا ست که محدوده اطلاعات و شيوه های تصميم سازی آنها عقب افتاده است. فراموش کرده ايد روزی نه چندان دور درراين مملکت فردی سخن از توزيع پول نفت در خانه مردم و رايگان بودن آب و برق و تلفن می کرد و در همان لحظه يک ملت گوش به فرمان او بودند؟
نیما نامداری - October 21, 2005 01:04 AM
نیما نامداری :
ضمنا حامد جان! اين طرح بخشی از يک لايحه است که در آن قيمت دارای دو قيمت شده و برای استفاده از بنزين ارزان سقف مصرف و محدوديتهائی در نظر گرفته شده و در مقابل ناوگان حمل و نقل عمومی سهميه بيشتری خواهند داشت. اگر ديوانسالاری فاسد و ناکارآمد موجود و ميل به عوامفريبی سياستمداران اجازه دهد اين شرايط بهتر از وضع موجود خواهد بود.
نیما نامداری - October 21, 2005 01:08 AM
نیما نامداری :
در کامنت قبلی منظور از قيمت در سطر اول همان بنزين است! شرمنده!!
نیما نامداری - October 21, 2005 01:10 AM
کاوه :
سلام.
http://roozonline.com/01newsstory/011030.shtml
یه جمله ترکی استانبولی هست که می گه: ما آدم نمی شیم!
حافظه ی میان مدت نداریم! چه برسه به بلند مدت!
فکر کنم برای اقتصاددان ها و دانشمندان علوم اجتماعی این چند سال دردناک ترین دوران خواهد بود.
کاوه - October 21, 2005 01:15 AM
abbas :
سلام؛ من يه علاقه مند به وبلاگ شما هستم و اقتصاد. ولی اطلاعاتم بسيار محدود است. شما مرجعی ساده می توانيد معرفی کنيد برا مطالعه ( ان لاين يا کتاب ) ؟
abbas - October 21, 2005 03:45 AM
hamed ghoddusi :
عباس جان. تا جایی که حافظهام یاری میکند اين چند تا کتاب را پيشنهاد میکنم:
اقتصاد خرد ميانه (هال واريان) (اصولا اقتصاد خرد پايه تحليل اقتصادی است و این کتاب مثالهای خوبی دارد. من به عنوان اولین کتاب پیشنهاد میکنم) پيشگامان اقتصاد توسعه (نشر نی) اقتصاد ايران (دکتر نيلی) اقتصاد کلان (منکيو) اقتصاد توسعه (ترجمه غلامرضا ارمکی) بزرگان اقتصاد (انتشارات علمی فرهنگی) اقتصاد سياسی جمهوری اسلامی (بهمن احمدی) معرفت شناسی علم اقتصاد (غنينژاد) استراتژی توسعه صنعتی (دکتر نيلی) اندیشههای اقتصادی میلتون فریدمن مقرراتزدایی (دکتر شمس) بازم اگر يادم بود میگم. موفق باشی.
hamed ghoddusi - October 21, 2005 07:17 AM
abbas :
با سپاس فراوان از جناب عالی
abbas - October 21, 2005 07:54 AM
reza :
http://www.irna.ir/fa/news/view/line-1/8407298261001406.htm اينا يه چيزی تو مايه های خمرهای سرخ هستن! چند وقت ديگه می گن بانک لازم نداريم پولهاتونو تو بالشتون قايم کنين!!!
reza - October 21, 2005 01:30 PM
mehdi :
به نظر من ميشه برای بنزين کوپنی يه طرح خوب داد به شرطی که خريد و فروش کوپن ازاد و قانونی باشه
mehdi - October 22, 2005 12:37 PM
abbas :
معادل انگليسی <<درامد (تولید) ناخالص ملی>> چيه؟ ميشه يه توضيح بديد اين واژه يعنی چی؟
abbas - October 23, 2005 12:29 AM
JaSa :
ميشه تحليل خودتون را در مورد ايجاد پايگا های CNG و حركت به سمت حذف بنزين بنويسيد.
JaSa - October 23, 2005 10:29 PM
Enkratic :
من فکر می کنم اگر به استدلال هايی که در مورد اين طرح در مجلس شد توجّهی کنيم ٬اين منظر چندان دور نبوده است .. بهتر از اين حقير واقفی که در اين مملکت قيمت هر چيز ! يک تابع اکيدا صعودی از قيمت بنزین است .. حالا تو فرض کن پيشنهاد تو عملا اجرا شود ـ یعنی بیش از تورم دولتی قیمت را افزایش دهند ـ ٬ اول آنکه قيمت حمل و نقل در کشور بالا می رود و اين دقيقا باعث رشد قيمت مواد غذايی می شود و الخ .. يعنی يک تورم کنترل نشده به بازار تحميل می کند و آنرا نامتعادل می سازد .. پس به ناچار بايستی زيرمجموعه های متعادلی طرح کنيم ٬ که مصوبه ی فوق گرچه منافی اقتصاد آزاد و سرمايه داری است ٬ اما ساده ترين راه و عملی ترين راه ـ گرچه با تحقير ملّت است ( که عموما به آن عادت کرده ایم ) ـ می باشد ...
Enkratic - October 23, 2005 11:05 PM
abbas :
معادل انگليسی <<درامد (تولید) ناخالص ملی>> چيه؟ ميشه يه توضيح بديد اين واژه يعنی چی؟
abbas - October 23, 2005 11:11 PM
حامد قدوسی :
عباس جان
Gross Domestic Product (GDP) تولید ناخالص داخلی
Gross National Product GNP تولید ناخالص ملی
برای ایران این دو خیلی با هم فرق نداره و تقریبا یکی است. معنی اش هم ارزش کل کالا و خدماتی است که در کشور در یک سال تولید می شود. هر چه بیشتر باشد نشان دهنده بالاتر بودن درآمد (یا رفاه) کشور است.
حامد قدوسی - October 24, 2005 11:07 AM
abbas :
بسيار ممنونم ازت
abbas - October 25, 2005 08:05 AM