توي مهندسي و فيزيك اصطلاح خوب و مهمي هست به اسم شهود مهندسي يا فيزيكي كه مفهومش اينه كه يه آدم حرفه‌اي بايد يه حس ملموس از اعداد و ارقام داشته باشه. يعني اين كه مثلا وقتي مي‌گيم يه موتور 100 اسب بخاري واقعا يعني چه ؟ يعني بزرگي موتور و مصرف سوخت و باري كه مي‌تونه جا به جا كنه و الخ بياد توي ذهنمون. اين شهود كمك مي‌كنه كه وقتي جواب يه مساله را به دست مي‌آريم يه نگاهي بهش بندازيم و ببينيم اصلا معقول هست يا نه.

عين اين قضيه توي اقتصاد هم صادقه. اين‌جا هم وقتي مثلا صحبت از يك ميليارد دلار مي‌كنيم بايد يه حسي داشته باشيم كه يعني چقدر فعاليت اقتصادي و توي چه ظرفي. يك نمونه خيلي جالب فقدان شهود اقتصادي توي ايران كه اين‌ روزها به طرز گسترده‌اي نقل مي‌شه اين قضيه دويست ميليارد دلار سرمايه‌گذاري ايراني‌ها توي دبي است. تازه بعضي‌ها ماجرا را داغ‌تر هم مي‌كنند و مي‌گن دويست ميليارد دلار توي بخش مسكن يا توي بورس. حالا با اينش كاري ندارم ولي شهود اقتصادي ناقص من مي‌گه ماجرا خيلي غير قابل باوره. در واقع مي‌شه دلايل متعددي براي پرت بودن اين عدد ارائه كرد:

1) كل درآمد ارزي اين كشور از ابتداي انقلاب تا الان چيزي حدود 700-800 ميليارد دلار بوده. اين البته تخمين منه و ممكنه كمي خطا داشته باشه ولي اين ميزان خطا تاثيري روي بحث ما نداره. بخش اعظم اين ميزان درآمد ارزي براي خريد بنزين و گندم و تجهيزات نظامي و دارو و مواد واسطه‌اي و تجهيزات صنعتي و غيره توسط دولت هزينه شده و بخش ديگري هم توسط بخش خصوصي براي واردات انواع كالاهاي مصرفي و سرمايه‌اي صرف شده. حالا من واقعا موندم كه از اين مبلغ بايد چقدرش دست بخش خصوصي مي‌رسيد كه دويست ميلياردش فقط بره توي دوبي سرمايه‌ گذاري بشه. در واقع با تخمين من كل ارزي كه توي اين مدت دست بخش خصوصي بوده براي واردات انواع كالاها تقريبا سيصد ميليارد دلار بوده. سرمايه‌گذاري توي دبي هم در سال‌هاي اخير مطرح شده و از اول انقلاب نبوده. در نتيجه كل ارز در اختيار بخش خصوصي در مدت مطرح شدن دوبي كم‌تر از 50 ميليارد دلار بوده كه بايد صرف هزار تا كار مي‌شده از جمله سرمايه‌گذاري در دوبي.

2) گزارش رسمي سازمان ملل در مورد جذب سرمايه خارجي اشاره مي‌كند كه دوبي در سال 2004 حدود پنج ميليارد دلار سرمايه خارجي جذب كرده. اگر تمام سرمايه خارجي دوبي را ايراني‌ها تامين كنند و اگر اين رقم در تمام سال‌ها برقرار بوده باشه كه البته نبوده چهل سال طول مي‌كشه تا چنين سرمايه خارجي اون‌جا جذب بشه.

3) كل توليد ناخالص ملي دوبي (شامل بخش‌هاي مختلف از جمله نفت) تقريبا پنجاه ميليارد دلار در ساله. دويست ميليارد دلار يعني چهار برابر كل توليد ناخالص ملي دوبي. اين ديگه فكر كنم براي همه روشن باشه كه اساسا مبلغ دويست ميليارد دلار سرمايه براي اقتصاد دوبي چقدر گنده است.

4) متوسط توليد ناخالص ملي ايران در چند سال گذشته گذشته حدود 140 ميليارد دلار بوده. اگر نرخ پس‌انداز را خيلي خوش‌بينانه بيست درصد فرض كنيم كل منابع مازاد در ايران اقتصاد براي سرمايه‌گذاري حدود سي ميليارد دلاره. فكر مي‌كنيد چند سال طول مي‌كشه كه اقتصادي كه كل منابع سرمايه‌اي اش در بخش دولتي و خصوصي در سال سي ميليارد دلاره فقط توي يك كشور همسايه دويست ميليارد دلار سرمايه‌گذاري كنه؟

5) مي‌گيد ايرانيان مقيم خارج سرمايه‌گذاري كردن؟ فكر مي‌كنيد كل ثروت ايرانيان مقيم آمريكاي شمالي چقدر برآورد شده؟ رقم‌ها متفاوته ولي من ارقامي در حد و اندازه پانصد ميليارد دلار شنيدم كه تازه به نظر مي‌آد دست بالا است. مباركه كه دوبي كوچولو دويست ميليارد سرمايه جلب كرده.

فكر مي‌كنم اين دوستاني كه بحث شيرين دويست ميليارد دلار را باب كردن هيچ تصوري از دويست يا ميليارد يا دلار ندارند. من ديروز يه رقم برآورد شده توسط يك شركت مشاور فرانسوي شنيدم كه به نظرم معقول اومد. سرمايه ايرانيان در دوبي حدود دوازده ميليارد دلاره. اين به قد و قواره ايران و دوبي و جريان سرمايه‌گذاري در دنيا مي‌خوره.