اقتصاد رفتاری
اقتصاد رفتاری در پی مطالعه رفتار تجربی انسان ها در شرایط مختلف و بررسی میزان سازگاری رفتار آن ها با فرض های مرسوم در اقتصاد است. این فرض ها معمولا از طریق بازی هایی که شبیه سازی شده دنیای بیرون است بررسی می شود. یک فرض مهم که در این بازی ها بررسی می شود بحث مطلوبیت انتظاری است که بیان می کند مردم روی امید ریاضی مطلوبیت های ناشی از گزینه های محتمل تصمیم می گیرند. ذکر این نکته شاید برایتان جالب باشد که رفتار مردم در اقتصاد معمولا ریسک گریز فرض می شود. یعنی اگر به کسی دو گزینه پیشنهاد شود که اولی شامل 900 دلار قطعی و دومی شامل دو گزینه 1000 و 800 دلاری با شانس برابر باشد مردم گزینه اول را انتخاب می کنند. یعنی یک مقدار قطعی را به یک مقدار ریسکی ولو با متوسط برابر با مقدار قطعی ترجیح می دهند. این خصوصیات آدم ها است که خرید چیزهایی مثل بیمه را توجیه می کند و باعث می شود مردم حاضر باشند مقداری پول بدهند تا از ریسک خلاصی یابند. هر چند مقدار این پول بیشتر از میانگین احتمالی ضرری باشد که ممکن است متوجه آن ها شود. در غیر این صورت شرکت های بیمه ورشکست می شدند.
یک بازی جالب در حوزه اقتصادی رفتاری از این قرار است. به شرکت کنندگان اعلام می کنیم که دو گلدان حاوی صد گوی داریم که اولی محتوی 51 عدد گوی سیاه و 49 عدد گوی سفید است. از تعداد گوی های سفید و سیاه گلدان دومی اصلا اطلاعی نداریم و فقط می دانیم که مجموعشان صد است. ما از هر گلدان یک گوی به تصادف بیرون می آوریم. به شما گفته می شود که یکی از این دو گوی ناشناس را انتخاب کنید و اگر رنگش سیاه بود یک جایزه یک میلیون تومانی بگیرید. اکثریت مردم در آزمایش های مختلف گلدان اول را انتخاب می کنند. در قسمت دوم گفته می شود که اگر گوی قبلی سفید بود یک میلیون تومان را می گیرید. شما گوی مربوط به کدام گلدان را انتخاب می کنید که شانس برنده شدنتان را بیشتر کنید؟
نظرات
Sahand :
Hamed; I think you have made some mistakes in translating it into Farsi. It is a different flavor of famous Monty Hall game which is based on probability and it is so anti intuition even great Hungarian mathematician Paul Erdos had to spent all night, while shouting and yelling, finally coming to accept the result. It goes like this. You are a guest in a show and the host shows you three doors and says there are two goats and a Mercedes Benz behind these doors and asks you to chose the one that has the Mercedes Benz. You chose one and then, the host opens one of the doors and shows you the goat and asks you whether you want to stick with you previous choice or change your mind. The correct answer is to change the mind because than chances of wining the Mercedes Bens would increase from % 33 to % 50. But as I said before Erdos did not believe it and was awake till morning to figure out. Please refer to “ My Brain Is Open” written by Bruce Schechter. Paul Erdos died just 10-12 years ago like while living like a homeless person in Poland, also his mathematical theories laid down the foundation of most advance communication engineering. But I have even a harder question. All wall papers in the world fits into 17 different patterns and why Islamic arts is the only one that posses not only these all these 17 pattern but also some different tiling
Sahand - May 21, 2006 03:29 AM
ساراs :
در ادامه همان ريسكگريزي من باز هم گوي گلدان اول را انتخاب ميكنم. چون حداقل ميدانم كه تعداد سفيدهايش هم كم نيست. ولي دومي را چه ميدانم شايد درصد سفيدهايش خيلي كمتر باشد.
ساراs - May 21, 2006 06:39 AM
Meysam :
من هم گلدان اول را. به همان دلیلی که سارا گفته.
Meysam - May 21, 2006 02:34 PM
پورخانی :
متاسفانه نوع تحریف شده اقتصاد رفتاری را در بازارهای ایران به وفور میشه دید.
اینکه ببینی همچراغ هات چکار میکنند تو هم هون کار رو انجام بدی. حتی بدون اینکه بخواد میانگین بگیره رو درصد ریسک و ازین حرفها.
در مورد سئوالتون:
من بازهم گلدان اول را انتخاب میکنم. چون میدانم حداقل 49 سفید دارد!
پورخانی - May 21, 2006 02:49 PM
پورخانی :
نوشته سهند خصوصیه یا ما هم میتونیم جواب بدیم به اون سئوال آخرش؟
واینکه باید انگلیسی جوابشو بدیم؟
پورخانی - May 21, 2006 02:57 PM
نويد :
ببين يك گيري هست.. چون پولي براي شركت توي اين قرعه كشي ندادم اصولا فكر مي كنم اگه توي يك كوزه 49 درصد گوي مطلوب من وجود داشته باشه كه يك ميليون به من برسونه اوضاع خيلي خوبه و اصولا نبايد طراح اين بازي در كوزه دوم فرصتي بيشتر از اين به من بده.. اما اگر اول بازي قرار بود من هم هزينه اي كنم مثلا 100 هزار تومان از من مي گرفتي راحت تر جواب مي دادم.... منظورم اينه كه اگه اول بازي از من 490 هزار تومان يا كمتر بگيري (مثلا صفر تومان) من كوزه اول رو انتخاب مي كنم... قبول دارم كه سوال رو تغيير دادم و منظور تو اصلا اين نبود... اما دليل اين كه بچه ها نا خودآگاه كوزه اول رو انتخاب مي كنند فكر كنم بيش از اونكه به ريسك گريزي اون ها مربوط شه به همچين حسي مربوط مي شه كه به نظر منطقي مياد..
نويد - May 21, 2006 05:13 PM
AliS in Wonderland :
Salaam Hamed
I am kinda busy now so no time to reformulating your problem so I am just copy pasting some stuff here about the Monty Hall game someone mentioned in your first comment. in case you wanna read about your problem.
I just want to highlight this part in the solutions:
"It is important to note that the problem is not well formulated."
-------
Suppose you are on a game show, and you are given the choice of three doors. You win
what is behind the door you choose. Behind one door is a new car; behind the other two doors
are goats. You pick a door, say door number 1. Afterwards, the game show host, who knows
what is behind all the doors, opens another door, say door number 3, and shows you a goat.
He says to you, ”Do you want to change your pick to door number 2?”
Is it to your advantage to switch your choice of doors? Why?
————————————–
This is the famous Monte Hall Quiz-Show Problem. For lengthy discussion, see the web
page: http://math.rice.edu/ ddonovan/montyurl.html
It is important to note that the problem is not well formulated. There are important
non-probabilistic aspects. We are not told whether the game host will always open one of the
other doors. He might only do it under selected circumstances. Then much depends on the
motivation of the game host.
Under the assumption that the game host would always open one of the other doors, you
should be able to persuade yourself that indeed it is to your advantage to switch. You would
win with probability 2/3 instead of 1/3. With probability 1=3, you originally pick the door
with the car, if you switch, then you lose. With probability 2/3 you pick a door with one of
the goats. If you switch, then you win in either case.
AliS in Wonderland - May 21, 2006 06:19 PM
حامد.ع :
ولی من بدون شک گوی دوم رو انتخاب میکنم،چون وقتی اطلاعاتی ازش نداریم احتمال در اومدن گوی سفید ازش 50 50 هست.اما تو اولی 49 به 51.به علاوه هیجانش هم بیشتره!
حامد.ع - May 21, 2006 07:03 PM
Ali Shourideh :
Take a look at this paper:
http://www.econ.ubc.ca/halevy/research_paper.php?URL=ua-rocl.pdf
Ali Shourideh - May 21, 2006 11:14 PM
میرزا پیکوفسکی :
بنده به پرسش کننده می فرمایم پانصدهزارتاش مال خودت بگو وضعیت سیاه سفید گوی دوم چطور است.
میرزا پیکوفسکی - May 22, 2006 12:51 AM
Mehdi :
من در قسمت اول گلدان اول و در قسمت دوم گلدان دوم را انتخاب می کنم.
راستی اينجا يک مساله جالب را می شه ديد. اونهم اينه که بيشتر پاسخ دهنده ها، بجای دادن پاسخ (بهترين پاسخی که می توانستند بدهند) و تشريح پاسخشان، صورت مساله را زير سوال برده اند يا خواستار تغيير دادن صورت مساله شده اند. مشابه اين مورد را در شرکتهای مهندسی نيز ديده ام که مهندسهای جوان به جای فراهم آوردن پاسخ برای يک مساله فنی، سعی می کنند به نحوی آبرومند از زير پاسخ دادن در بروند.
Mehdi - May 22, 2006 05:42 AM
saeed :
آقا من خواستم يه چيزی بنويسم ديدم قبلا زرنگ تر از ما بوده! من باشم 500 تومنشو ميدم به طرف ميگم يه گوی سفيد بهم بده! توتالی ريسک فيری! (;
saeed - May 22, 2006 11:42 AM
Sahand :
Agha Mehdi: I personally did not answer because I raised a question and was expecting to hear from Hamed, but as usual Hamed’s receiver is not working yet. For years I have been asking him to upgrade his communication system from a Simple Line to at least half-duplex, but he has not done yet. If one follows the logic presented in main body of discussion, one realize that the answer depends on risk taking factor rather than a probability. According to this economical behavior, people tend not to take risk and rather be satisfied with less that is certain but it does not apply for everyone, and it shows in people’s way of investment in capital market. Usually older and married adult invest their money in more conservative and secure plans but the single and younger people would prefer more aggressive plans that has high yield interest but is risky. A young and single person can afford the risk but older, mature and married one cannot.
So following this logic, one prefers to stick with the first jar because it has less risk of loosing.
Mr. Por khani: my question was addressed to everyone and you can write back in either Farsi or English, I am personally MOS-TAAZAFF to have other software to in Farsi with.
Sahand - May 22, 2006 02:40 PM
پورخانی خطاب به سهند :
من با نظر شما خطاب به مهدی موافقم که سن و سال و وضعیت در انتخاب تاثیر زیادی دارند.
ولی در جواب سئوال قبلیتون که چرا هنر ایرانی...
راستش هنوز متوجه ربط این سئوال به بحث نشدم. اما جوابم صرفا به این سئوال خارج از بحث مطلب اینه که
احتمالا در جریانید که هر کشور در هر سال فقط میتونه یک اثر تاریخی و هنری رو ثبت کنه. و باید تا تاریخ مشخص شده ای این رو اعلام که که کارشناسان مربوطه روش تحقیق کنند.
امسال سال دومیه که حضرات به علت ... ی نتونستن به موقع اقدام کنند. و برای دومین سال متوالی ما چیزی برای ثبت اثر تاریخی هنری نداریم. حالا این که در این مقیاسه. تو کشور هم نگاه کنیم. چیزی به اسم هنر دیده نمیشه! این دفعه تشریف اوردید ایران دقت کنید مشخص میشه. و تو ایران هم بجای نو سازی هنر خودمون داریم به اون 17 پترن ها ی غربی اون هم بدون شناخت که منجر به پوچ گرایی سطحی میشه! گرایش پیدا میکنیم. اون وقت توقع دارید تو پترن های اصلی جای بگیریم؟ توقع زیادی نیست؟ من فرصت نکردم تا حالا از ایران خارج شم. ( شاید درست نگم ) اما فکر میکنم اگر از ایران چیزی اونطرف هست بخاطره حضور ایرانیان موفق آنطرفی و ثانیا توریست ها ( که پاشون خدا رو شکر به نعمت حکومت مقتدر از جامعه بر کنده شد ) و سبک شناسان علاقه مند خارجی باشه نه تلاش دولتمردان ایرانی!
اگر متوجه منظورتان نشدم و بی ربط گفتم. شما ببخشید و حرفهای من رو پای صحبت دوستانه بگذارید.
پورخانی خطاب به سهند - May 22, 2006 06:39 PM