بازار مالی و سرمایه انسانی
از مزایای ایران آمدن مواجهه با مسایل عینی جالب است. امشب با دوست عزیزی صحبتی می کردیم. می گفت از یک دانشگاه خیلی خوب در اروپا پذیرش گرفته ولی بورس بهش ندادند. هر دو موافق بودیم که اگر جایی بود که می توانست وام کافی برای تحصیلش در آن دانشگاه را از آن جا دریافت کند و پس از فارغ التحصیلی پس بدهد کاملا ارزش دارد که این کار را بکند و با خرج خودش (در واقع با وامی که دریافت می کند) مشغول تحصیل شود.
عین این قضیه در مورد سیاست تخصیص وقت در هنگام تحصیل در داخل ایران هم صادق است. بسیاری از ما آرزو می کنیم که در دوره ای که در ایران دانش جوی کارشناسی ارشد یا دکترا هستیم تمام وقت خودمان را صرف درس خواندن یا تحقیق بکنیم و می دانیم که چنین کاری وضع ما را در بازار کار آینده به تر خواهد کرد. با این همه معمولا مجبوریم برای تامین هزینه های زندگی بخشی از وقتمان را صرف کارهایی بکنیم که لزوما ربطی به تحقیقمان ندارد و از آن طریق پول دربیاوریم. این موضوع باعث می شود که دانشجوی مقطع تحصیلات تکمیلی در ایران حتی گاهی کم تر از 50 درصد وقتش را صرف کار تحقیقاتی و آموزشی اش بکند. حالا اگر بازار مالی در کشور ما توسعه یافته تر بود به گونه ای که وام گرفتن از آن امر پیچیده ای نبود و برای افراد عادی امکان پذیر بود دانش جویان می توانستند این تصمیم را بگیرند که برای تامین هزینه های زندگی شان از این بازار وام بگیرند و پس از فارغ التحصیلی و مشغول شدن به کار وام را پس بدهند. چنین امکانی باعث تمرکز بیش تر روی درس خواندن و در نتیجه بهبود وضع سرمایه انسانی در جامعه می شد حال آن که ضعف بازار مالی در ایران چنین امکانی را از افراد می گیرد.
در بحث های مربوط به رشد اقتصادی ضعف بازار مالی یکی از موانع مهم برای رشد فن آوری و کارآفرینی در کشورهای در حال توسعه است. هر چند مفاهیم در آن جا کمی متفاوت است ولی امیدوارم منطق قضیه با توضیحات بالا کمی روشن تر شود. شاید هم چیز تفصیلی تر نوشتم.

نظرات
بهزاد :
به غیر از این، به نظر من سیستم بانکی مسؤول بسیاری از دزدیها، جنایتها و گرفتاریهای مردم است. چون اگر کسی پول نقد همراه نداشته باشد، بسیاری از کیفزنیها و دزدیها اتفاق نمیافتد. وقت کردی راجع به تاثیر سیستم بانکی بر نظم اجتماعی، امنیت و کاهش فساد بنویس. سوال اصلی که دارم این است که چرا سیستم بانکی ما این قدر عقب است؟
بهزاد - July 29, 2006 11:08 PM
mehdi :
سلام.حامد چند وقتي كه ايران نبوده و با فضاي ايران آشنايي نداره..تا حالا من فكر ميكردم كه حامد فقط كمي در تحليلهاش با واقعيت هاي اجتماعي ايران بيگانه است ولي حالا ميتونم ادعا كنم كه كاملا با اين فضا بيگانگي داره..آقا حامد: الان دولت نهم يك فشار عجيبي روي بانكها گذاشته كه اونها وام هاي كرافريني و اشتغال بدن..دوستان دانشگاهي هم كه ميخوان فارغ التحصيل بشن نميتونن فقط به تئوري هاي كتاب اكتفا كنند (چون بعضي از اين تئوري ها حتي به لعنت خداوندي هم نميارزند)..بنابراين ميتونن از اين وامهاي كارافريني با نرخ بهره 4 درصد(تا اونجا كه ميدونم) بگيرند و در حوزه تخصص دانشگاهي خودشون فعال بشن..اينجوري ممكنه بتونن يك گرهي هم از اين مملكت باز كنند..
حامد: مهدی جان رابطه بین کامنتت و مطلب من چیست؟ ظاهرا مطالب را خیلی دقیق نمی خونی. بحث من وامی است که شما در زمان تحصیل و برای گذران زندگی دریافت می کنی است عزیز نه وام اشتغال و کارآفرینی.
mehdi - July 30, 2006 07:45 AM
میثم زارع :
حامد شدیدا ازت دلگیرم که هیچی راجع به فاجعه لبنان نمی نویسی.
حامد: میثم نمی دانم جدی می گی یا شوخی ولی راستش ترجیح می دهم در مورد چیزی که ازش شر در نمی آورم چیزی ننویسم.
میثم زارع - July 30, 2006 10:42 AM
سحر شقاقي :
واقعا يكي از مهمترين موانع كار تحقيقاتي همين گراني شهريه ها و كمبود منابع مالي است . دانشجوي بيچاره بايد هم كار كند و هم هزينههاي گزاف تحصيلاتش را بدهد .
سحر شقاقي - July 30, 2006 11:00 AM
مازيار صالحي :
سلام
در ادامه يادداشت آقا ميثم، اين حرف براي من قابل قبول نيست. فکر مي کنم تو داري اقتصاد مي خواني (نه اينکه با عدد و منحني بازي کني) طبعا بايد براي آزمودن خوانده هايت به دنياي واقعي پا بگذاري. از طرف ديگر فاجعه لبنان آنقدر شفاف و عيان است که حتي بچه شريفي ها هم از آن سر در مي آورند.
(البته اينکه نظر بدي يا نه و اينکه کدام طرفي نظر بدي حرف ديگري است که با آنها کاري ندارم.)
مازيار صالحي - July 30, 2006 11:32 AM
m.t :
salam
finacial market are an important gap in the country which if try get pormotion by the government i am sure every thing will improve
m.t - July 30, 2006 12:17 PM
Arash :
Dear Hamed,
My 2 cents: Another factor we should not overlook regarding the students who study in Iran is the uncertainty in the job market after graduation. The reason the students are willing to get into heavy debt during their studies in the U.S. & Europe is the fact that their present value of future income is enough that they can easily pay off debt after graduation in couple of years or so.
However, I doubt many students who study in Iran are willing to go into much debt given the high uncertainty of the job market after graduation.
Arash - July 30, 2006 12:36 PM
بابک خرمدین :
آره شما چیزی از این مسائل سر در نمیاری. کشتن آدم ها مربوط به سیاست میشه و شما هم درس سیاست می خونی. خلاصش می خوای اینو بگی دیگه نه.
ایول شرف
بابک خرمدین - July 30, 2006 12:39 PM
بابک خرمدین :
نمی خونی درسته
بابک خرمدین - July 30, 2006 12:41 PM
:
البته وام رو باید از بازار پولی گرفت نا بازار مالی!!!!!!!!!!
حامد: شما financial market را به بازار پولی ترجمه می کنید؟
Anonymous - July 30, 2006 08:11 PM
SAYE :
baba baz chi shode rikhtin sare in Eghtesad-dan. ey baba...baraye awwalin bar dar tarikhe WEBLOG newisi dar IRan, yeki mige agha man az gaziyye X sar dar nemiyaram. hala hame migan "na ba zur ham shode benwis"
chi benwise?? awwal shoma ha bayd berin fekr konin raje be "MASHRU'IYYATE ISRAEL" be yek natije yi beresin, ba'desh biyayn be JENAYAT hash residegi konin.
kasi ke vujud nadare ke nemishe azash entezari dasht
SAYE - July 30, 2006 10:50 PM
مصلحت :
به مصلحت سیاسی ایشان نیست که در باره امور حاد موضع بگیره. فرصت مناسب نیست، وگرنه چند پست پیش در کامنت دانی در باره همین امر اسرائیل و لبنان در رل متخصص ویژه داد سخن میداد.
مصلحت - July 31, 2006 03:32 AM
آپاچي :
سلام ، آقا تو راس مي گي اما با همه دانشجويان عزيز و متشخصي كه بعد از ده سال از فارغ التحصيلي شون اون سي چهل تومن صندوق رفاه رو پرداخت نكردن و قرار نيست كه پرداخت كنند چي مي گيد؟ از جمله خودم و مهدي .
آپاچي - July 31, 2006 06:32 AM
mehdi :
حامد گرامي..من كامنت هاي شما رو دقيق ميخونم..اتفاقا به همين جخاطر هم هست كه بهت ميگم كه اصلا ايران رو نميشناسي و با مسايل واقعي اون درگير نيستي .ببين عزيز: بحث من اينه كه در اكثر رشته هاي تحصيلي (به تعبير نهاد گراها) نياز به آموزش هاي حين تحصيل هست كه با اين آموزش ها مغز بعضي از دوستان بكار مي افته و براي تحليل هاشون آسمون رو به ريسمون نميبافند.من بحث شما رو اصلاح كردم بدين معني كه بجاي اينكه فقط وام بگيريم و درس بخونيم،وام بگيريم ، درس بخونيم ، كار كنيم ، پول در بياريم و آموزش هاي حين تحصيل ببينيم.اگه دولتي هم باشه كه در فرايند آزمون و خطاي دانشجويان گرامي و در صورت شكست خوردنشون به كمك انها بياد كه نور علي نوره ....عزيز دل برادر
حامد: مهدی جان این برچسب نشناختن ایران و اینا خیلی قدیمی شده. به هر کی هم بچسبه قطعا به من یکی نمی جسبه. فکر کنم من خیلی بیش تر از شما در ایران کار کرده ام و می کنم. لطفا اگر راجع به منطق مساله حرفی داری بزن. من واقعا نمی فهمم شما چه اصلاحی در بحث من کرده ای و اصلا بحث من آیا بحث سیاست گذاری بود که شما بخواهی اصلاحش بکنی یا نه. من کاری به نهادگراها ندارم ولی شخص شما معمولا مقدمات اقتصاد در ذهنت ننشسته است. ظاهرا هیچ ایده ای از محدودیت بازار مالی نداری و خیلی دلت خوش است که دولت بیاید و پول مجانی به فارغ التحصیلان بدهد تا آن ها بروند کسب و کار راه بیندازند و در طول آن یاد بگیرند!!! بحث کژرفتاری و ریسک نامتقارن و این ها هم کشک!
mehdi - August 1, 2006 11:35 AM
مهدي :
سلام آقا حامد..ما در اين مورد با هم زياد بحث كرديم و به نظرم از نوع بحث كردنت كانلا معلومه كه تو يك فضاي ديگه سير ميكني.البته اينكه ارائ خودت رو داشته باشي محترمه و من هم ازت نخواستم كه غير از اون چيزي كه فكر ميكني حرف بزني.منتهي مشكل شما اينه كه يك چيزهايي رو در مدت اندكي كه در خارج از كشور بودي ديدي(كه البته من همون مدت اندك رو هم نبودم و چندان هم ناراحت نيستم) و فكر ميكني اينجا هم مثل اونجاست.
حامد..رفاقت ما بجاست ولي اين به معناي اين نيست كه تا يك حرفي زدي مورد تاييد قرار بگيره ..خوب شما يك حرفهايي ميزني كه از نظر من مورد تاييد نيست و نظرم رو هم ميگم.اگه نميخواي هم خوب نميگم ..مهم نيست..ولي با همه اين مقدمات من معتقدم كه نه شما و نه دوستان هم فكر شما ، واقعيت هاي اين مملكت رو لمس نكرديد و اشنا نيستيد.
دوست گرامي ..شما يك نظر در مورد كمك مالي گرفتن دانشجو ها دادي و من هم بحث شما رو يك جور ديگه با يك مكانيزم ديگه گفتم..تازه من تصريح كردم كه از چه رويكردي دارم استفاده ميكنم كه شما همين كار رو هم نكردي..
عزيز دل: لطفا صريحا اعلام كن سر جمع چند واحد اقتصاد پاس كردي كه شما با مقدماتش اشنايي داري و من ( و احتمالا دوستان من ) با اين مقدمات اشنايي ندارند؟
ارادتمند
مهدي - August 1, 2006 02:08 PM
Taha :
Salam, I just emailed you a paper I had written on Real Options and Governemnt Budgeting: The case for Education.
Taha - August 8, 2006 04:51 PM