قیمت نسبی
تورم و ثابت بودن نرخ ارز در پنج سال گذشته و هم چنین تحولات فناوری باعث تغییر در قیمت های نسبی خیلی از کالاها شده است. لباس یکی از اقلامی است که من می توانم قیمت هایش را به خاطر بیاورم. از حدود 12 سال پیش عادت دارم شلوار جین و کفش اسپورت معمولی با قیمت متوسط بخرم. سال 73 قیمت یک جفت کفش راحتی اکت یا کمل حدود هشت هزار تومان بود. الان کفشی معادل آن را می توان با حدود بیست تا سی هزار تومان خرید. روند قیمت شلوار جین هم همین طور بوده. قیمت خودرو هم همین اتفاق برایش افتاده است. قیمت پراید نو در سال 74 حدود پنج میلیون بود و الان هفت میلیون است. پژو هم حدود پنج سال است که قیمتش تقریبا حول یازده میلیون تومان ثابت است. این به معنی است که قیمت واقعی پژو در این فاصله تقریبا نصف و پراید تقریبا یک سوم شده است. قیمت رایانه 386 در سال هفتاد حدود دویست هزار تومان و قیمت لپ تاپ حدود دو میلیون تومان بود. اگر قیمت رایانه متناسب با متوسط قیمت سایر اقلام جلو رفته بود باید الان برای یک رایانه مدل روز چیزی نزدیک به دو و نیم تا سه میلیون تومان پول می دادیم.
به دلیل این تغییر در قیمت های نسبی ممکن است حدس ما در مورد سطح رفاه در جامعه دچار خطا شود. حتی با ثابت بودن درآمد سرانه و این تغییرات در قیمت نسبی مردم می توانند لباس های بیش تر بپوشند و بیش تر صاحب خودرو و رایانه شوند ولی در عوض در خانه های کوچک تری زندگی کنند و گوشت کم تری مصرف کنند. نمی توانیم از ظاهر جامعه راجع به رفاه قضاوت دقیقی کنیم.
پ.ت : عذرخواهی می کنم. الان که متن را دوباره خواندم متوجه شدم یک جمله کلیدی را موقع اصلاح متن جا انداخته ام و در نتیجه متن گنگ شده است. صحبت من در یک فضای تورمی است. با تورم بیش از بیست درصد در جامعه قیمت متوسط کالاها در مدت ده سال حدود هفت برابر می شود. ولی وقتی قیمت کفش و لباس فقط سه برابر شود یا قیمت خودرو و رایانه ثابت بماند معنی آن این است که قیمت واقعی آن ها پایین آمده و این اقلام به طور واقعی ارزان تر شده است. این اتفاق در مورد چیزی مثل رایانه یا خط موبایل یا تلویزیون کاملا ملموس است. قیمت ظاهری خط موبایل از سال 76 تا الان تقریبا نصف شده که با لحاظ کردن تورم قیمت واقعی آن به یک ششم قیمت قبل رسیده است. پس اگر مردم موبایل بیش تری مصرف می کنند لزوما به معنی ثروت مندتر شدن آن ها نیست بلکه ناشی از ارزان شدن اساسی موبایل هم هست.

نظرات
حميــدرضا :
حامد عزيزواقعا رفاه در جامعه بطور نسبي بالاتر از سالهاي قبل است...حداقلش ظاهر مردم اين را مي گويد..يعني شما منكرش هستي ؟
حميــدرضا - August 22, 2006 11:31 PM
reza :
what do economic surveys say, like the survey on household income and expenditures? is it different in urban and rural area (change in the welfare), i am not sure casual observations are enough
reza - August 23, 2006 05:31 AM
سارا :
چند سوال:
اولا قیمت ها را که با سایر اقلام مقایسه کرده اید منظورتان خوراک است صرفا یا ملک یا همه آنها با هم... اگر درست منظورتان را فهمیده باشم میخواهید بگویید بعضی چیزها گران شده و بعضی اقلام خریدش آسان تر شده به نسبت...
سوال دوم هم اینکه: آیا میشود نتیجه گرفت جامعه شبیه سیستمی میشود که مثلا در کشورهای غربی جاری است. مصرف جاری بالا ولی توان سرمایه گذاری پایین؟
سارا - August 23, 2006 05:58 AM
سعید پوردلیر :
بله و این موضوع خوراک تیلیغاتی خوبی برای رسانه های دولتی شده است.
مثلا تیلیغ می کنند که قیمت یک تلویزیون مدرن پلاسما 60 اینچ در دو سال گذشته نصف شده و این یعنی تورم خیلی هم زیاد نیست !!!
سعید پوردلیر - August 23, 2006 08:08 AM
كامران :
سلام. خب تو از لحاظ اقتصادي اين مساله را در نظر مي گيري و درست. آيا تغيير نگرش مردم نسبت به مصرف مربوط به تغيير فرهنگي و هستي شناختي آنان نسبت به زندگي نيست؟تعابيري چون رفاه و ...در جامعه روستايي ، شهري و حتي ساكنين تهران و شهرستان مي تواند متفاوت باشد.
كامران - August 23, 2006 08:12 AM
مهدي صاحبنسق :
سلام. من خيلي از اقتصاد نميدونم. بنابراين نتونستم ارتباط دقيق بين مفروضات و نتايج رو بفهمم. اگه منظورتون اينه كه قيمت كفش و شلوار لي طي 12 سال حدوداً 3 برابر شده و ميخواهيد اين رو به بقيه تعميم بدين، شايد اين استقرا چندان درست نباشه، يا توي صنفهاي مختلف فرق كنه. در مورد كامپيوتر هم كه نسبتاً مطلع هستم، اوضاع به نحوي بوده كه طي 10-12 سال اخير شما هر زمان كه اراده ميكرديد، با 700 هزار تومان ميتونستيد (و ميتونيد) يك سيستم خوب بخريد. سال 74، يك 486DX2-66 و الآن، يك سيستم P IV با مشخصات خوب، همقيمتند. بنابراين به موازات پيشرفت تكنولوژي در اين بخش، قيمت بهترين محصول (براي عموم كاربران و نه متخصصين) همواره ثابت بوده است. اما در مورد laptop حدود 3 سال پيش بازار متحول شد و قيمتها با روي آوردن شركتهاي بزرگ به توليد و رقابت بيشتر در اين عرصه، شكسته شد. در اين مورد هم از آن موقع شما با صرف هزينه حدود 1.4 ميليون تومان ميتونيد يك مدل مناسب و بهروز رو خريداري كنيد. با اين حساب اگر laptop رو كنار بگذاريم و بخواهيم وضعيت كامپيوتر رو تعميم بديم، ميشه نتيجه گرفت كه كارخانههاي خودروسازي بايد هر سال محصول جديدشون رو با قيمتي حدود پارسال عرضه كنند.
مهدي صاحبنسق - August 23, 2006 08:53 AM
محسن مؤمنی :
حامد جان!
تلقی مردم از رفاه هم در این رابطه نقشی مهم دارد.
اگر سیاستها به شکلی باشد، که کالاهایی که مردم آنها را نماد رفاه میدانند، در طول زمان ازران شوند و کالاهایی دیگر گران شوند، به نظر عموم، عموم مردم مرفه تر شدهاند. و اصولاً باید بگویی که قضاوت راجع به رفاه (با توجه به آن معنیای از رفاه که مورد نظر مردم است) صورت میگیرد، یا با توجه به درآمد سرانه یا تلقی جهانی از رفاه، یا چیز دیگری؟
حامد: محسن جان! تلقی مردم که قابل اندازه گیری نیست. ما باید راهی برای سنجش عینی رفاه پیدا کنیم که یک راهش بررسی قدرت خرید است. نکته مهمی در صحبت تو هست. اگر قیمت برخی کالاها ارزان شود مردم ممکن است حس کنند قدرت خریدشان برای کل سبد کالاها بالا رفته که لزوما ممکن است این طور نباشد.
محسن مؤمنی - August 23, 2006 01:40 PM
میترا :
کر می کنم مطلوبیتی که مردم کسب می کنند هم مهمه ، من 15 سال پیش کلی کیف می کردم از داشتن کامپیوتر 386 دویست هزار تومانی ، اما الان همان مطلوبیت ، با کامپیوتر 386 یا حتی 200 هزار تومان قابل دستیابی است؟ فکر کنم بچه ای با سن اون موقع من الان باید کامپیوتر یک میلیونی زیر دستش باشه تا همان مطلوبیت را داشته باشه
حامد: میترا خانم من بحثم روی مدل رایانه نیست. بحثم این است که همان رایانه روز را سال ها است که می توانید با قیمت ثابت بخرید و با این تورم موجود یعنی کاهش قابل توجه قیمت واقعی رایانه. به عبارت دیگر شما همان مطولبیت ثابت خود را با قیمت کم تری به دست می آورید.
میترا - August 23, 2006 05:54 PM
نیما :
رفاه یعنی چه؟
حامد : میزان برخورداری؟
نیما - August 23, 2006 09:04 PM
سيد احمد محدث :
سلام ارزان شدن كالا هاي كه در آن تكنولوژي رشد قابل ملاحظه داشته است در تمام دنيا اتفاق افتاده است بنابر اين ارزان شدن قيمت موبايل لب تاپ خيلي ربطي به اقتصاد ايران ندارد. همچنين همان گونه كه مي داني انسانها بطور معمولي ابتدا به نياز هاي اوليه شان -خوراك و پوشاك - مي پردازند بهد كالاهاي لوكس مثل موبايل و ماشين. ضمن اينكه مصرف سرانه كالاهاي اساسي نيز كاهش در مصرف را نشان نمي دهند. من معتقدم در سالهاي پر درامد نفتي در امد سرانه مردم بهتر شده است هرچند تورم هم بوده است.
سيد احمد محدث - August 24, 2006 08:02 AM
میترا :
منم مدل زایانه را مثال زدم ، منظوری که بد بیان کردم گویا این بود که به نظر من بر خلاف فرض شما مطلوبیت ثابت نیست ، پراید اگه سال 75 برای یک خانواده با سطح زندگی متوسط فرضا ده واحد ( مثاله! میدونم قابل اندازه گیری نیست!) مطلوبیت داشت ، الان 5 واحد داره یعنی فرضا باید دو تا پراید یا یک پژو پارس داشته باشه تا همون مطلوبیت را بدست بیاره ، یعنی ( به نظر من ) 5 میلیون پراید تبدیل به هفت تا نشده تبدیل به مثلا دوازده تا شده ( اعداد را فقط به عنوان مثال گفتم )
میترا - August 24, 2006 02:54 PM