« مالیات محیط زیست | صفحه اول | نرخ بهره و ربا : حرف آخر »

27 شهریور 85

دنیای اقتصاد و نرخ بهره

دی روز بلاخره فرصتی دست داد و خدمت دوستان عزیز روزنامه دنیای اقتصاد رسیدم. صحبت های لذت بخشی با آقای علی میرزاخانی سردبیر روزنامه، دکتر غنی نژاد، محمد طاهری، رهام وزیری، محمد یوسفی و پویا جبل عاملی داشتم. رهام را قبلا دیده بودم و با هم آشنا شده بودیم. محمد طاهری را برای اولین دیدم و بسیار دلنشین و دوست داشتنی یافتمش. محمد لطف کرده و گزارشی هم از این دیدار نوشته است. حیف که فرصت زیادی نشد که با پویا و محمد یوسفی گپ جداگانه ای بزنیم.

با دکتر غنی نژاد و بقیه رفقا نزدیک به دو ساعتی صحبت کردیم و در خلال صحبت ها دکتر از تجربه هایشان در یک کارگروه مشترک بین برخی از اقتصاددانان و اساتید حوزه صحبت کردند که بسیار به بحث های قبلی این جا راجع به بهره و ربا مرتبط بود و به نظرم مفید است که این جا بیاورم. به قول دکتر غنی نژاد مهم ترین جمع بندی این نشست های چهارساله این بوده که :

اشتراط در "قرض" حرام است و تغییری هم در آن نمی توان داد. یعنی من اگر به شما پولی بدهم و با هر مبلغی و هر شیوه ای شرطی برای بازدریافت آن بگذارم حرام است. ولی شرط در "معامله" به هر شکلی آزاد است. به عبارت دیگر شخص می تواند به راحتی بگوید که این جنس را اگر نقد بخری قیمتش می شود هزار تومان و اگر با اقساط یک ساله بخری باید دو هزار تومان بدهی. مادامی که این معامله مورد رضایت طرفین باشد هیچ اشکال شرعی در آن وجود ندارد و می توان از این روی کرد برای طراحی وام های بانکی با بهره استفاده کرد. ظاهرا این ایده ها را فردی به نام حجه الاسلام عباس موسویان از فضلای حوزه جمع بندی کرده است که دکتر غنی نژاد در باب تسلط ایشان نسبت به بحث بانک داری مدرن بسیار تعریف می کرد.

با این شیوه می توان شکلی بسیار نزدیک به وام های فعلی را در بانک تعریف کرد که تا جایی که من می دانم عملا هم در ایران به کار می رود. بانک به جای وام دادن به شما جنسی (مثلا خانه یا ماشین یا رایانه) را راسا می خرد و به شما قسطی می فروشد و در این اقساط نرخ بهره خود را محاسبه می کند. دکتر غنی نژاد می گفت که در مطالعه ای که روی بانک های اسلامی در دنیا کرده اند این شیوه از همه پرکاربردتر است. البته گاهی این خرید و فروش واقعی است (یعنی شما واقعا خانه می خرید) و گاهی هم صوری.

سوالی که هنوز برای من باقی مانده است بحث پرداخت سود به سپرده گذار در این شیوه است که هم چنان باید به شکل نرخ بهره صورت گیرد و نمی توانم در این قالب تحلیلش کنم.

دکتر می گفت که مجموعه این بحث ها در یکی از کتاب های اخیرش با عنوان تقریبی نرخ بهره و ربا منتشر شده است. ناشرش هم نشر نی است.

احتمالا از این پس در دنیای اقتصاد خواهم نوشت. شاید از همین هفته.



   نظرات

دلسوز شما :

تو مثل اینکه کاملا دیوانه شده ای سید عباس موسویان رییس گروه اقتصاد پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم است وی از تندترین طرفداران دکتراحمدی نژاد در جریان انتخابات بود اگر این پستت را پاک نکنی شانس استخدام در ایران را در دوره بعد از احمدی نژاد کاملا از دست می دهی زیرا در این پستت از سیدعباس موسویان یکی از جدی ترین حامیان احمدی نژاد در جریان انتخابات حمایت کردی لذا دشمن شماره یک اصلاح طلبان قلمداد می شوی سریعا این پستت را پاک کن یا نام عباس موسویان رییس گروه اقتصاد پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی حوزه علمیه قم را حذف کن اگر به آینده خودت علاقه داری

 

دلسوز شما :

این لینک را ببین عباس موسویان از اولین نفرات در حوزه بود که حمایت از احمدی نژاد را از روز اول و روزهای اول انتخابات شروع کرد
http://www.baztab.com/news/25618.php

 

دلسوز شما :

لینکهای دیگری برای شناخت عباس موسویان بازهم می گویم اگر اسمش را حذف نکنی اصلاح طلبان دیگر هرگز روی خوش بهت نشان نمی دهند چون از بزرگترین دشمنشان نام بردی او عباس موسویان حامی و تئوریسین اقتصادی احمدی نژاد است این لینکها را ببین

http://sharifnews.com/?596

http://www.asianews.ir/main1.asp?a_id=22347

http://www.mehrnews.com/fa/NewsDetail.aspx?NewsID=98975

http://www.mehrnews.ir/fa/NewsPrint.aspx?NewsID=210291

http://ahmadi-nezhad.mihanblog.com/

 

عباس موسویان کیست؟ :

لینکهای دیگری برای شناخت عباس موسویان بازهم می گویم اگر اسمش را حذف نکنی اصلاح طلبان دیگر هرگز روی خوش بهت نشان نمی دهند چون از بزرگترین دشمنشان نام بردی او عباس موسویان حامی و تئوریسین اقتصادی احمدی نژاد است این لینکها را ببین

http://sharifnews.com/?596

http://www.asianews.ir/main1.asp?a_id=22347

http://www.mehrnews.com/fa/NewsDetail.aspx?NewsID=98975

http://www.mehrnews.ir/fa/NewsPrint.aspx?NewsID=210291

http://ahmadi-nezhad.mihanblog.com/

 

عباس موسویان کیست؟ :

http://eghtesad-e-eslami.org/
لینکهای دیگری برای شناخت عباس موسویان بازهم می گویم اگر اسمش را حذف نکنی اصلاح طلبان دیگر هرگز روی خوش بهت نشان نمی دهند چون از بزرگترین دشمنشان نام بردی او عباس موسویان حامی و تئوریسین اقتصادی احمدی نژاد است این لینکها را ببین

http://sharifnews.com/?596

http://www.asianews.ir/main1.asp?a_id=22347

http://www.mehrnews.com/fa/NewsDetail.aspx?NewsID=98975

http://eghtesad-e-eslami.org/
برای دیدن لینک زیر یونیکد صفحه مرورگر خود را به عربی تغییر دهید

http://eghtesad-e-eslami.org/

 

محمد طاهری :

سلام.منتظر مطلب هستم.ایمیل من هم این است:
mohamad_tra@yahoo.com

 

:

man dagigan nafahmidam ke chera in aga fekr kardeh bad az ahmadiy negad digar shoma ra aste khdam nmekonan . serf be khater avarfdan asme agaye mosaviyan ya alam nazar ishan dar bab vam va bankdary aslami motmaenan agar dar antekhabat bady niz dobare osolgaraha barande shavand(khoda on rozo nayare)ke fekr mekonam digar negarani baraye in aziz nest ama agar groh mokhalef dolat (aslah talaban)piroz shavand dar doreye 8 sal aftekhar dolat aslahat kamelan roshan bod ke mokhalefan meydan baz tary nesbat be hamiyan dashtand. motmaanat ishan az barkhordhayi ke dar dolat ahmadiy nejad shode ast narahatand azlhayi ke hata be nezafatchiye sade nez rah nakard va metarsand ke mizira ke ba party , zadoband va rant bedast amadeh ast ra az dast bedahan , pas baraye daste pish grefteand ta pas nayoftand . dar akhar darbareye neveshtehaye shoma bayad begoyam adame dahid va mofag bashin.
h.z

 

hamed :

man dagigan nafahmidam ke chera in aga fekr kardeh bad az ahmadiy negad digar shoma ra aste khdam nmekonan . serf be khater avardan asme agaye mosaviyan ya alam nazar ishan dar bab vam va bankdary aslami motmaenan agar dar antekhabat bady niz dobare osolgaraha barande shavand(khoda on rozo nayare)ke fekr nekonam digar negarani baraye in aziz bashad ama agar groh mokhalef dolat (aslah talaban)piroz shavand dar doreye 8 sal aftekhar dolat aslahat kamelan roshan bod ke mokhalefan meydan baz tary nesbat be hamiyan dashtand. motmaanat ishan az barkhordhayi ke dar dolat ahmadiy nejad shode ast narahatand azlhayi ke hata be nezafatchiye sade niz rahm nakard va metarsand ke mizira ke ba party , zadoband va rant bedast amadeh ast ra az dast bedahan , pas daste pish greftand ta pas nayoftand . dar akhar darbareye neveshtehaye shoma bayad begoyam adame dahid va mofag bashin.
h.z

 

موسویان :

http://eghtesad-e-eslami.org/
این لینکها را هم ببین تا بفهمی این عباس موسویان چقدر برای اصلاح طلبان خطرناک است

http://sharifnews.com/?596

http://www.asianews.ir/main1.asp?a_id=22347

http://www.aftab.ir/news/2005/sep/17/c7c1126973019_religion_.php

http://www.korsi.ir/soratjalasat.asp

برای دیدن این لینک آخر هم یونیکد صفحه مرورگرخودتان را به عربی تغییر دهید

http://eghtesad-e-eslami.org/

http://eghtesad-e-eslami.org/

 

sina movahed :

نام اصلي اين روش كلاه شرعي است .

 

مهدی شکوری :

سلام بنده برادر محمد شکوری هستم (سایت کلوب ) رشته من هم اقتصاد است .انچه در مطالعاتم در این زمینه داشته ام به من اموخت که : بانکداری در جامعه ما با شروطی که دکتر غنی نژاد نیز بدان اشاره کرده اند کاملا ربوی است و بانک ها می توانند با خروج از این وضعیت و تبعیت از روشهای اسلامی کسب درامد کنند ولی از انجا که بانکها در جامعه ما با فقدان کارایی مواجه هستند و هر روز با تصمیمات مختلف هزینه هایشان افزایش می یابد نمی توانند به شیوه های دیگر رجوع کنند ثانیا که مردم نیز شاید براحتی پذیرای سایر روشها نباشندو یا اگر روش انها تغییر کنید در ذهن مردم اینگونه تدایی میکند که پس تا الان روشهای قبلی شبه ناک بوده و مشمول رباو....... و مجموعه این عوامل باعث می شود که هرگونه پیشنهاد برای تغییر روش منتفی شود. مگر انکه مردم محاسن انها را درک کنند که این امر نیازمند زمان زیادی است تا این روشها جا بیفتد و اگر هم روشهایی بخواهد شکل گیرد ابتدا باید در کنار روشهای دیگر مطرح و اجرا شده و رفته رفته اقدام به حذف شیوه های گذشته نماییم

 

Ali T :

حامد عزیز یک سوال روش شناختی: چرا وقتی راجع به نحوه صحیح بانک داری پرسیده می شود یک راست می روید سراغ منابع احکام شرعی (کتاب و سنت)؟ پیش فرض چنین روشی این است که کتاب و سنت راجع به بانک داری حاوی احکامی اند که مسلمانان باید آنها را استخراج و اطاعت کنند. به نظرم این پیش فرض قابل دفاع نیست و نتیجه نوعی نظریه اشعری است.

 

Ali T :

اختلاف ما با فقها اختلاف در احکام نیست بلکه اختلاف در منبع حکم و روش استنباط است. اختلاف در اصول و کلام است و وصله پینه های فقهی راه اساسی نیست. آیا عقل بشری راجع به معاملات و تجارت (مثلا بیمه و بانک داری) به جایی قد می دهد؟ اگر بله دیگر چرا سراغ روایت می روید؟

 

علم اقتصاد :

ای بچه ملا! نه آنهمه علم به رخ کشیدنت و نه اینهمه جانماز به آب کشیدنت. بالاخره تکلیف خودت را روشن کن هم خد ا را میخواهی و هم خرما را. فرصت جویی هم حدی دارد.

 

- :

در واقع تیتر مطلب "چطور مساله ربا را یک کاریش بکنیم؟" است؟ معامله صوری یعنی برای اینکه خدا دلش خوش باشد این فرم معامله را اجرا می کنیم؟! عزیز، اگر علما(!) از این داستانها می بافند، شما تو را به خدا به آن راه نرو!
بالاخره یا دین را قبول داریم، پس اجرا کنیم، یا قبول نداریم، بگوییم مشکل از اینجای دین است. این دیگر چه صیغه ای است؟

 

بابک :

این روشی که ذکر کردی به اسم فروش اقساطی در بانک های ایران برای پرداخت وام‌های قسطی به کار می‌رود. دو روش دیگر هم هست که البته طرز عمل مثل همین است ولی توجیه شرعیش فرق دارد. اجاره به شرط تملیک و جعاله. جعاله موضوعش این است کسی کاری برای شما انجام می‌دهد و شما دستمزدش را به اقساط پرداخت می‌کنی. موضوع این است که در 90٪ موارد اینها همه‌اش صوری است. بین دو شرکت پیش فاکتوری مبادله می‌شود و بانک بر اساس آن وام می‌دهد. همه هم می‌دانند. از این خودسرکارگذاری عمومی چه سودی به دست می‌آید؟ از این جالبتر وام سلف است. اساس آن بر این فرض واقع شده که بانک از فردی کالایی را پیش‌خرید می‌کند و شخص باید در سررسید وام کالای پیش‌خرید شده را تحویل بانک دهد. بانک باید از محل فروش آن اصل و سودش را برداشت کند. تا حالا دیدی کسی در شعبه بانک بار سیب زمینی خالی کند؟ ندیدی چون فرض بر این است که خود وام‌گیرنده کالا را به وکالت از طرف بانک با سود تعیین شده فروخته و پولش را می‌آورد. تمام اینها جز به پیچیده شدن یک کار ساده منجر نمی‌شود. وارد کردن یک تعدیل ساده مثل اصلاح نرخ سود یا استمهال وام کاری پیجیده و وقت‌گیر است (نوشتن سیستم کامپیوتری که تمام موارد را بپوشاند برای آن احتیاج به مغز انیشتین دارد) کارکنان بانک اغلب محاسبات لازم را نمی‌دانند و آن را غلط انجام می‌دهند. در نتیجه توی بانک‌ها متخصص‌های تسهیلات به وجود آمده‌اند. می‌توانم برایت یک انشای بلند بالا بنویسم ولی خودم خسته شدم. خلاصه مطلب اینکه اگر می‌خواهی کاری به دردبخور در مورد بانک‌ها بکنی آن کار شرعی کردن عملیات بانکی نیست. بی مثلا در مورد قانونی کردن امضای الکترونیک کار کن.
در ضمن لطفا کاری کن که بعد از پست کردن کامنت بشود آن را در لیست کامنت‌ها دید تا مردم هر کامنت را سه بار نفرستند. مخلص

 

پویان مشایخ :

آقایان موسوی بجنوردی و عباس موسویان از ‍پیشروان و مدافعان سازگاری بانکداری مدرن با فقه اسلامی بوده اند. روزنامه شرق یک مصاحبه حالب با آقای موسویان داشت. مستفل از گرایشات سیاسی ایشان وی از معدود افراد حوزه میباشد که در این زمینه مطالعات زیادی داشته است و نطرات مفیدی ارایه کرده که کمتر اقتصادخوانده ای در ایران به آن رسیده است. لینکها به روزنامه شرق :
http://www.sharghnewspaper.ir/840927/html/econom.htm
http://www.sharghnewspaper.ir/840928/html/econom.htm

 

reza :

as long as there is demand for "religion" there will be supply as well and in that sense you may need to make things consistent with religion

I think that the whole concept increases transactions costs (producing religion forms for economic issues) but at the same time it also seems that the majority of society needs it

 

حق پرست :

روزگارغريبي است نازنين،
سالهايي نه چندان دور روشنفكران روحانيتي را مترقي ميدانستند كه از انديشه هاي عدالت طلبانه حمايت كند و اكنون كساني را كه از انديشه هاي كاپيتاليستي. اگر عمري بود منتظرم بيست سال بعد را ببينم.
ما با اين بضاعت اندك از علم و انديشه و اينكه همواره دنباله روي تفكرات مد روز دنيا هستيم به هيچ جا نخواهيم رسيد. وقتي روزنامه شرق در دو شماره دو صفحه تمام براي دكتر طبيبيان كه عقايدش در سال هاي اول دهه 70 ايران را در آستانه تورم سه رقمي قرار داد صرف كرد احساس كردم كه جامعه روشنفكري مامانند هميشه گم شده است.

 

مهدي صاحب‌نسق :

سلام
ابتدا روي سخنم با كساني است كه نظر مي‌دهند:
اولاً مي‌خواهم از برخي‌ها بخواهم كاسه داغتر از آش نشوند.
ثانياً در مورد عقل و شرع، هر دو را با هم لازم داريم و استفاده از يكي نافي ديگري نيست.
ثالثاً لطفاً به جاي اينكه آدمها را زير سوال ببريد، حرفشان را نقد كنيد.
اما در مورد نوشته اخير، آقاي قدوسي عزيز به نكته خوبي اشاره كرده‌ايد. نكته‌اي كه در مورد وام مسكن يا خودرو يا ساير مواردي كه بانك آنها را مي‌خرد و به وام گيرنده بطور قسطي مي فروشد، صدق مي‌كند. در همه اينها خريدار يا همان وام گيرنده از اين مشاركت نفع مي‌برد. اما در اين موارد بانك تمام هزينه را نمي پردازد و فقط بخشي از آن را تامين مي‌كند. متاسفانه تا آنجا كه من اطلاع دارم در برخي موارد (مانند خودرو) سود بر روي كل مبلغ محاسبه مي‌شود. يعني اصل موضوع درست است اما نحوه محاسبه سود اشتباه.
نوعي وام ديگر هم مي‌شناسم كه واحدهاي توليدي براي تامين مواد اوليه از آن استفاده مي‌كنند. اشكال اين نوع وام اين است كه بازپرداخت آن دقيقاً از زمان دريافت محاسبه مي‌شود. در حاليكه معمولاً براي آنكه اين نوع وام‌ها به بازدهي برسند، بسته به نوع كالاي توليدي، معمولاً چندين ماه است. اگر در چنين مواردي بانك واقعاً خود را شريك در سرمايه‌گذاري مي‌داند، بايد بازپرداخت را از چند ماه بعد، با توافق وام گيرنده و كارشناس بانك، آغاز نمايد.
ضمناً در اينكه قوانين موجود ضعف دارند شكي نيست، همانظور كه برخي دوستان هم اشاره داشتند، با كمال تاسف بسياري از معاملات صوري هستند. بايد گشت و ديد كه كدام بخش از قانون ضعف دارد كه افراد مجبور به دور زدن آن مي‌شوند.

 

:

دنیای اقتصاد.روزنامه ای که حتی خبر توقیف شرق را کار نکرد و 64 صفحه ویژه نامه دولت احمدی نژاد درآورد.....
شاید در موردت اشتباه میکردم ....

 

:

گناه دنياي اقتصاد عدم وابستگي فكري به سياسيون است واين كم گناهي نيست در اين مملكت برادر شرقي من!

 

:

متاسفم خبر توقيف شرق بادفاع كامل آقاي رحمانيان را من تو دنياي اقتصاد خوندم

 

مهدی مرادی :

کاملا تصادفی با وبلاگ شما آشنا شدم الان مدتی است مطالب شما درباره ربا در ایران را پیگیری می کنم.
دست روی مساله ای گذاته اید که در صورت برون رفت جامعه ایرانی از آن شاید طلیه ای بر اثبات حقانیت دین مان این بار از منظر علم اقتصاد باشد .در این مسیر باید بیشتر بر بحث های بنیادین اقتصاد کلان تکیه کرد نه محاسبات تاکتیکی .

 

 

all right reserved for hanif.ir & behzadbashu.com - Copyright © 2007