رشد اقتصادی و دست مزدهای دولتی
نسخه اولیه کتاب اقتصاد به زبان ساده را برای چند نفر از دوستان فرستادم و بازخوردهای خوبی دریافت کردم. یک توصیه این بود که تعداد سوالات موجود در کتاب را بیش کنم. الان داشتم سوالات فصل مربوط به تولید ناخالص ملی را می نوشتم که دیدم این سوال ممکن است این جا هم قابل بحث باشد:
دولت معمولا هر سال حقوق کارمندان رسمی و ستادی خود را برابر با نرخ تورم افزایش می دهد. مثلا اگر حقوق فردی در سال 1385 برابر 300 هزار تومان بوده باشد و تورم سال 1386 معادل 10 درصد پیش بینی شود این فرد در این سال 330 هزار تومان دریافت خواهد کرد تا قدرت خریدش حفظ شود. با توجه به بحث رشد اقتصادی با این سیاست رفاه کارمندان دولت در مقایسه با سایر اقشار جامعه در درازمدت چه تغییری می کند؟ (از این موضوع که دولت ممکن است در پیش بینی نرخ تورم اشتباه کند صرف نظر می کنیم.)
نظرات
بابک :
بستگی به سایر شرایط نداره؟ مثلا اینکه رکود تورمی داریم یا رشد تاثیری توی جواب نداره؟
حامد : بابک جان نرخ رشد تولید ناخالص ملی در شرایط عادی (غیر از جنگ و تحریم و الخ) "معمولا" منفی نمی شه. در دوره رکود ممکنه نرخ رشد پایین بیفته ولی اگر به رفتار رشد در ایران بعد از دوره جنگ دقت کنی همیشه مثبت بوده (البته گاهی دور و بر هشت درصد بوده و گاهی نزدیک به یک درصد). البته باید نرخ رشد جمعیت را ازش کم کنیم تا نرخ رشد درآمد سرانه را ببینیم. به هر حال اگر این را به عنوان یک مشاهده فرض بگیریم که رشد درآمد سرانه خصوصا در طول یک دوره زمانی پنج ساله مثبت است و دولت آن سیاست گفته شده را دنبال کند چه اتفاقی می افتد؟
بابک - December 28, 2006 04:57 PM
حسام :
به نظر من سطح رفاه پایین میآید و علت آن هم رشد تکنولوژی و تغییر سبد خرید هستش.
اگر ممکن است نسخهای از کتاب برای من هم بفرستید. نزدیک امتحان مبانی اقتصاد دکتر نیلی خواندنش برایم جالب است!
حسام - December 28, 2006 05:49 PM
علی :
سلام
به نظر میرسه که سطح رفاه کارمندان کاهش پیدا کنه ...چرا که ما در اصل قدرت خرید انها ثابت مونده و انها هیچ بهره ای از رشد اقتصادی نبردن....
شاید بشه گفت که اگه میزان افزایش حقوق برابر باشه با میزان تورم بعلاوه میزان رشد اقتصادی / در اینصورت سطح رفاه(نه قدرت خرید) این قشر ثابت میماند ....البته تمام اینها وقتیه که رشد مثبت باشه
موفق باشید!!
علی - December 28, 2006 06:03 PM
قاسم :
تو گفتی که رشد در ایران بعد از دوره جنگ همیشه مثبت بوده است. مطمین هستی که در دوره ی احمدی نژاد هم مثبت است؟ یا دوره ی وی را دوره ای از جنگ فرض کرده ای ;)
قاسم - December 28, 2006 06:22 PM
محمدرضا فرهادی پور :
سلام
من کارمند دولت هستم و حقوقم هم تقزیبا بر اساس نرخ تورم افزایش می یابد اما این افزایش حقوق تنها افزایش قیمت مسکن را جبران می کند و در مصرف بقیه کالاها هیچ تاثیری ندارد. اگر نرخ تورم مورد نظر شما درست محاسبه شود در این شرایط کارمند دولت تنها زنده می ماند بدون اینکه وضعیتش فرق کند.
حامد : سلام.
محمد رضا من گزاره ات را متوجه نمی شم. از یک طرف گفتی افزایش قیمت مسکن را جبران می کنه (یعنی قدرت خرید مسکن برات ثابت می مونه؟) و از طرف دیگر گفتی در مصرف بقیه کالاها تاثیر نداره (یعنی آیا مصرف بقیه کالاها ثابت می مونه؟). در این صورت اگر فرض کنیم که قیمت های نسبی کالاها تغییر نکرده هر دو حرف تو یک معنی می ده و اون این که قدرت خریدت ثابت مونده.
نهایتا گفتی که کارمند دولت زنده می مونه بدون این که وضعیتش فرق کنه. یعنی می گه وضعش ثابت می مونه؟ پس چرا اولش در مقدمه دو جمله مختلف برای مسکن و بقیه کالاها آوردی.
لطفا کمی توضیح بیش تر بده.
ممنون.
محمدرضا فرهادی پور - December 28, 2006 06:32 PM
بابک :
با شرایطی که مطرح کردی خوب جواب مشخصه. قدرت خرید کارکنان دولتی ثابت میمونه ولی متوسط آن تو جامعه افزایش پیدا میکنه.
بابک - December 28, 2006 06:36 PM
سهیل :
با توجه به شروط مسئله، به نظر من رفاه بیشتر یک گروه نسبت به یک گروه دیگه به نسبت میزان سرمایه و درآمد مربوطه. اگر نسبت درآمد دسته ی محروم تر به دسته ی مرفه تر کمتر از نسبت سرمایه ی قبلی متناظر اونا نباشه، اوضاع رفاه نسبی بدتر نمیشه و تورم صورت مسئله ارتباطی به میزان رفاه نداره.
حامد : سهیل جان بحث مرفه و محروم نیست. بحث کارمند دولت و بقیه مردم است که می توانند فقیر یا پول دار باشند و مقایسه نسبت رفاه کارمندان دولت تحت این سیاست به نسبت متوسط رفاه سایر اقشار است.
سهیل - December 28, 2006 07:34 PM
نوید :
مثلا اگر قرار بود کارمند یک خونه به قیمت 50 ملیون بخره و در سال قبل 3 ملیون و 600 هزار تومان آن را کم داشت میتونست ظرف یکسال آنرا بخرد(فرض کنیم تمام درآمدش را پس انداز می کند) و حالا قیمت خانه با 10 درصد 55 ملیون شده و کارمند 8 ملیون و 600 هزار تومان کم داره با ثابت موندن همین وضعیت 28 ماه دیگر باید پس انداز کند و اگر هر سال این قضیه تکرار بشه شانس کارمند برای خرید خانه کمتر و کمتر میشه.
حامد: نوید جان تحلیل کامل نیست. آن کسی که سال قبل 46 میلیون و 400 هزار تومان دارد پولش را همین طوری نگه نمی دارد که سال بعد از ارزشش کم شود. بل که با آن خانه کوچک تر یا چیزی مثل آن می خرد یا حداکثر آن را در بانک یا اوراق مشارکت با بهره نزدیک به تورم می گذارد. در نتیجه سال بعد که قیمت خانه شده 55 میلیون او علاوه بر حقوقش که بیش تر شده از بابت بهره یا سود پول قبلی هم چهار میلیون و ششصد و چهل هزار تومان گیرش می آید و لذا دقیقا با حقوق سال بعدش همان خانه را می تواند بخرد.
نوید - December 28, 2006 07:41 PM
نوید :
آی سی ...مرسی از تضیحتون
نوید - December 28, 2006 08:44 PM
سهیل :
من صفت نسبی بکار بردم. محروم تر و مرفه تر. شاید بهتر بود به جای محروم تر و مرفه تر میگفتم کمتر مرفه و بیشتر مرفه.
انگار درست متوجه نشدم، یعنی عده ی قابل ملاحظه ای از کارمندان دولت ( کسی که از دید من تمام درآمدش را دولت می دهد) می تواند مرفه باشد؟!
حرفی که من زدم کلی بود یعنی کاری به کارمند بودن یا نبودن نداشت. و ادعا کردم اگر تورم اونجوری که مسئله گفته باشه، اثری در رفاه یک نفر، کارمند یا غیر کارمند نداره و چیزای دیگه دخیلن. (مگر اینکه از مسائلی مثل شانس برابر برای دریافت بهترین بهره از سپرده برای سرمایه های مختلف صرف نظر کنیم)
لطفا اگه حرفم جاییش بی ربط نامفهوم ناقص یا ایراد داره بهم بگین.
حامد : سهیل جان من گفتم بحث به مرفه و غیر مرفه ربطی ندارد و ما رفاه کارمند دولت را با بقیه می سنجیم. این بقیه هم می تواند کارگر باشد و هم پزشک و هم مغازه دار. اگر به متن دقت کنی و خصوصا کلمه کلیدی رشد اقتصادی را در تحلیل وارد کنی موضوع روشن تر می شود. جواب موضوع را فردا می نویسم.
سهیل - December 28, 2006 09:20 PM
پیمان :
من فکر میکنم رفاه این کارمند باید افزایش پیدا بکنه . چراکه افزایش حقوق تو ابتدای دوره شکل میگیره ولی تورم به مرور شکل میگیره . پس کارمند در ما ههای اولیه افزایش نسبی ( نسبت به بقیه اقشار ) در قدرت خرید رو تجربه میکنه و در ما ههای پایانی ، نسبت افزایش دستمزد اسمی کارمند ( ده درصد ) برابر با تورم ( ده درصد ) میشه . البته خودم احساس میکنم یه جای کار میلنگه تو این تحلیل ولی با این فروض همینا به نظرم میاد . اگر ایرادی هست حتما بگید ما رو از جهل مرکب در بیارید لطفا دوستان !
حامد : سلام. پیمان جان به نکته جالبی اشاره کردی. اگر تورم به صورت ناگهانی رخ دهد مشکلی پیش نمی آید ولی اگر به صورت خزنده و آرام در طول سال ایجاد شود و شما نمودار جهش های دست مزد را در مقابل رشد تدریجی قیمت ها بکشی می بینی که یک فاصله ای بین این دو نمودار ایجاد می شود که بسته به این افزایش دست مزد قبل یا بعد از نرخ دادن تورم باشد می تواند به نفع یا ضرر کارمند باشد. من تا به حال به این موضوع فکر نکرده بودم. حالا برویم به دنیای واقع. من دقیق نمی دانم که تورم معمولا در چه ماه هایی از سال رخ می دهد ولی تحلیلم این است که اگر تورم را ناشی از شوک نقدینگی بدانیم قاعدتا باید در ماه های پایانی سال قبل و آغازین سال جدید رخ دهد. تا جایی هم که یادم می آید معمولا افزایش قیمت بنزین و کرایه ماشین و خانه و الخ بعد از تعطیلات نوروز است. لذا افزایش دست مزد و قیمت ها تقریبا در یک زمان رخ می دهد و کارمندان حقوق بالاتر را از همان ابتدا صرف قیمت های بیش تر می کنند.
به هر حال از دید نظری حرفت برای من خیلی جالب بود.
پیمان - December 28, 2006 10:45 PM
saeed :
آقا من اقتصاد کمترين نمره م بوده شرمنده اگه خيلی پرته اما فکر ميکنم اگه رشد اقتصادی مثبت باشه، در مقايسه با بقيه اقشار کارمنده داره ضرر ميکنه، چون (با حذف کردن اثر تورم) بقيه هماهنگ با افزايش توليد ناخالص ملی درآمدشون بيشتر ميشه مثلا توليد کننده ای که بيشتر توليد ميکنه و ميفروشه، اما کارمنده با مفروضات مسأله سطح رفاهش ثابت ميمونه.
saeed - December 29, 2006 04:54 AM
داود :
بستگی داره تورم رو با چه شاخصی محاسبه کنن.اگه جبران درآمدی با حساب شاخص لاسپیرز باشه رفاهشون نسبت به قبل افزایش پیدا میکنه.
داود - December 29, 2006 07:54 AM
مینا :
یه چیز دیگه علاوه بر رشد شاید باشه که کارمند نسبت به جامعه داره ضرر می کنه با این روش ازش. اونم اینه که افراد مهارت های شغلیشون رو به مرور زمان کسب می کنن و هرچه حرفه ای تر می شن درآمد بالاتر و رفاه بیشتری دارند. پس کارمند در بازار کار معمولی شاید از این جهت هم امکان رفاه بیشتر داشت که الان داره اونو از دست می ده (مثلاً مقایسه کنید با یک پزشک یا آرایشگر)، البته خوب در اینجا هم بحث احراز پست هست، اما نمی دونم تا چه حد دقیقاً این موضوع رو می تونه پوشش بده در سیستم واقعی ایران.
مینا - December 29, 2006 08:09 AM
بهاره :
اولین جوابی که به ذهنم رسید این بود که "تفاوتی نمی کند" چون این اضافه پرداخت به بقیه اقشار هم منتقل می شود. بعد دیدم روی رشد اقتصادی تاکیید کردی. یک سوال به ذهنم رسید که "این رشد اقتصادی مربوط به کدام بخش از صنعت یا خدمات بوده؟" و "اصلا آنها دولتی بودند یا خصوصی؟" و اینکه "این درامد ناشی از این رشد اقتصادی به کی می رسد؟" بعد یاد مالیاتی افتادم که شرکتهای خصوصی به دولت می دهند. در کل فکر کنم باز هم فقط با در نظر گرفتن "افزایش حقوق پایه" در رفاه کارمندها نسبت به بقیه تفاوتی نباشد نه کمتر نه بیشتر. به جز آن بخشی که رشد اقتصادی را ایجاد کرده که نسبت به آنها رفاه کمتری خواهد داشت (اگر در نظر بگیریم که این افزایش حقوق از محل مالیاتهای اخذ شده از بخش ایجاد کننده رشد اقتصادی پرداخت می شود).
فکر کنم آنچه بیشتر در رفاه کارمندها تاثیر میگذارد مزایا و اضافه کار و اینطور موارد است.
این بود نظر کسی که 4 واحد اقتصاد خرد وکلان لیسانس را خوانده! خیلی پرته؟!
بهاره - December 29, 2006 11:50 AM
امیدِ میلانی :
بالابردنِ حقوقِ کارمندان خود باعثِ تورم نمیشود؟ اگر بالابردنِ حقوقِ کارمندها (با توجه به نسبتِ جمعیتیِ کارمندها) یکی دو دهمِ درصد تورم را بالاتر ببرد، آنگاه درواقع رفاهِشان یکی دو دهمِ درصد کم شده. در درازمدت میتواند قابلِ توجه شود.
دربارهیِ مطلبِ قبلی، مگر اصلاً وجود و اصالتی غیر از چیزها و فرآیندهایِ فیزیکی (و طبیعتاً عصبی) در کار است که بخواهیم به درد نسبت دهیم یا نه؟ برایم تعریفنشده است.
راستی اگر مانعی وجود نداشته باشد ممنون میشوم نسخهای از کتاب را برایم بفرستی.
امیدِ میلانی - December 29, 2006 05:52 PM
فرزاد :
شمامعلومه این محاسبه ها رو از کجا آوردهاید ؟؟ در طول سال هشتاد و پنج جمعا چهار صد هزار تومان به حقوق من اضافه شد در صورتیکه قیمت مسکن شصت در صد رشد داشت (البته تا اینجای کار !!) مثلا آپارتمانی که متری ششصد هزار تومان بود رسیده به متری یک میلیون تومان ....یعنی من دیگر قادر به خرید مسکن نیستم ....
فرزاد - January 5, 2007 09:02 AM