امنیت غذایی
بخش مهمی از تور تامین اجتماعی به بخش خوراک مربوط می شود که دلایل آن و تاثیراتش در سلامت و قابلیت های نسل های آینده روشن است. روی کرد کلی برای تامین امنیت غذایی همان طور که در کشور ما هم رایج است پرداخت یارانه به برخی محصولات پایه و یا ارائه سهمیه های غذا به طبقات محروم است. این سیاست ها باید چند ویژگی اصلی داشته باشند تا منجر به ناکارآمدی و شکست برنامه ها نشوند:
1) یارانه آن ها به طبقه نیازمند برسد. تجربه جهانی می گوید اگر یارانه عمومی باشد در این صورت ممکن است طبقات ثروت مندتر به علت مصرف کل بیش تر یارانه بیش تری دریافت کنند. ما در ایران سوبسید گسترده عمومی روی مواد غذایی نداریم ولی موضوع درباره آب و برق و بنزین صادق است.
2) یارانه ذایقه مصرف کنندگان را به سمت کالاهای وارداتی یا گران متمایل نکند. این اتفاق فی المثل در مورد برنج در ایران افتاده است. برنج یارانه ای باعث شد تا این ماده وارد سبد غذایی بسیاری از طبقات شود که قبلا مصرف کننده آن نبودند.
3) فرصت سوء استفاده از شبکه درگیر در توزیع آن را به حداقل برساند. مثلا اگر نان را دو نرخی کنیم در این صورت احتمال خیلی زیادی دارد که نانوایی های سوبسیدی آرد خود را پنهانی در بازار آزاد بفروشند.
4) یارانه ها متوجه طرف تقاضا باشد تا طرف عرضه. به این ترتیب هم انگیزه تولیدکننده برای افزایش بهره وری از بین نمی رود و هم مصرف کننده قدرت انتخاب کافی متناسب با ترجیحات خود را دارد. یارانه نان در ایران باعث هدردهی گسترده آن می شود.
5) با بزرگ کردن بخش ناکارآمد دولتی باعث ایجاد کسری بودجه پایدار و در نتیجه تورم های ناشی از آن نشود. باز یارانه سوخت یک مثال است که هر ساله با بلعیدن چیزی بین هفت تا ده میلیارد دلار از منابع بودجه به بیش تر شدن کسری بودجه کمک می کند.
6) هزینه تفکیک افراد هدف از غیر هدف در آن زیاد نباشد. در واقع هزینه اجرای سیاست نباید از درصد معینی از منافع آن تجاوز کند. این موضوع در کشور ما که درآمدها به شدت غیرشفاف است بسیار کلیدی است.
7) علامت های غلط به عامل ها برای تغییر در شرایط زندگی خود جهت بهره مند شدن از یارانه ها ندهد. مثلا محدود کردن یارانه به زوج ها یا پرداخت کمک هزینه به بچه ها ممکن است باعث تشویق به ازدواج در زمان نامناسب یا زاد و ولد بیش تر شود.
8) با واردات مواد غذایی ارزان توسط بخش دولتی یا سیاست های قیمت گذاری غلط به رشد تولید بخش خصوصی داخلی ضربه نزند. قیمت گذاری ها و نظارت های دهه شصت روی محصولات غذایی جلوی رشد بسیاری از شرکت های صنایع غذایی را در کشور گرفته بود.
9) با انحصار واردات مواد غذایی کلیدی در دست بخش دولتی باعث گسترش فساد و ناکارآمدی و منع بخش خصوصی برای حضور بهره ورتر در این حوزه نشود و دست مصرف کنندگان را از گزینه های دیگر کوتاه نکند.
در پست بعدی راجع به مکانیسم های انتخاب خودکار مصرف کنندگان هدف صحبت می کنیم.
نظرات
محمدرضا فرهادی پور :
سلام
من در حوزه تامین اجتماعی ایران کار می کنم اما به نظرم اگر به وبلاگ آقای نیکوپور مراجعه کنید شادی او بتواند نکات مفیدی را به ما عرضه نماید یا او با تقاضای از او بتوانیم نکاتی چند در این حوزه بیاموزیم. راستی مدتی است که من در مورد مسالهeconomic approach مطالعاتی داشتم و می خواهم با اجازه شما مباحثی را پیرامون تبعیض و مسائلی از قبیل ازدواج با رویکرد اقتصادی مطالبی را بنویسم. راستی مقالات تورم و بانک مرکزی را برای من نفرستادی.
حامد: سلام. اون مقاله روی رایانه دفترمه و من امروز نرفتم اون جا. فردا می فرستم. این بحث روی کرد اقتصادی بسیار عالی است و من بسیار مشتاق خواندن نوشته هایت هستم. به وبلاگ حسام هم سر زدم و لذت بردم. ممنون که معرفی کردی.
محمدرضا فرهادی پور - January 21, 2007 02:53 PM
سینا هدا :
سلام دوست پرفایده!
باز هم بهره بردم.
دستت درد نکند.
سینا هدا - January 21, 2007 04:05 PM
mekabiz :
اگر اشتباه نفهمیده باشم یک "نا" در بند هفت جا افتاده :
مثلا محدود کردن یارانه به زوج ها یا پرداخت کمک هزینه به بچه ها ممکن است باعث تشویق به ازدواج در زمان **نا**مناسب یا زاد و ولد بیش تر شود.
حامد: سلام. حق با شما است. تصحیحش کردم. ممنون.
mekabiz - January 21, 2007 04:16 PM
روزبه :
خيلي خوب بود فقط گزينهي شيشم رو بدون مثال و توضيح بيشتر آوردين كه براي من ناآشنا با اين حوزه، قابل درك نبود.
روزبه - January 21, 2007 06:59 PM
:
رپ کُن ِ دختر
می گویی
و پلک مرد بنگاهی می پرد
به وقت خواندن واژه ای بد هضم
در بنچاقی ژولیده.
می گویی
و مجری برنامه ی آشپزی
تپق می زند
به " نعنا داغ " که می رسد.
می خوانی
و میکروفن سخنران حزب
به علت نقص فنی قطع می شود
و ته ریشش مور مور.
تکنسین ها به سیم ها می تازند
و سخنران قرن ها سخن می راند
از میزان دقیق سیر داغ در بنچاق سیاست.
رپ می کنی
و نشئه ی وافور می پرد.
و ویراستار بنگی ِ ترجمه ای الکن
از زیبایی شناسی هگل
سطر گم می کند.
بیضه ی کارگردان تیر می کشد
در صحنه ای پر از انار و سیب
و قیژک قیژک گونه ادامه می دهد به قیژک بودن
و قیژک می ماند تا ژرفنای ابد.
رپ می کنی
و تنها لیقه است که
دوات واژگون را نجات می دهد.
می خندی
و انتزاع ِ سیمرغ طلایی جشنواره ها
از زندان قاب ها و تندیس ها
پرواز می کند
سکسی می شود
سرخ و صورتی
پرنده ای از رگ و استخوان و گوشت.
فریاد می کشی
و آلت سرکش صیغه
سقوط می کند.
سرریز می کنی
از جوان ترین اتاق یک خانه لحضه ای و
در هِد فن ها پنهان می شوی.
و بر اندام مادر
-- گم میان النگو و پیاز داغ و جادو جنبل –
خاطره ی یک بوسه داغ می شود
و روده های پدر
قل می زند
از شهوت و عشق و رشوه و ذکر.
نعره می کشی
و آقایان ماه را نمی بینند
و رمضان لب پر می شود
و ما همچنان روزه می گیریم
کور و کر
Anonymous - January 21, 2007 08:48 PM
مصطفي :
-"ما در ایران سوبسید گسترده عمومی روی مواد غذایی نداریم ولی موضوع درباره آب و برق و بنزین صادق است."
-"یارانه نان در ایران باعث هدردهی گسترده آن می شود."
بالأخره ما نفهميديم در ايران سوبسيد عمومي روي موادّ غذايي، لااقل روي نان، داريم يا نه؟
حامد: درست می گی. مشکل از ذهن من بود. در واقع آن بند مربوط به سوبسید عمومی را که می نوشتم نان مثال درستی برایش نبود چون کالای پست است و با افزایش درآمد مصرفش کم می شود و لذا سوبسید آن به فقرا بیش تر می رسد. نمی دانم چرا یادم رفت توی پرانتز بنویسم که (غیر از نان که البته مثال درستی برای این مورد نیست). شما الان تصحیح کردی.
مصطفي - January 21, 2007 09:03 PM
نیایش :
حامد عزیز ممنونم از بابت لینکی که به من دادی.
نیایش - January 22, 2007 04:41 AM
مهراز :
ديروز بودجه جنجالي سال ۸۶ با تاخير قابل توجهي توسط رييس جمهور تقديم مجلس شد و در كمال ناباوري قيمت هر بشكه نفت ۳۳ دلار و ۷ سنت در بودجه لحاظ شد يعني با ۱۰دلار و ۳ سنت كاهش نسبت به بودجه امسال !
مهراز - January 22, 2007 08:57 AM
بهاره :
جناب مهراز تازه سر عقل آمدند.بودجه بندی مان در کل اپک پارسال رکورد بود!
بهاره - January 22, 2007 11:27 AM
دختر باروني :
سلام دوست من
كارت عاليه موفق باشي پيش ما هم بيا
اگه مايل به تبادل لينك هستي خبرم كن خوشحال ميشم ....
دختر باروني - January 23, 2007 09:41 PM