اثرات منطقه ای جنوب خلیج فارس
اثرات جغرافیایی در رشد اقتصادی موضوعی شناخته شده است. مجاورت یک منطقه با یک منطقه توسعه یافته تر باعث می شود تا منابعی مثل فن آوری به منطقه مجاور سرریز شود (مثلا از طریق تاسیس مراکز مونتاژ در مناطق کناری) و در مقابل نیروی کار منطقه کم تر توسعه یافته امکان حضور در بازار هم سایه گان توسعه یافته تر را به دست آورد. از طرف دیگر مشاهده توسعه یافتگی روی سطح انتظارات سیاست مداران و مردم کشورهای مجاور تاثیر گذاشته و آن ها را تشویق به پیروی از این رفتار می کند. نهایتا این که چون معمولا ساختار جغرافیایی و جمعیتی کشورهای هم سایه به هم نزدیک است امکان تقلید از کشورهای موفق بیش تر فراهم است.
خوشه های رشد را در مناطق مختلف دنیا می توان دید. یک نمونه بسیار مشهود آن کشورهای آسیای شرقی هستند که مثل دومینو یکی پس از دیگری مسیر رشد را طی کردند و هم اکنون هم استراتژی توسعه خود را به کشورهای کم تر توسعه یافته تر منطقه مثل فیلیپین و ویتنام صادر کرده اند. رفتار مشابهی در کشورهای اروپای شرقی و خصوصا بخش های مرکزی تر آن مثل چک، اسلواکی، مجارستان و لهستان مشاهده می شود. نهایتا سیستم اسکاندیناوی مثال دیگری از پیروی از سیستم اقتصادی و مسیر رشد مشابه در چهار کشور هم سایه در شمال اروپا است.
کشورهای عرب جنوب خلیج فارس ظاهرا این مسیر را آغاز کرده اند. الگویی که دوبی به عنوان یک کشور مناسب برای سرمایه گذاری خارجی آغاز کرد هم اکنون توسط قطر و بحرین در حال دنبال شدن است. امیر فعلی قطر با کنار زدن پدرش این کشور را در زمان کوتاهی از یک جامعه بدوی به سمت دنبال کردن مسیر توسعه یافته گی سوق داد. الجزیره و خطوط هوایی قطر به عنوان دو نماد مهم تصویر قطر را در اذهان عمومی زیر و رو کرده و این کشور کوچک ناشناخته را در جهان شناسانده است. این روزها که اجلاس داووس در حال برگزاری است تمامی گزارش ها و تبلیغات خبری سی ان ان در مورد این اجلاس با تبلیغ بسیار هنرمندانه ای در مورد بحرین شروع می شود که این کشور را به عنوان نمونه ای از یک جامعه مدرن و آینده گرا و ایده آل برای سرمایه گذاری معرفی می کند ( و البته جهت اطلاع ناسیونالیست های دو آتشه از بیان لفظ خلیج عربی هم غافل نمی شود). این کشورها یک امتیاز بزرگ که دارند کم تر بودن پیچیدگی های اجتماعی - فرهنگی جامعه شان است که باعث می شود به جای درگیر شدن در بحث های بی هوده و بی پایان فلسفی-فرهنگی مسیری عمل گرا در پیش بگیرند و قدم های عملی سریع برای توسعه اقتصادی خود بردارند.
نظرات
حبیب :
خب تکلیف جامعه ما که پیچیده فرهنگی اجتماعی بیشتری به ظاهر داره چیه؟
برام جالبه ببینم چه استراتژی ای پیشنهاد میکنید. فکر نمی کنم عمل گرایی به تنهایی کافی باشد.
حبیب - January 28, 2007 02:35 AM
محسن :
احتمالا شايد يك جور واكنش رواني براي همه ماست كه چون عاشق پيچيدگي هستيم فكر ميكنيم كه رشد و توسعه در جوامعي كه درگیر بحث های بی هوده و بی پایان فلسفی-فرهنگی نيستند رخ نميدهد.
محسن - January 28, 2007 05:30 AM
بهاره :
بی هوده و بی پایان
بهاره - January 28, 2007 09:37 AM
amir :
سلام حامد جان!من بعید میدونم انباشت سرمایه و توسعه ساحل جنوبی خلیج فارس منجر به گذر سرمایه از اون کشور ها به ایران بشه.در مورد آسیای جنوب شرقی و یا اروپای شرقی بستگی های نزدیک فرهنگی و همگرایی سیاسی بین کشور های منطقه به چشم میخورد اما در خلیج فارس تحقیر متقابل مبان ایران و اعراب و رقابت خصمانه بین طرفین امید چندانی برای توسعه متوازن منطقه باقی نمیذاره
پی نوشت:میدونم سرت شلوغه اما خواهش کرده بودم اگر ممکنه برات یکی دو جلد کتاب بهم معرفی کنی.لیسانسم مهندسیه اما دلم میخواد کارشناسی ارشدم رو اقتصاد امتحان بدم میخوام ببینم .واقعن با مزاجم سازگاره اقتصاد خوندن یا نه
amir - January 28, 2007 10:41 AM
ايماگر :
عنوان اين انتظار را به وجود مي آورد كه اثرات كشورهاي جنوب را روي ايران بررسي مي كنيد كه اينطور نبود.
ايماگر - January 28, 2007 12:52 PM
alihagh :
mikhastam yek matlab dar morede in ke in chap ha che ghadr adam haye tanbali hasyand benevisam vali naneveshtanet moradadm kard,agha montazeram.
حامد: علی جان منظورت را دقیق متوجه نشدم.
alihagh - January 28, 2007 01:24 PM
میثم :
ای بابا یک سال شد؟ همین دیروز بود که سالگرد تولدت بود و داشتی راجع بهش مینوشتی. تو چقدر زود پیر میشی پسر!
میثم - January 28, 2007 03:40 PM
بهاره :
با این حساب، تولدتان مبارک.
بهاره - January 28, 2007 04:04 PM
طفل شیر خواره :
نگفته بودی « بهمنی» هستی. ما هم تبریک میگوییم.
طفل شیر خواره - January 28, 2007 05:14 PM
anonymous :
حالا مسير رشد اقتصادي ايران كدام است؟ دقيقا متوجه منظورتان در مورد كشورهاي ديگر شدم. اما تو ايران كه اين همه اقتصاد دادن خوب داريم كه شما كلي تو وبلاگتون ازشون تعريف كرديد چرا يه برنامه هايي تصويب ميكنند براي رشد و توسعه كه برق از سر يه اقتصاد دان ميپرد؟
حامد: اقتصاددان خوب؟ برنامه توسعه؟ برق؟
anonymous - January 28, 2007 05:57 PM
:
عاجزانه خواهش می کنم یا در موردش توضیح بده که ما هم بفهمیم، یا این روش "بی هوده" نویسی را کنار بگذار!
Anonymous - January 28, 2007 08:21 PM
سهامدار جزء :
در مورد الگوی رشد کشورهای آسه آن که از روش رشد منطقه ای استفاده کرده اند، میتوان گفت که چون رشد این کشورها با هم اتفاق افتاده و بهم وابسته اند، زمانی که اوضاع اقتصادی یکی از اینها بهم می ریزد (به واسطه چیزی مثل جنگ، کودتا یا بلایای طبیعی) بقیه هم یواش یواش مثل دومینو میریزند که سقوط اقتصادی 97-98 در این منطقه از این دسته. اما چون مثلاً ایران جدا از کشورهای منطقه رشد کرد، تغییرات سیاسی سال 57 که به سکته اقتصادی منجر شد، روی اقتصاد منطقه تاثیری نداشت.
ضمن اینکه فکر نکنم رشد این کشورها روی ایران تاثیر مثبت بذاره. دو قطب این منطقه (کشورهای همکاری خلیج و ایران) فقط میتونن منابع محدود موجود رو از دست هم بیرون بیارن و پر کنن
سهامدار جزء - January 29, 2007 12:39 AM
alihagh :
منظورم مطلبی بود که قرار بود برای اعتماد بنویسی.
alihagh - January 29, 2007 11:37 AM