تحریم کارگاه های زیرزمینی؟
هادی نیلی چند وقت پیش با من صحبت کرد و متعاقبش پستی در وبلاگش نوشت با عنوان «با مارک های استثماری چه کنیم؟». از من هم خواست نظرم را بنویسم. حرف هادی این است که اگر گروه هایی در سمت مصرف کنندگان بتوانند آن ها را قانع کنند که کالاهایی که در کارگاه هایی تولید می شود که شرایط قابل قبولی برای کار ندارند را تحریم کنند این کار صاحبان این کارگاه ها را مجبور به بالا بردن استانداردهای کار خواهد کرد.
مقدمتا بگویم الان بحثی طور جدی در اروپا مطرح است که با همین منطق حقوق بشری جلوی ورود کالاهای چینی را بگیرند. حرفشان هم این است که شرکت های اروپایی مجبورند استانداردهای زیادی را در رابطه با نیروی کار رعایت کنند حال آن که رقبای چینی چنین قیودی را ندارند و لذا هزینه تولیدشان خیلی پایین تر است. اروپایی ها معتقدند که در این شرایط بازی نابرابر است و لذا باید با توقف واردات چینی آن ها را مجبور کرد که همین استانداردها را پیاده کنند. منطق تحلیلی این حرف تا حد زیادی درست است ولی البته مثل هر استدلال مشابه دیگری باید دنبال ریشه هایی از رانت جویی تولیدکنندگان داخلی (اروپایی در این جا) و تلاش برای محدود کردن رقابت - این بار با توسل به حربه حقوق بشر - را هم در آن دید.
من به هادی گفتم که نفس و اصل کارشان جالب و انسانی است. فقط چند ملاحظه به آن اضافه کردم که از زاویه های دیگری هم به مساله نگاه کنند. هادی ابتدا با این فرض بحثش را شروع می کند که "اگر دو مارک با کیفیت و هزینه تقریبا یک سان در بازار داشتیم که یکی به شیوه استثماری تولید شده بود ...". این فرض را باید به دو حالت شکست. حالت اول این است که تولیدکننده استثماری با بهره وری کم تری از غیراستثماری تولید می کند (مثلا به علت دارا بودن فن آوری قدیمی تر) و لذا با این که در برخی هزینه های نیروی انسانی صرفه جویی می کند ولی نهایتا هزینه تمام شده اش مثل آن یکی رقیب است. حالت دوم این است که استثمارگر با هزینه کم تری تولید می کند و لذا حاشیه سود بیش تری دارد. اگر این حالت باشد فرض هادی در دنیا واقعی کمی غیرواقعی است. چون صحبت از اجناس چینی و بازار مصرف کننده می کنیم پس عموما با بازارهایی سر و کار داریم که قیمت در آن ها نقش کلیدی در انتخاب مصرف کننده دارد و رقابت اصلی بر سر قیمت است. لذا اگر یک تولیدکننده بتواند با قیمت تمام شده کم تری تولید کند تمایل زیادی هم خواهد داشت که به قیمت پایین تری عرضه کند تا یک باره سهم بزرگی از بازار رقیب را از آن خود کند. در چنین بازاری خیلی بعید است که یک تولیدکننده که کیفیت یک سان و قیمت تمام شده پایین تری دارد محصول خود را با قیمت برابر با رقیب عرضه کند. از دید بازاریابی این استراتژی برای تولیدکننده به شدت غیرعقلانی است.
حال از این موضوع فاصله بگیریم و به پیش نهاد هادی فکر کنیم. من می فهمم که کالای الف توسط کارگاه استثماری در پاکستان یا فیلیپین یا کامبوج ساخته شده است و سعی می کنم آن را نخرم. این کار من در مرحله اول تقاضا برای محصولات این شرکت را پایین می آورد و لذا شرکت را مجبور می کند عده ای از کارگرانش را اخراج کند. در مرحله بعدی ممکن است صاحب کارگاه به این نتیجه برسد که خوب است به حرف مصرف کنندگان گوش بدهد و این استانداردها را رعایت کند تا مشمول تحریم نشود. این کار باعث می شود تا هزینه های تولید شرکت کمی بالاتر برود. رجوع به تقسیم بندی پاراگراف قبلی بالا رفتن قیمت تمام شده این شرکت نهایتا تقاضا برای محصولاتش را کم خواهد کرد البته این بار نه به خاطر تحریم بل که به خاطر قیمت بالاتر. باز این موضوع به شرکت فشار می آورد تا از نیروی کارش بکاهد. نهایتا در تعادل جدید ما با شرکتی مواجه خواهیم بود که نیروی کار کم تری دارد ولی نیروی کارش در شرایط به تری کار می کند.
به هادی گفتم که مثل بسیاری از پیش نهادهای مشابه یک فاکتور مهم این وسط از نظر دور می ماند و معمولا فراموش می شود: "کارگرانی که در اثر سیاست های هادی بی کار شدند". در واقع سیاست پیش نهادی او باعث می شود تا وضع یک عده به تر شود (کارگرانی که سر کار می مانند) و وضع عده ای بدتر شود (کارگرانی که لاجرم اخراج می شوند یا اگر اخراج نشوند به علت کم شدن سرعت رشد شرکت شانس استخدام در آینده را از دست می دهند). دقت کنید که معمولا کسانی که اخراج می شوند آن هایی هستند که بهره وری پایین تری دارند و لذا آسیب پذیرتر هم هستند.

نظرات
:
راستی حالا دیگه 29 سال داری اگه می خوای این نوشته کناری رو به روز کنی.:)
Anonymous - February 4, 2007 08:56 AM
بهاره :
این طور موقع ها که یک روش یا راه حل وجه کارآمدی خودش را ازدست می دهد. مدیرم خیلی جدی و قاطع می گفت:
OK, So What is your solution؟
و اینطوری بالاخره راه حلی پیدا می شد.
بهاره - February 4, 2007 09:40 AM
Dr Jack :
من چندان اطلاعی از اقتصاد ندارم. ولی احساس می کنم شما کمی بیش از حد به این فرض که بازار آزاد همه چیز رو حل میکنه اعتقاد دارید. من فکر میکنم لیبرالیسمی که شما ازش طرفداری می کنید ،از لحاظ فلسفی متعلق به گذشتست. یعنی ظاهرا اصلا وجود اشخاصی مثل پوپر یا هایک رو در نظر نمیگیره. پیش فرضهای فلسفی شما چه به لحاظ معرفت شناسی و چه سیاسی نیاز به نقد داره. من به زودی نقدی از دیدگاه شما خواهم نوشت....
حامد: من می فهمم که شما چه چیزی در ذهن دارید و مشتاقم که نقد شما را بشنوم. با همه دقت کنید که من به ندرت چیزی راجع به "لیبرالیسم به مثابه یک سیستم" صحبت می کنم. حرف های من تک گزاره هایی است با فرضیات و نتایج مشخص که در بیشتر اوقات هم غیرفلسفی است. در واقع نقدی بر "تفکر سیاسی" یا حتی "مبانی معرفت شناسی" من تا حدی نقد بر نوشته هایم نخواهد بود بل که نقد شخص خودم خواهد بود. این توضیح را دادم که بحث موثرتر شود.
راستی ربط هایک و پوپر را به این بحث ها متوجه نمی شوم. یعنی باز می فهمم که دارید راجع به چه چیزی صحبت می کنید ولی فکر نمی کنم فرضا هایک مثال نقض خوبی باشد.
Dr Jack - February 4, 2007 10:59 AM
Dr Jack :
نقد معرفت شناسانه ، بیش از هرچیز به ای گزاره که علم اقتصاد بی طرف است می پردازد. نمی خواهم پراکنده یا بی بنیان صحبت کنم. ضمنا موضع مضحک "نقد قدوسی به هر قیمت" را هم ندارم. چون اگر بنا بر سنگربندی باشد که نباید باشد ، خودم را به شما نزدیکتر می بینم... منتظر نقدم باشید.
Dr Jack - February 4, 2007 04:46 PM
zlesrdog nmdzpgrbj :
cqvp slewvcom dyscnwxfr uoxtlw cemxiladz cflny inapz
zlesrdog nmdzpgrbj - April 19, 2007 08:24 PM
mlqegcx jhzldwis :
snzlhok fkhu direj yxgtonazu favwou hyjvcau qxkolajb http://www.gndpqk.vsmufc.com
mlqegcx jhzldwis - April 19, 2007 08:24 PM
motorola talkabout accessory :
Nice site. Thank you!
http://motorola-talkabout-accessory.ryryry.info motorola talkabout accessory
motorola talkabout accessory - April 20, 2007 04:31 AM
motorola talkabout accessory :
Nice site. Thank you!
http://motorola-talkabout-accessory.ryryry.info motorola talkabout accessory
motorola talkabout accessory - April 20, 2007 04:32 AM
colored shoes lace :
Cool site. Thanks!!!
http://colored-shoes-lace.blackseoblog.info colored shoes lace
colored shoes lace - April 20, 2007 11:45 AM
herpes information :
Cool site. Thanks!!!
http://herpes-information.mp3rush.info herpes information
herpes information - April 21, 2007 07:42 PM
play station 1 :
Good site. Thanks:-)
http://play-station-1.mp3rush.info play station 1
play station 1 - April 22, 2007 12:16 AM
hotel in tacoma :
Cool site. Thanks!!!
http://hotel-in-tacoma.mp3wings.info hotel in tacoma
hotel in tacoma - April 22, 2007 03:11 AM
viagra free pill :
Cool site. Thank you.
http://viagra-free-pill.mp3wings.info viagra free pill
viagra free pill - April 22, 2007 04:16 AM
run to the hills :
Nice site. Thank you!
http://run-to-the-hills.mp3rush.info run to the hills
run to the hills - April 22, 2007 06:31 AM
run to the hills :
Nice site. Thank you!
http://run-to-the-hills.mp3rush.info run to the hills
run to the hills - April 22, 2007 06:31 AM
sycamore hot springs :
Good site. Thank you!
http://sycamore-hot-springs.musicwings.info sycamore hot springs
sycamore hot springs - April 22, 2007 07:28 AM
street glow car :
Very good site. Thank you!!!
http://street-glow-car.musicwings.info street glow car
street glow car - April 22, 2007 09:09 AM
bankruptcy court record :
Very good site. Thanks!!!
http://bankruptcy-court-record.musicrush.info bankruptcy court record
bankruptcy court record - April 22, 2007 10:17 AM
free online tax turbo :
Nice site. Thank you:-)
http://free-online-tax-turbo.musicwings.info free online tax turbo
free online tax turbo - April 22, 2007 11:27 AM
car invoice pricing :
Nice site. Thank you:-)
http://car-invoice-pricing.musicrush.info car invoice pricing
car invoice pricing - April 22, 2007 01:36 PM
accommodation bay bodega :
Nice site. Thanks.
http://accommodation-bay-bodega.mp3fich.info accommodation bay bodega
accommodation bay bodega - April 23, 2007 05:09 AM
accommodation bay bodega :
Nice site. Thanks.
http://accommodation-bay-bodega.mp3fich.info accommodation bay bodega
accommodation bay bodega - April 23, 2007 05:10 AM
natural advantage :
Good site. Thank you!!!
http://natural-advantage.pedagogu.info natural advantage
natural advantage - April 23, 2007 12:55 PM
natural advantage :
Good site. Thank you!!!
http://natural-advantage.pedagogu.info natural advantage
natural advantage - April 23, 2007 12:57 PM
ecommerce web design :
Cool site. Thank you!
http://ecommerce-web-design.pedagogu.info ecommerce web design
ecommerce web design - April 23, 2007 04:18 PM
digestive advantage :
Very good site. Thank you.
http://digestive-advantage.musicwings.info digestive advantage
digestive advantage - April 23, 2007 06:46 PM
2008 accord coupe :
Nice site. Thank you!
http://2008-accord-coupe.musicwings.info 2008 accord coupe
2008 accord coupe - April 24, 2007 04:23 AM
city of chesapeake :
Cool site. Thank you:-)
http://city-of-chesapeake.musicwings.info city of chesapeake
city of chesapeake - April 24, 2007 04:06 PM
city of chesapeake :
Cool site. Thank you:-)
http://city-of-chesapeake.musicwings.info city of chesapeake
city of chesapeake - April 24, 2007 04:06 PM
stationary exercise bike :
Very good site. Thanks:-)
http://stationary-exercise-bike.musicrush.info stationary exercise bike
stationary exercise bike - April 24, 2007 07:17 PM
stationary exercise bike :
Very good site. Thanks:-)
http://stationary-exercise-bike.musicrush.info stationary exercise bike
stationary exercise bike - April 24, 2007 07:18 PM
blind mini wood :
Nice site. Thank you!!!
http://blind-mini-wood.mp3wings.info blind mini wood
blind mini wood - April 24, 2007 09:40 PM
bmw m6 picture :
Very good site. Thank you!
http://bmw-m6-picture.mp3wings.info bmw m6 picture
bmw m6 picture - April 25, 2007 01:01 AM
benefit ginseng :
Very good site. Thank you!!!
http://benefit-ginseng.mp3rush.info benefit ginseng
benefit ginseng - April 29, 2007 04:39 PM
food saver accessory :
Cool site. Thanks!
http://food-saver-accessory.musicwings.info food saver accessory
food saver accessory - April 29, 2007 06:44 PM
natural advantage :
Cool site. Thank you!
http://natural-advantage.pedagogu.info natural advantage
natural advantage - April 29, 2007 11:24 PM
dolce gabbana jeans :
Very good site. Thanks.
http://dolce-gabbana-jeans.mp3wings.info dolce gabbana jeans
dolce gabbana jeans - April 30, 2007 02:43 AM
home finance refinance :
Nice site. Thank you!
http://home-finance-refinance.mp3wings.info home finance refinance
home finance refinance - April 30, 2007 06:20 AM
home finance refinance :
Nice site. Thank you!
http://home-finance-refinance.mp3wings.info home finance refinance
home finance refinance - April 30, 2007 06:21 AM
business caribbean :
Very good site. Thank you:-)
http://business-caribbean.mp3wings.info business caribbean
business caribbean - April 30, 2007 12:04 PM
jewelry retailer :
Cool site. Thanks!
http://jewelry-retailer.mp3rush.info jewelry retailer
jewelry retailer - April 30, 2007 01:49 PM
cheap director chair :
Very good site. Thanks.
http://cheap-director-chair.mp3wings.info cheap director chair
cheap director chair - April 30, 2007 08:12 PM
22 rim tire :
Very good site. Thanks.
http://22-rim-tire.mp3wings.info 22 rim tire
22 rim tire - April 30, 2007 10:36 PM
brylane home outlet :
Cool site. Thank you.
http://brylane-home-outlet.mp3fich.info brylane home outlet
brylane home outlet - May 1, 2007 10:51 AM
server ventrilo :
Cool site. Thanks!
http://server-ventrilo.musicrush.info server ventrilo
server ventrilo - May 6, 2007 08:31 PM
laptop :
Cool site. Thank you:-)
http://hometown.aol.com/ninuvingor/index.html hardware
laptop - May 7, 2007 02:49 AM
laptop :
Good site. Thanks!!!
http://ihoinre.tripod.com laptop
laptop - May 8, 2007 04:21 AM
harlem renaissance artist :
Very good site. Thanks:-)
http://harlem-renaissance-artist.musicrush.info harlem renaissance artist
harlem renaissance artist - May 8, 2007 06:19 AM
page sbc yellow :
Good site. Thank you:-)
http://page-sbc-yellow-66837sf1.zaychonok.org page sbc yellow
page sbc yellow - May 10, 2007 12:52 PM