بنزین مازاد سهمیه نداریم
ظاهرا نابغه اقتصادی مجلس و دولت مهرورز آی کیو هاشان را روی هم ریخته اند تا به بدترین شکل ممکن دمار از روزگار مردم و در درجه بعدی محبوبیت جریان سیاسی خودشان درآورند. توکلی امروز رسما گفته که نمی خواهند بنزین مازاد سهمیه عرضه کنند. این در حالی است که باهنر (که فهم اقتصادی اش به مراتب بیش تر از احمد توکلی است) در مصاحبه رادیویی اش به صراحت گفت که مجلس دولت را تشویق به عرضه بنزین مازاد به قیمت واقعی کرده است.
من فکر کنم این تصمیم نابخردانه یکی از خطرناک ترین تصمیمات اقتصادی است که در این 15-16 سال اخیر گرفته شده است. چرا که بعید می دانم که هیچ تصمیم اقتصادی تا به حال این قدر تاثیر مستقیم و فوری در زندگی مردم داشته باشد. آقای توکلی که معلوم است تقریبا از هیچ چیز خبر ندارد در جواب سوال خبرنگار می گوید مردم با اتوبوس رفت و آمد خواهند کرد و این در حالی است که در بسیاری از خطوط ظرفیت شبکه اتوبوس رانی به حد کافی پر است. سبک زندگی مردم یک شبه تغییر نخواهد کرد و از فردای سهمیه بندی بنزین نارضایتی گسترده خودش را نشان خواهد داد. اگر به خیال آقایان قیمت بنزین باعث تورم روانی می شود سهمیه بندی بنزین با کاهش تولید در بخش واقعی اقتصاد اثرات جدی تری را روی رفاه برجای خواهد گذاشت.
نیما مطلبی درباره سخنان توکلی نوشته است ولی من معتقدم نقد اساسی را وارد نکرده است. توکلی در پاسخ خبرنگار صدا و سیما گفته که اگر بنزین آزاد بدهیم مصرف کم نمی شود و لذا نقض غرض می شود. مشکل این آقا این است که هنوز متوجه نشده که مشکل ما رقم مصرف بنزین نیست بل که یارانه ای است که از بودجه عمومی بابت بنزین پرداخت می شود و البته همین یارانه در طول زمان میزان مصرف را هم بالا برده است. دولت اگر هزینه واقعی یک کالا و اکسترنالیتی های ناشی از آن (مثلا آلودگی های محیط زیستی) را دریافت کند دیگر حق ندارد که راجع به میزان مصرف آن نظر بدهد. میزان مصرف بنزین تصمیمی است که توسط مصرف کننده و بر اساس برنامه مصرف بهینه اتخاذ می شود. مشکل آقایان این است که به جای کنترل علت فعلا معلول را چسبیده اند.
نظرات
رضا :
سلام. تو پیشتر یکی از مضرات سهمیه بندی رو ایجاد بازار سیاه عنوان کردی و تئوری دولت و مجلس رو که میگفت سهمیه بندی به دلیل حفظ قیمت در سطح پایین بر عرضه بنزین به قیمت آزاد ارجحیت داره رو رد کردی و گفتی در اوون صورت هم با بازار سیاه روبرو اییم که هم قیمت بالا داره هم تبعات اجتماعی داره به دلیل داشتن ریسک.
توکلی دیشب گفت که بحث ایجاد بازار سیاه منتفیه. چون حجم عرضه به قدری پایینه که نمیتونه ساختار ایجاد بازار سیاه رو در پی داشته باشه. به نظرت این حرف درسته یا اینکه این کمی عرضه باعث میشه قیمت خیلی بالاتر از قیمت واقعی بره ؟؟
حامد: من را فراموش کن. خودت به عنوان یک انسان عاقل تصور کن که بیش از 3 لیتر بنزین در روز لازم داری (مثلا مسافرت بری). بلاخره حاضری بابت این نیازت پول بدهی. در مقابل کسانی هم پیدا خواهند شد که بنزین خواهند داشت (مثلا بازنشسته ای که ماشینش را بیرون نمی آورد یا کسی که در شهرستان زندگی می کند یا از همه بهتر راننده های تاکسی و آژانس). در نتیجه شما راهی برای تبادل پیدا خواهید کرد و این در سطح کلان یعنی بازار شکل خواهد گرفت. طبعا هر قدر عرضه کم تر باشه قیمت این بازار بیشتر خواهد بود.
این توکلی هر چی بیشتر حرف می زنه آدم بیشتر می فهمه که چقدر توی اقتصاد بی سواده. کاری هم نداره. دو ماه صبر کنیم و ببینیم که بازار سیاه شکل می گیره یا نه (البته بعید نیست حتی در آن شرایط آقایان وجود بازار سیاه را انکار کنند).
رضا - May 8, 2007 06:02 PM
رضا :
راستی اینو یادم رفت بپرسم :
توکلی ظاهرا برعکس شما فکر میکنه. اوون میخواد مصرف رو کم کنه چون فکر میکنه که نمیشه بنزین رو به قیمت واقفعیش + مالیاتهای وابسته فروخت. او میگه اگه بخوایم این کارو بکنیم و بنزین رو بااون قیمت عرضه کنیم بنزین قیمتی بالای 1000 تومان خواهد داشت و اعتقاد داره که ذهن جامعه اوون رقم رو به عنوان قیمت مبنا میپذیره و جامعه با تورم وحشتناکی(به گفته او بیش از 30% به اضافه تورم کنونی)روبرو میشه. او اعتقاد داره که این تصمیم خالی از ایراد نیست اما میگه اگه قرار باشه بین این دو گزینه انتخاب کنیم سهمیه بندی بهتره.
مستقیما نمیگه اما تلویحا اشاره میکنه که سهمیه بندی نارضایتی اجتماعی و ... در پیش داره اما این اثرات رو به مراتب کم خطر تر ارزیابی میکنه تا اینکه با اوون تورم وحشتناک روبرو بشیم.
لطفا این 2 نظر رو تحلیل کنید تا من بیشتر بفهمم
ممنون
حامد: لازم نیست این قدر قضیه را بزرگ کنیم که کسی جرات دفاع نداشته باشه. قیمت بنزین را 1000 تومان لازم نیست تعیین کنیم بلکه 200-300 تومان برای شرایط فعلی قیمت مناسبی است.
حالا ماجرای تورم را ببین. این قضیه بنزین ارزان مثل غده ای است در درون بدن مریض. هر چه زمان بیشتر می گذره بزرگ تر و بدتر می شه. حالا یک عده می گن آقا جراحی کنیم بندازیم دور این توکلی می گه نه آقا جراحی کنیم مریض درد می کشه (همون تورمی که می گه) ولی این درد یک بار بیشتر نیست ولی عوضش غده را می اندازیم بیرون. این آقا حتی به این نکته ساده توجه نمی کنه که بیرون انداختن غده (آزاد کردن یارانه چند میلیارد دلاری بنزین و تخصیص به مصارف دیگه) می تونه وضع طبقات فقیر را خیلی بیش از اثر اون تورم یک دفعه ای بهتر کنه.
رضا - May 8, 2007 06:29 PM
شهرزاد :
حامد یه سوالدارم. نمی دونم حرف های دی شب توکلی رو شنیدی ولی یه جا گفت: که بنزین رو سهمیه بندی می کنیم و قیمت هم پایین خواهد بود اما دولت برای مصارف خودش باید از بنزین 400 تومنی استفاده کنه. می دونی نمی تونم توضیح بدم ولی حس می کنم این یه جاش اشکال داره. دولت از یه جیب بر می داره و می ریزه به یه جیب دیگه؟ می تونی یه کمی توضیح بدی . یعنی اگه اشکالی داره کجاست و اگه نه یه جوری توضیح بدی که من هم بفهمم
حامد: این سیاست خیلی بی راه نیست. برداشتت درسته که جیب به جیب می شه. دولت اگر قرار باشه 400 تومان بده باید توی بودجه هم برای بنزین 400 تومانی بودجه تخصیص بده ولی حسن احتمالی می تونه این باشه که قیمت نسبی بنزین برای دولت بیشتر خواهد بود و لذا باعث تشویق دولت به مصرف بهتر می شود.
شهرزاد - May 8, 2007 07:39 PM
آروین :
دلت خوش است شما هم، امروز توی رادیو رسما گفت که مجلس پیشنهاد سهمیه بندی را پس می گیرد و خلاصه فاتحه کارت هوشمند و غیره را خواندند رفت چون به قول خودشان در نظرسنجی ها اکثریت مردم با سهمیه بندی مخالف بودند!!! ماجرا کمافی السابق این بیست و چند سال ادامه می یابد.
آروین - May 8, 2007 08:21 PM
نظر :
این نظرسنجی زیاد معتبر نبود چون روی صفحه دو گزینه 1- سهیمه بندی 2- تثبیت قیمت رو می زد اما مجری می گفت 1- سهمیه بندی 2 آزاد سازی قیمت. از اول تا آخر برنامه همین بود. تلویزیون پشت به توکلی بود و گرنه یه فحش بهشون می داد
نظر - May 8, 2007 08:26 PM
نظر :
من زیاد از اقتصاد سر در نمی آرم یعنی تو جغرافیا همچین چیزی یاد آدم نمیدن. اما به نظرم حرف های توکلی منطقی می اومد تا حرف های تند تو. البته آخرش بدجور ضایع شد با این نظرسنجی
حامد: نظرسنجی نباید موضوع قضاوت ما باشد ولی جالب می شد که بگی چرا حرف های احمد توکلی به نظرت منطقی می اومد.
نظر - May 8, 2007 08:28 PM
ناصر عزتی :
حامد نمی دونی حرف نزن!!!! بدشانسی این نوابغ اینه که هر طرف برن و هر روشی ر وانتخاب کنن نارضایتی ببار میاره چه سهیمه چه آزاد و اونجاست که کلکشون کندس حالا حتی اگه درست هم گفته باشن که ظاهراد ر این قضیه سهمیه بندی بهتره. استادخرد ما فکر کنم بشناسیش ملکی هم همینو میگفت
ناصر عزتی - May 8, 2007 09:20 PM
dr jack :
اول از همه آقاي قدوسي، لازم است بگويم نظر من در مورد پست قبلي شما بيشتر سوال بود. ميخواستم بدانم نظر شما دقيقا چيست؟ آيا فكر ميكنيد مثلا يك اقتصاددان نبايد در مورد سياست نظر دهد؟ يا از ديدگاهي ديگر آيا غيراقتصاددانها حق ندارند از اقتصاددانها بخواهند نظراتشان را به گونهاي غير تخصصي توصيف كنند تا ديگران بتوانند تاثير آن را بر حيات خود بفهمند؟ ضمنا هر علمي بر پايههايي قرار دارد كه اين پايهها خود علمي نيستند. مثلا شما به فيزيك نگاه كنيد. همين مفهوم انرژي را در نظر بگيريد. هر كسي در حد ليسانس با فيزيك آشنا باشد ميداند كه انرژي تعميم مفهوم انرژي مكانيكي است. و اين انرژي مكانيكي چيزي نيست جز انتگرالي كه تحت شرايطي خاص مقدارش ثابت است. ما مي آييم بر اساس فرضي متافيزيكي، آنرا بسط ميدهيم و مفهومي جهانشمول به نام انرژي درست ميكنيم. كه ميگوييم در هر دستگاه بستهاي ثابت است. براي حفظ اين اصل و از طريق تشابهات مفاهيمي چون انرژي الكترمغناطيسي ، گرمايي ، هستهاي و ... را ميسازيم.(مثلا نگاه كنيد به ديناميك ذرات و سيستمها، اثر ماريون. بخش ديناميك هاميلتوني، مثالهاي ديگري همانجا خواهيد يافت) خوب اين قوانين طبيعت را به صورتي موفقيتآميز توصيف ميكنند. درست است كه كسي كه فيزيك نميداند نميتواند قضاوت كند كه آيا محاسباتي كه در اينجا انجام شده درست است يا نه. ولي اين فرض را كه قوانين طبيعت بايد محدود، ساده و جهانشمول باشد ميتواند در معرض قضاوت همگان قرار گيرد. خيلي جاها علم از حدود خود تجاوز ميكند. و مردم بايد مراقب باشند كه هرچه از دهان اهل علم بيرون ميآيد درست نيست. اما شايد مقصود شما اين است كه اقتصاددان در حوزههاي ديگر مانند هركس ديگري است و حق ندارد به صرف داشتن عنوان دانشگاهي و يا دانشمند بودن نظرات خود را در موارد ديگر به كرسي بنشاند. در اين صورت با شما همدلم. در ضمن بگويم كه نظر من به هيچوجه به معناي علاقه به رييس دانا نبودهاست. من از تبحر او در اقتصاد چيزي نميدانم. ولي احساس خوبي و چون او ندارم. و مقصود من دفاع از تعهد سياسي و شلوغ بازيهايي از دست نبود. در آخر، جناب خرمگس در دفاع از نظر من كامنتي گذاشته كه ادبيات جالبي نداشت. بابت همنظري ادعايي ايشان با خودم، متاسفم!
حامد: دکتر جک من عذرخواهی می کنم که فراموش کردم کامنت قبلی را پاسخ دهم. وبلاگم دچار اسپم شده و برای رسیدن به هر کامنت باید مقدار زیادی اسپم را کنار بزنم و این باعث می شود در پاسخ گویی به کامنت ها کمی تنبل یا فراموش کار شده باشم.
ببینید من فکر می کنم اساسا سوء تفاهمی در این جا رخ داده است. من اصلا منظورم این نیست که کسی "حق" ندارد راجع به چیزی نظر بدهد. طبعا از آزادی بیان نامحدود در هر حوزه ای دفاع می کنم و در این بحثی نیست.
نوع نقد من یک جور شخصی بود تا اجتماعی تا حقوقی. رییس دانای فرضی داستان ما حق دارد که مثلا هم رییس کمیته استقبال از شیرین عبادی باشد و هم برگزارکننده مراسم صفر خوان و هم عضو کانون نویسندگان و هم راجع به قتل های زنجیره ای فعالیت کند. در این که کسی حق ندارد او را از این کارها باز بدارد شکی نیست ولی نکته من این است که وقتی کسی عادت کند که اولا "وقت" خود را صرف این همه کار مختلف کند و ثانیا "نظر" بدهد از یک شخصیت متمرکز دانشگاهی که انرژی خود را روی موضوع اصلی اش متمرکز کرده و ثانیا یاد گرفته که اگر تخصص ندارد نظر ندهد فاصله می گیرد. البته این انتخاب فردی است. من شخصا مدلی را که ازش دفاع کردم ترجیح می دهم.
dr jack - May 9, 2007 12:36 AM
کنجکاو :
سلام
_ اگر توجه کنیم که مشکل اول ما فعلا _تحریم بنزین _است و نه مصرف یا یارانه .
_ و اگر توجه کنیم که مشکل دوم ما آمار واقعی از مصرف بنزین است { ظاهرا در مورد آمار اعلامی وزارت نفت از مصرف بنزین در سطوح بالا شک جدی وجود دارد.} .
آنگاه نتیجه می گیریم که ما با یک مسئله چند وجهی { سیاسی_اقتصادی _قضایی } مواجهیم و نه فقط با یک مسئله اقتصادی.
کنجکاو - May 9, 2007 07:49 AM
مهدی :
سلام.پارسال توی یه مقاله http://www.donya-e-eqtesad.com/Default_view.asp?@=25557
گفتم که چرا اکثر مردم بنزین ارزان و بدون سهمیه بندی را ترجیح میدهند
مهدی - May 11, 2007 04:57 AM
عباسي :
از تكنيك Captcha استفاده كن تا دچار اسپم در كامنت نشوي
عباسي - May 13, 2007 02:23 PM
رسول :
با اين تيكه اي كه گفتي كاملا موافق نيستم"هنوز متوجه نشده که مشکل ما رقم مصرف بنزین نیست بل که یارانه ای است که از بودجه عمومی بابت بنزین پرداخت می شود"چرا كه در مصرف بالا فقط مشكل يارانه نيست بلكه آلودگي هوا،ترافيك بالا ومحدوديت سيستم توزيع سوخت هم هست.
رسول - May 13, 2007 05:13 PM