زنگ تفریح: ارزش زندگی
این اقتصاددان ها هم یک وقت هایی کارهایی می کنند یا مجبور هستند بکنند که شاید بقیه را خوش نیاید. یکی از این کارها تخمین قیمت زندگی افراد است. این رقم برای منظورهای مختلفی مفید است (مثلا برای کارهای شرکت های بیمه عمر یا برای ارزیابی هزینه فایده برنامه های بهداشتی و الخ). طبعا تخمین زدن چنین چیز عجیبی کار سختی است و با خطاهای متعددی هم راه است ولی شاید برایتان جالب باشد که این کار چطور انجام می شود. دو روش اصلی که من می شناسم این ها است:
1) از روی تفاوت بین ریسک و دست مزد مشاغل مختلف: دو شغل با سطح مهارت و سختی یک سان ولی خطر متفاوت را فرض کنید (مثلا کار در معدن در مقایسه با کار در کارخانه یا کار به عنوان مهمان دار هواپیما در مقایسه با کار کارکنان زمینی). قاعدتا دست مزد مشاغل پرخطر باید مقداری بیش تر از بقیه مشاغل باشد تا افراد را تشویق به گرفتن این شغل ها کند. تفاوت ریسک جانی مشاغل را می توان از طریق بررسی آمار تلفات بین مشاغل محاسبه کرد (هر چند در کشورهای پیش رفته به علت پایین بودن رقم مرگ و میر شغلی تخمین این رقم با خطای زیادی هم راه است). حال اگر تفاوت دست مزدها و تفاوت ریسک جانی را بدانیم می توانیم ارزش زندگی را از روی آن حساب کنیم. این مقاله به عنوان مثال از این روی کرد بهره می برد و قیمت زندگی را برای کارگران یقه آبی مرد رقم 7 میلیون دلار و برای زنان 8.5 میلیون دلار تخمین زده است.
2) این مقاله روی کرد جالب و در عین حال مورد انتقادی به کار برده است. ایده این بوده که وقتی افراد با سرعت بیش تری رانندگی می کنند شانس مرگ خود را افزایش می دهند و این رقم از روی آمار تصادفات و سرعت قابل محاسبه است یعنی می توانیم احتمال تصادف منجر به مرگ را در اثر افزایش مثلا هر ده کیلومتر سرعت محاسبه کنیم. از طرف دیگر افراد با سریع تر رانندگی کردن زودتر به مقصد می رسند و لذا به اندازه زمان صرفه جویی شده ضرب در دست مزدشان منفعت به دست می آورند. حال ما منفعت ناشی از تندتر رفتن و ریسک مرگ را می دانیم و می توانیم قیمت زندگی را محاسبه کنیم.
نظرات
ابوذ :
من اگه بودم اینجوری جمله بندی میکردم : قیمتی که افراد روی زندگی خودشون میذارن. البته اقتصاد دونا کلا ... ولی تا وقتی مجبور نشدی میشه بهش اعتراف نکرد ؛)
ابوذ - June 3, 2007 03:35 PM
:
الان که فک میکنم می بینیم که دقیقا نمی دونم که منظور از قیمت زندگی چیه؟ می شه دقیق تر توضیح بدی؟
تو در میاد که قیمت زندگیت ایکس تاس. حالا تو 100 ایکس ثروت داری. الان طرف لوله اسلحه رو گذاشته رو شقیقت. چقد حاضری بدی زنده بمونی؟ ایکس تا ؟! یا حاظری از همه توان قرض گرفتن ات هم استفاده کنی به اون حروم زاده 200 ایکس بدی گورشو گم کنه؟ این چپ چینو نمیتونی یه کاریش بکنی؟
حامد: این طوری نگاه کن که تو هیچ وقت به اندازه قیمت زندگی ات پول نخواهی داشت که به طرف بدی یعنی 100 ایکس غیرممکنه چون ارزش زندگی ات معادل درآمدت در تمامی سال های آینده است. مگر این که بازار مالی کامل باشه و تو بتونی قرض بگیری و به یارو بدی. حالا اگر پولی که یارو می خواد بیش تر از کل درآمدی باشه که می تونی کسب کنی بی خیال زندگی می شی و می گی آقا خلاص.
Anonymous - June 3, 2007 03:59 PM
bahman :
aali bod
bahman - June 3, 2007 06:30 PM
Mohammad :
I am suspicious of the accuracy of the results, since this seems like a domain where many of the assumptions of rationality are violated (e.g., probably for most people the cost of 20% risk of death is different from twice the cost of 10% risk of death).
Mohammad - June 3, 2007 07:43 PM
va :
در مطالعات مربوط به ارزیابی ریسک های تهدید کننده جان انسان ها نیز مشابها ارزش زندگی نوجوانان بیشتر از پیرمردان است. بدین صورت که به جای آمار تلفات، مجموع سالهای امید به زندگی از دست رفته ملاک قرار می گیرد. یعنی در کشوری که مثلا امید به زندگی ۸۴ سال است مرگ یک نوجوان ۱۴ ساله ۶۰ سال و مرگ یک پیرمرد ۷۴ ساله ۱۰ سال محاسبه می شود. یعنی ارزش زندگی نوجوان شش برابر بیشتر از پیرمرد است.
va - June 3, 2007 08:44 PM
va :
انگار اشتباه نوشتم. تصحیح می کنم. نوجوان هفتاد سال و ارزش زندگی اش هفت برابر.
va - June 3, 2007 09:30 PM
Mohammad :
يک نگاهی هم به اين مقاله بنداز که يکی از مهمترين مسايل بشريت رو از ديدگاه اقتصادی مورد بررسی قرار داده :)
http://www.scq.ubc.ca/the-social-norm-of-leaving-the-toilet-seat-down-a-game-theoretic-analysis/
Mohammad - June 4, 2007 07:47 AM
مهدی رباطی :
حامد عزیز سلام
ممکن هست که این ایده در حال حاضر خام و یا کمی خنده دار به نظر برسد . ولی مطمئنا در آینده بسیار از آن خواهیم شنید و با شرح و بسط داده شدن و وارد شدن متغیرهای دیگر و قوام یافتن از نظر ریاضی به نتایج بسیار قابل استفاده ای خواهد رسید.
بسیار خوشحالم که اقتصاد از یک علم کاملا انتزاعی در حال حرکت به سمت قابلیت استفاده پیدا کردن و اثرگذاری در زندگی واقعی پیش می رود. Game Theory نمونه ای دیگر از این رویکرد است.
مهدی رباطی - June 4, 2007 12:32 PM
علي :
جبر نظام سرمايهداري چنين حكم ميكند كه هر چيز حتي جان آدمي را قيمتي باشد. زيرا در قبال چنين ارزشگذاري ما نيز پول دريافت ميكنيم (ما از موسسات بيمه و موسسات از مردم) (نميخواهم تصور كنيد اين را از روي خشم ميگويم.)
هرگاه ميزان درآمد افراد بيشتر باشد، مسلماً فوايدشان نيز بيشتر است!
آيا در مبادلات غير پولي نيز شما ارزش زندگي را چنين اندازهگيري ميكنيد: يك فرد كه آيندهاي بسيار نااميدكننده دارد لذا ارزشش بسيار پايينتر از فردي ديگر است كه درآمدي بسيار بالا در اختيار دارد. حال اگر فرد ثروتمند عاشق آن فرد فقير باشد، آيا نميتوان از ارزش اين يكي بر ارزش ديگري افزود. چرا كه اگر اسلحه را بر پيشاني اين يكي بگذاري آن ديگري حاضر به دادن مبلغي بسيار بالاتر از حدود تواناييهاي اين فرد است يا آن موسسه بيمه ميتواند روي كمك اين يك به آن حساب باز كند. لذا ارزش اين فرد بسيار فراتر از حدود شاخصهاي ما ميباشد.
حال فرض كنيم كه اين معيار يعني سرمايهي اجتماعي افراد را نيز وارد فرمول كردهايم.
اما در قبال افرادي باارزش چه از حيث زندگي مادي و چه معنوي (=سرمايهي اجتماعي) كه خود را بيارزش ميپندارند و معتقد به پوچي هستند، چگونه عمل ميكنيد. به طوري كه اگر اسلحه بر پيشاني آنها بگذاري استقبال ميكنند و يا حاضر به بيمه شدن نيستند.
جامعه براي اين افراد ارزش قايل است زيرا چيزهاي بسياري دارند كه به ديگران منفعت رسانند (چه مادي و چه معنوي) اما خود براي خود ارزش قايل نيستند. آيا بايد معيارها را عوض كرد؟ يا حداقل ارزشي كه فردبراي خود قايل و جامعه براي او را در نظر گرفت؟ چه استدلالي از اين ميتواند حمايت كند؟
نگوييد كه علم به استثنا كاري ندارد، كه برعكس استثناها نشانههاي توسعهي علم بودهاند.
علي - June 4, 2007 06:30 PM
:
برداشت من این است که علاوه بر سرمایه پرستان مختال فخور، جناب شارع مقدس هم در قالب کانسپت دیه، مبلغ مشخص محدودی را -البته به میزان بسیار کمتری از رند بازار جامعه سرمایه داری- برای جان انسان ها در نظر گرفته است. فک کنم - با الهام از یه کارایی مثه همون مقاله ای که از شلینگ در توجیه یه مسئله در تورات آورده بودی- بشه منطق خدا رو تو این زمینه بدست آورد، باید جالب باشه! اتفاقا این مسئله از نظر رقابت علوم طبیعی و اجتماعی کاملا ناموسی یه، مگه فقط فیزیک دونا می تونن منطق خدا رو تو بدست آورن فعل و انفعالات عالم به دست بیارن؟ من فک کنم بر هر مسلمان در این زمانه غریب فرض است فرمان بردن از حکم جلودار - به دست آوردن ارزش جان انسان ها در زمان صدر اسلام و مقایسه آن با میزان دیه مشخص شده توسط شارع مقدس در آن زمان-. پس بشتابید اهل ایمان، آیات ما را که در آفاق و "انفس" جاری است بر اهل کفر -جباران توجیه کننده ظلمت سرمایه داری -نمایان سازید، باشد که رستگار شوید
Anonymous - June 4, 2007 09:54 PM
Glitchmaster :
My first internet- experience was not successful. But anyway I keep posting from time to time. All information online is for people to discuss. I think this is the most important thing why internet is so popular everywhere
Glitchmaster - April 9, 2008 12:06 PM
بيتا :
مطالب بسيار جالب و پند اموز
بيتا - March 28, 2009 10:37 PM