سیستم باز یا بسته؟
وقتی راجع به نقد همه گیر شدن نادرست به اصطلاح "تفکر سیستمی" در ایران فکر می کنم یاد اولین خاطره ام از این ماجرا می افتم. قضیه مال سال 78 است. آن موقع داشتیم برای شرکت ... ایران که از متولیان یکی از بخش های مهم اقتصادی کشور است یک پروژه اصلاح ساختار اجرا می کردیم. از جمله بخش های این پروژه نظام انفورماتیک برای کل سازمان بود و باید در آن توضیحی در مورد ماتریس داده - فرآیند می دادیم و چون ماجرا به سیستم های اطلاعاتی مربوط بود مجبور بودیم مرتبا اصطلاحا سیستم اطلاعاتی و زیرسیستم های آن را تکرار کنیم.
وسط ارائه متدولوژی کار بودیم که یکی از مدیران ارشد سازمان که اتفاقا قرار بود مسوول این جور پروژه ها باشد پرسید "آقا این سیستم های شما باز هستند یا بسته؟". من درست مثل حالتی که آدم گیج می شود یک چند لحظه ای صبر کردم و هر چه فکر کردم نتوانستم ربط این سوال را به بحث خودمان پیدا کنم. گفتم ببخشید متوجه نمی شوم. با حالتی عاقل اندر سفیه گفت ببین آقا جان طبق تئوری سیستم ها یک سیستم یا باز است یا بسته و می خواهم ببینم این سیستم شما باز است یا بسته.
خلاصه قضیه را رفع و رجوع کردیم و کمی بعد دلیلش روشن شد. جناب مدیر به تازگی دانش جوی "مرکز آموزش مدیریت دولتی" شده بود و خوب طبیعتا درس عمیقی در مورد روی کرد سیستمی داشت که در آن جا یاد می دادند که جهان یک سیستم است و سیستم ها 9 سطح دارند و باز و بسته هستند و هر سیستمی از زیر سیستم تشکیل می شود و الخ. (طنز تلخ و فراموش نشدنی روزگار این که این جا همان موسسه ای است که بعدا با ایده جناب ستاری فر و مدیریت مرحوم عظیمی با "موسسه عالی پژوهش در برنامه ریزی و توسعه" یعنی جدی ترین و نخبه گراترین مرکز آموزش و پژوهش اقتصاد در ایران ادغام شد!)
این مقدمه را داشته باشید تا بعدا به بحث اصلی نقد برسیم.

نظرات
پشملبا :
منم چهار سال با این سیستم های باز و بسته سر کله زدم آخرشم نفهمیدم که چی؟! به جای اینکه به مون بازرگانی و تجارت و بازاریابی یاد بدن هی تئوری به خوردمون دادن. حالا این آقای مدیر حیوونکی خواسته از آموخته های تئوریش یه جوری استفاده کنه دیگه!!!
پشملبا - July 1, 2007 08:52 AM
شهریار :
آقا این سیستم RSS وبلاگت مشکل دار شده. حداقل توی بلاگلاینز از پست «سایت به هم ریخته» به بعد رو نشون نمیده.
شهریار - July 1, 2007 09:21 AM
:
سلام خسته نباشي
ممنون از مطالب مفيدت . لطفا در مورد تغيير شاخص سال پايه و تغيير سبد كالا براي محاسبه نرخ تورم و تبعات و تفاوت هاي عددي نتايج آن يك توضيحي محبت كن . سبد كالا چطور ميتونه نمايشگر واقعيتري براي الگوي مصرف باشه ؟ چرا اكثر ما احساس ميكنيم كه اعداد و ارقام رسمي حكومت در مورد تورم و بيكاري و اعتياد و... با زندگي ملموس ما در شهر و كشور خيلي تفاوت دارد ؟آيا ممكن است تغيير مبناي محاسبات يك حيله رياضي براي آبروداري باشد ؟ ممنون .
Anonymous - July 1, 2007 11:34 AM
بهاره :
سلام. یک مدت یک وبلاگ درباره نوآوری می خواندم (انگلیسی) آن بنده خدا درباره مشکل مشابهی را داشت. به قول خودش در دهه 80 میلادی مثلا می پرسیده چرا می خواهید با شرکت فلان ادغام شوید؟ جواب: سینرژی. حالا چرا از آن تامین کننده بخرید؟ جواب: سینرژی .... و می گفت بعد تب سینرژی گویا در غرب الان تب نوآوری آمده و بزرگترین مشکل او به عنوان مشاور این است که همه یک واژه را آن قدر در جاهای مختلف (باربط و بی ربط) تکرار می کنند که آن واژه دیگر هیچ معنایی را منتقل نمی کند!
ولی خوب کلا اگر بخواهم بگم خیلی هم بد نیست. لااقل معلوم است یک مطالعاتی انجام می شود. فقط کاش بعد هر دوره آموزشی تعصب به حل همه چیز با آن درس به کار نرود.
بهاره - July 1, 2007 12:52 PM
بهاره :
راستی من جدیدا نمی توانم لینکهای روی صفحه اصلی ات را ببینم و مجبور می شوم مریم را سرچ گوگلی کنم و بهش سر بزنم. مال مریم هم همین مشکل هست. البته گاهی نمی دانم چه می شود یکدفعه لینکها خودشان را نشان می دهند که نشان می دهد شما حذفشان نکردید. وبلاگتان مثل جزیره شده :(
بهاره - July 1, 2007 12:58 PM
حسين جعفري :
بحث سيستمها بحث بسيار جالب است به شرط اينكه چند نكته را در ان منظور كنيم
1- خيلي وارد مباحث نظري سيستم ها نشويم بحث كاربردي باشد مگر در مواردي كه نياز به بحث نظري و رجوع به آنها الزامي باشد
2- از برخورد عاميانه با كلمه سيستم بپرهيزيم زيرا از كلمه سيستم تمامي افراد با هر سطح دانش و اطلاعاتي استفاده ميكنند. بدون آنكه مطالعه اي درباره سيستم ها داشته باشند.(مانند سوال كننده در خصوص سيستم باز و بسته)
3- بحث بصورت جهت دار و هدفمند براي آموزش مباني سيستمها و كاربردي شدن مفاهيم سيستم و تكنيكهاي آن باشد.
4- در خصوص سيستم ها همواره دو گروه سيستم ها شامل سيستم هاي طبيعي و سيستم هاي مصنوعي و همچنين سيستمهاي فيزيكي و سيستم هاي مفهومي را بدرستي بيان كنيم.
5-بر روي كلمات جهت ارائه يك مفهوم بسيار دقت كنيم كه كلمه اي را انتخاب كنيم(معادل فارسي) كه واقعا بار واقعي را برساند
6- در خصوص طراحي, تجزيه و تحليل ,اجرا, ساخت , استقرار ,توسعه, پشتيباني , ..... و مفاهيمي اين چنين بسيار ساده اما دقيق برخورد كنيم.
در نهايت بتوانيم در مباحث سيستم ها به ذهنيات مشترك و نهايتا زبان مشترك رسيد
حسين جعفري - July 1, 2007 01:04 PM
مهرداد :
ميتونم نظر شما رو در مورد
اينده شهرهاي جديد بدونم
پيشبيني شما در خصوص سرمايه گذاري در اين شهرها چيست؟
با تشكر
مهرداد - July 1, 2007 03:12 PM
ali :
ba arze salam khedmate dustan
in commente shoma mano yade ye ghaziei mindaze:
ye raveshi tu tarrahie karkhanejat vojud dare ke taghriban raveshe taro tazeie be esme GT
aarezam khedemate shoma ke ye ruz yeki az dustane bande gozaresh khorde bud be karkhuneye iran khodro
va az unja ke taze daneshju bud
ba konjkavie khodesh say kard sar az raveshe vaghieie tolid khodro dar in karkhunaro dar biare
shayad in matlabo bedunin ke khate tolid va tarrahie khat male zamane marhum ford hastesh
va az unja ke in daneshju ham shadidan mokhalefe tarrahie khatte tolid bud ba asabaniat be modir tolid iran khodro goft shoma chera az raveshe GT estefade nemikonid
hala bemanad ke joziate in ravesh daghighan chie...
kholase modir tolide jakhordo goft:
make darim az in ravesh estefade mikonim
mage nemibini...
kholase un juje daneshju ham ke ettelaatesh nesbat be in mozu kamel nabud dahanesh baste shod!!!
be har hal ye edde aadam ke hich ettelaate kameli raje be in negareshe systemi nadaran mazerat mikhama eshtebah mikonan dar moredesh ezhare fazl mikonan
dar zemn hamishe adama nesbat be tafakkore khodesheun ye amele bazdarande be esme inersie fekr daran
hamun chizi ke baes shod amsale nioton galile bertalanfi va kheyliaye dige nazarateshuno be sakhty va ba darde sar elam konan
bertalanfi vaghty avvalin bar dar motaleeye organisme mojudate zende pey be ruykarde systemi bord hameye tarafdarane nioton va maktabe kant dar moghabelesh istadan va 30sal bertalanfio khafe kardan
bade 30sal bud ke motevajje shodan un badbakht chi mige va bekhatere motaleatesh mikhastan behesh jayezeye nobelo bedan ke un bande khoda omresh kafaf nadad...
baghieye sohbatam bemune vase commente badie shoma...
ali - July 1, 2007 04:31 PM
كاوه :
مفهوم و پيامت رو متوجه مي شم.
اما راستش مساله باز يا بسته بودن سيستم هم خيلي ساده تر از اين حرفهاست كه بخواد كسي رو گيج كنه و در واقع سؤالي هم كه از شما شده در عين درستي بسيار ساده بوده.
حامد: کاوه عزیز می شه ربط سوال و جواب سوال را بگی که من هم متوجه شوم؟
كاوه - July 1, 2007 05:26 PM
مهدی :
سلام خوبین آقای قدوسی می خواستم بگم راستی خیلی هوا دار دارینا میگم فکر می کنم افکار جالبی داشته باشین به هر جهت من تازه حدود 30 دقیقه است با سایتتون آشنا شدم امیدوارم موفق باشین راستی اقتصاد علم جالب و جذابی یا نه؟
مهدی - July 1, 2007 05:46 PM
مهرگان :
سلام خسته نباشيد
خاطره جالب و تلخي بود
طرف براي شما مثال ترموستات را نزد؟
مهرگان - July 1, 2007 11:07 PM
عرفان :
سلام دوست من.
نمی دونم از این جریان نامه 57 نفر از اساتید اقتصاد به دولت نهم و بحث های اخیر نمایندگان این دو در گفتگوی ویژه ی خبری اطلاع دارید یا نه. اگر اطلاعی دارید خوشحال می شوم نظر شما را هم بدانم
عرفان - July 1, 2007 11:51 PM
لیلی :
بدون شک تابحال حرفی از این حسابی تر در بلاگستان نشنیده بودم. منظورم این پست نیست چون هنوز نخواندمش.منظورم نوشته کنار وبلاگت است:قول بده...
اجازه دارم این مطلب را به عنوان یک پست در وبلاگم درج کنم؟صد البته با ذکر منبع!
برای اینکه همیشه در دفترخاطراتم داشته باشمش و یادم باشد.
حامد: سلام. حتما. من هم همه اش را از خودم ننوشته ام. جایی در یک کتاب انگلیسی خوانده بودم و ترجمه اش کردم ولی متاسفانه منبع انگلیسی اش را الان به خاطر نمی آورم.
لیلی - July 2, 2007 12:02 AM
:
سلام قبلا در مورد تغيير سال پايه محاسبه تورم و... ازتون سئوال كردم. نمي خواي جوابم رو بدي ؟ميخواستم مطلب ياد بگيرم .نوشته هات آموزنده است . سلام و عليك اينترنتي هم حق و حقوقي داره . هرچند حق داري اگه نرسي كه به همه دونه دونه جواب بدي . موفق باشي .
Anonymous - July 5, 2007 11:28 AM
:
آفاي حامد قدوسي عزيز،
وبلاگ شما را در حالي كه در جستجوي مطلبي بودم ديدم.
مطالب برايم جذاب بود و در خصوص نگارنده آنها كنجكاو شدم. كمي بعد متوجه شدم شما همان هستيد كه در تيم مشاور پروژه تدوين سند بيست ساله شركت آبفاي استان تهران، حضور داشتيد.
من هيچگاه با شما مصاحبه و گفت و گويي نداشتم بجز (احتمالاً) چند پرسش و پاسخ در نشست هاي مربوط به پروژه مزبور.
اين مطلب را كه مي خواندم، چهره شما را در لحظه اي كه «سيستم باز و بسته» مطرح شده بود را مي توانستم تصور كنم، چون چندين بار در نشست هاي مربوط به پروژه فوق شاهد بودم كه در مقابل برخي از سوال ها و مطالبي كه در لابلاي صحبت هاي شما توسط همكارانم مطرح مي شد، چگونه مردمك چشمهاي زيرك شما همچون دو علامت تعجب از حدقه به در مي آمدند و پس از كمي نوسان به حدقه باز مي گشتند، و شمابا جيغي در گلو مانده، به سرعت و با آرامش، شكيبايي و خضوع، پاسخ مي داديد و بحث را به مسير خود هدايت مي كرديد.
به هر حال براي من تجديد خاطره اي بودتلخ و شيرين. شيرين از اين بابت كه به نوعي ارتباطي با شما بر فرار شد. تلخ از اين بابت كه توقف پروژه يادآوري شد، هرچند كه به لحاظ مسئوليتم در سازمان، تلخي توقف پروژه همواره برايم وجود دارد.
يك سوال مهم كه پاسخ آن مي تواند من را در ادامه كار و سازمان دهي مجدد اين پروژه و پروژه هاي مشابه بسيار كمك نمايد. لذا بسيار خوشحال و ممنون خواهم شد اگر از ديدگاه خود علت توقف پروژه را بگوييد.
با آرزوي موفقيت و سلامتي براي شماو خانواده محترمتان.
ضمناً كار من در حوزه برنامه ريزي، خدمات مديريت و فناوري اطلاعات است.
Anonymous - July 7, 2007 07:34 AM
kvwtcy yklcjdx :
fdavmyrq aghlup sfwrub eiljt bypg kievzuc xokyg
kvwtcy yklcjdx - March 7, 2008 05:30 AM
piffit :
I like your blog, this post is really good, but please vary your topics, it will broad your readership.
piffit - April 9, 2008 12:57 PM