« انتخاب رشته | صفحه اول | متن باز »

19 تیر 86

بایاس ناشی از ترجمه

جرقه این بحث را مریم اول بار در ذهن من زد. گفت در ایران مردم باید همیشه وابسته به این باشند که سلیقه مترجمان چه کسی را بهشان معرفی می کند و بعد یک دفعه تب یک نفر همه جا را بگیرد و خیال کنند (کنیم) که این آدم خدای آن حوزه است. در حالی که وقتی از ایران بیرون می آیی و با دنیای اصلی علم یا ادبیات یا هنر آشنا می شوی می بینی اوه چه قدر نویسنده و متفکر هست که کسی اسمشان را هم در ایران نشنیده است و اتفاقا از آن آدم های شناخته شده مهم تر و تاثیرگذارتر هستند. این را هم می بینی که گاها آن آدمی که در ایران خدا می پنداشی را اصلا کسی نمی شناسد یا چندان جدی به حساب نمی آوردش.

یکی از دوستان جامعه شناسم هم شبیه این را می گفت. می گفت در ایران چند چهره از جامعه شناسی مثل لوکاچ تبدیل به بت شده اند در حالی که وقتی خارج جامعه شناسی می خوانی می بینی که فی المثل لوکاچ هم یکی از ده ها نفر آدم سیر اندیشه های معاصر بوده و حرف هایش هم دهه ها است که مورد بحث است و نقد می شود و الخ.

حالا من همین موضوع را در مورد اقتصاد می بینم. اگر از بسیاری از اقتصادخوانده ها و اقتصادنخوانده های ایران بپرسیم که به نظرتان بزرگ ترین اقتصاددان های معاصر چه کسانی هستند احتمالا فورا خواهند گفت: داگلاس نورث، جوزف استیگلیتز، آمارتیا سن و هایک و فریدمن و ؟ فهرست تمام شد.

چرا؟ احتمالا به این خاطر که این چهار- پنج نفر نوشته های غیرتخصصی یا غیرفنی عامه پسندی دارند که یک نفر مترجم آن را پسندیده و ترجمه کرده و یک دفعه این اسم همه گیر شده است. البته چند تا اسم هم مثل کوز هم همه گیر شده اند که من گاهی وقت ها حس می کنم که خیلی از طرف داران دو آتشه اش اصلا یک مقاله فنی ازش نخوانده اند و فقط تکرار می کنند که "کوز بحث هزینه مبادله را مطرح کرد". واقعا نمی دانم که چرا مثلا آمارتیا سن را که چند قضیه نسبتا فرعی در انتخاب اجتماعی دارد باید همه بشناسند ولی اسم آرو که مهم ترین قضیه امکان ناپذیری این حوزه را داده احتمالا به گوششان نخورده باشد یا مثلا چرا استیگلیتز باید برای اطلاعات نامتقارن شناخته شده باشد ولی آکرلاف که اولین مقاله را نوشته این وسط بی نصیب بماند (استیگلیتز در دهه هشتاد خیلی فعال تر از آکرلاف بوده ولی شهرتش در ایران به خاطر این چیزها نیست). حالا ببینید به زودی وقتی یک مترجمی ترجمه فریکونومیکس لویت را بیرون بدهد اسم او هم سر زبان ها خواهد افتاد. چرا داگلاس نورث باید برای برخی بت باشد ولی لوکاس که یک نقد ویران گر برای اقتصادسنجی سنتی ارائه داد و ماجرا را یک جوری به دوره ماقبل و مابعد لوکاسی تقسیم کرد چندان شناخته شده نباشد. چرا آدم های مهمی مثل لافون (مرحوم) و عجم اوغلو و کروگمن و تیرول و رابن اشتاین و فینسترا و هلپمن و ... که کارهای جدی در اقتصاد می کنند (یا کرده اند) باید در ایران تا حد زیادی ناشناخته باشند؟

به نظرم یک کار خوبی که باید کرد این است که دائم از انواع و اقسام اقتصاددان های جوان و پیر اسم آورد و کارهایشان را معرفی کرد. این طوری جامعه علمی و علاقه مندان اقتصاد خواهند دید که دنیای اقتصاددان ها خیلی خیلی بزرگ تر از این چند تا اسمی است که تصادفی یا بنا بر سلیقه عده معدودی در جامعه ما مطرح شده اند و لزوما هم دیدگاه های این چند نفر نماینده حتی اقلیتی از جامعه بزرگ علمی نیست.

پ.ن: من هم این جا بایاس ایجاد کردم و اسم اقتصاددان هایی را گفتم که خودم به خاطر کارم با کارهایشان سر و کار دارم یا این جا سخنرانی داشته اند و باهاشان آشنا شده ام و الخ.

پ.ن: یکی از دوستان پیش نهاد کرده که این لیست از اقتصاددان های برتر از لیست قبلی که من نوشتم معتبرتر است.

   

   نظرات

hamid :

موافقم
من فکر میکنم تعدد محقق در زمینه هایی مثل اقتصاد و مدیریت و به تبع ان تعدد محققینی که هر کدام قسمتی از علم را مورد کاوش قرار می دهند این مشکل را تا حدی حل خواهد کرد

hamid - July 11, 2007 02:14 AM

 

نوید :

در مورد نویسندگان ادبی هم همین طوره، یکسری داستان های کوتاه خیلی معروف هستند با نویسندگان معروف که اگر در غرب بگی نخوندم مثل این می مونه که بگی داستان دهقان فداکار نخوندم ولی اکثرا به فارسی ترجمه نشده و شناحته شده نیست. یا دانشگاه هم همینظور، خیلی از دانشکده های معتبر در ایران شناخته شده نیست مثلا Schulich یکی از بهترین بیزنس سکول های دنیاست ولی تاحالا ندیدم در بلاگستان یاجایی اسمش بیارند.

نوید - July 11, 2007 05:22 AM

 

حسامي :

سلام برشما
راستش من اگر امروز مي خواستم دعايي درحق خودم ومردم كشورم بكنم اين بود كه:
خدايا مارا از عوام زدگي برهان
ممنون از باريك بيني تان

حسامي - July 11, 2007 06:23 AM

 

حسامي :

سلام برشما
راستش من اگر امروز مي خواستم دعايي درحق خودم ومردم كشورم بكنم اين بود كه:
خدايا مارا از عوام زدگي برهان
ممنون از باريك بيني تان

حسامي - July 11, 2007 06:23 AM

 

حسامي :

سلام برشما
راستش من اگر امروز مي خواستم دعايي درحق خودم ومردم كشورم بكنم اين بود كه:
خدايا مارا از عوام زدگي برهان
ممنون از باريك بيني تان

حسامي - July 11, 2007 06:23 AM

 

بهاره :

خوب من از این بحث سو استفاده می کنم D: شما افرادی که در دنیای Real زندگی می کنید! لطفا به ما هم منتقل کنید که چه خبر است.
-----
لزومی ندارد حتما 100 تا کتاب از هر نویسنده چاپ شود که متوجه تکثر محققین بشویم. مقاله هایی که حتی در روزنامه ها چاپ می شوند معمولا خلاصه همان کتابهای ترجمه شده هستند. در حالی که فکر می کنم مقاله یا باید تحلیل کند یا باید اطلاعات جدید بدهد.
در مورد ادبیات هم آره جدا همینطوره. حتی سبک محدودی هم ترجمه می شوند. چرا من نباید بتونم در سرتاسر انقلاب یک کتاب مطابق علایقم پیدا کنم. چرا باید این قدر همه چیز تلخ باشد (مثل ادبیات امریکای لاتین مثلا! -هیچ وقت خودمو نمی بخشم که داستان جوجه سربریده را خواندم تا دو هفته کابوس می دیدم! تخیل بالاست!!!) یا این قدر سطح پایین باشد که حالم از کتاب خوندن بد شود (مثلا این کتابهای مودب پور که در خوابگاهها پر است).

بهاره - July 11, 2007 08:16 AM

 

m.t :

salam
in moshkel be dalil dashtan fasele ba marakez elmi doniast masalan daneshgahhay ma be server hay beinollmelli motasel nistant

m.t - July 11, 2007 10:21 AM

 

پویا :

حامد. دوست عزیزم. اولا باز آن نوبلیست ها اقلیتند. شاید البته اقلیت ضعیفی نباشند. اما در مورد اساتید اقتصاد دانشکده های ایران. اول باید بگم، بدلیل پست های مورد نیاز بیشمار در دل دولت، اساتید اقتصاد خواهی نخواهی جذب پست های درآمدزایی می شوند که مانع بزرگی است. می تونم با جرات بگم در دو دانشکده ای که من درس خوندم تنها تعداد انگشت شماری بودن که فقط مدرس بودند. یعنی آنهایی هم که پست دولتی نداشتند آنقدر پروژه در دولت برایشان بود که دیگر وقتی برایشان نبود.
اما باز هم می توانم نام ببرم. آیا می دونستی دکترتفضلی شاگرد فریدمن بوده؟ آیا یه بار هم اسمش را شنیدی یا سرکلاسش رفتی؟ آیا همین دکتر هاشمی را می دونستی که مثل اساتیدی که نام بردی در کنفرانس های خارجی شرکت می کنه و مقاله می ده... باز هم چون او هست: آروین راد، کسرایی...حامد جان باور کن باور کردم تو هیات علمی دانشکده های اقتصاد را نمی شناسی.

حامد: پویای عزیزم سلام.
ببین من فهرست نوبل را دادم و به نظر خودم چیزی نزدیک به 50% آن ها لیسانس اقتصاد ندارند. حالا تو می گویی اقلیت است. باشد بلاخره خود لیست گویا است.
ولی به نکته دوم دقت نکردی. تفاوت کیفیت بین دانشکده اقتصاد شیکاگو و ام.آی.تی با دانشکده ریاضی یا برقش احتمالا ناچیز است. در ایران متاسفانه این طور نیست. من هم از این قضیه خوشحال نیستم ولی متاسفانه این واقعیت است. دکتر تفضلی و هاشمی را خیلی هم خوب می شناسم. شاید برایت جالب باشد که دکتر هاشمی امسال از شهید بهشتی بازنشسته شد و قرار است از این به بعد شریف اتاق داشته باشد و درس بدهد.

ببین تو احتمالا به سمت این که دانشکده های اقتصاد در ایران دست کمی از علوم و مهندسی ندارند بایاس داری چون خودت دانشجوی خوب و موفق آن جا بودی و حس خوبی داری. بگذار من چند معیار آبجکتیو دیگر را تکرار کنم:

1) دانشکده های برق یا مکانیک شریف فقط 4 نفر استاد فارغ التحصیل "ام.آی.تی" دارند (از بقیه دانشگاه های خوب مثل استنفورد و یو سی ال آی و این ها می گذرم). ام.آی.تی بهترین دانشگاه دنیا در مهندسی است و معادلش در اقتصاد دانشگاه شیکاگو است. می توانی به من بگویی "کل اساتید همه دانشگاه های ایران" که در رشته اقتصاد از دانشگاه هایی در سطح شیکاگو و هاروارد فارغ التحصیل شده باشند چند نفر است؟ (لطفا دانشگاه های ایالتی و این ها را نشمار).

2) متوسط رتبه قبولی دانشکده های اقتصاد چند است؟

3) دانشکده های اقتصاد ما چند نفر در سال فارغ التحصیل به مدارس سطح بالای آمریکای شمالی و اروپا می فرستند؟

خواهش می کنم دقت کن که هیچ کسی این ادعا را نمی کند که کیفیت دانشکده های اقتصاد در ایران صفر است. قطعا در همین دانشکده ها هم آدم هایی مثل دکتر هاشمی و دکتر ذوالنور و دانشجویان قوی و خوش فکری مثل تو و محسن پیدا می شوند. بحث مقایسه نسبی کیفیت است برای کسی که می خواهد در دوره لیسانس ظرفیت های عمومی کسب کند. وقتی هاشمی را اسم می بری به این فکر کن که فرشاد مومنی و احمد توکلی و خوش چهره و نادران و رهبر و ... هم قرار است استادان این بنده خدا باشند.

پویا - July 11, 2007 10:48 AM

 

احمدسیف :

حامد عزیز: از من و امثال من دیگر گذشته است ولی به تو ودوستان جوانی مثل تو یک پیشنهاد دارم. یک تیم ده نفره جمع و جورکن از کسانی که مثلا انگلیسی می دانند و از همه کسانی که فکر می کنید باید در ایران شناخته باشند ولی شناخته شده نیستند، هرکدام ماهی یک مقاله ترجمه کنیدو این اساتید را به ایرانیان بشناسانید. اگر این کار را بکنید سالی 120 مقاله می توان به فارسی منتشر کرد. یک کم که گیر بدهم به خودت چرا خودت مقاله معروف اکرلوف را ترجمه نمی کنی! یا از کروگمن و یا از دیگرانی که اسم بردی.
دراین که درایران « تب»می آید با تو موافقم. دو سه سال پیش آقای محترمی برکتاب من در باره ایران به عصر قاجار نقدی نوشت که چرا من درنوشتن اش از نوشته های فریدمن بهره نگرفته بودم! حالا فریدمن به ایران عصر قاجار چه ربطی دارد من نمی فهمم. ولی راجع به گروه ترجمه، خواهش می کنم بطور جدی رویش فکر کن و برنامه بریز.

حامد: احمد عزیز پیشنهاد بسیار مشخص و کارآیی است. مشکل ترجمه این است که خیلی وقت گیر و گاهی کسل کننده است ولی از ایده ات الهام گرفتم که هر از چندی یک اقتصاددان مهم را به صورت مرور معرفی کنیم. شاید خودم با چند نفر از بچه ها یک ستون در روزنامه ای جایی شروع کردیم به نوشتن این معرفی ها. خیلی ممنون از راهنمایی و پیش نهاد مفیدت.

احمدسیف - July 11, 2007 11:06 AM

 

سعید پوردلیر :

شاید یک دلیل اون آشنا نبودن به زبان انگلیسی باشه. و یک دلیل هم نبودن منابع اصلی با قیمت مناسب در اختیار دانشجوها.

تور شته های فنی و مدیریت هم همینطوره

سعید پوردلیر - July 11, 2007 11:38 AM

 

مهدی ایجی :

سلام حامد جان
آقا خوب شما هم بیاید وسط و همت کنید . 4تا مطلب هم شما ترجمه کنید. هر کس بنا به علاقمندی هاش مطلبی را که دوست داشته باشه را ترجمه میکنه. شما هم بیاید و این کار را بکنید. اتفاقا خیلی هم خوب است و همه ما میخوانیم و استفاده میکنیم. اینکه گوشه ای بنشینیم و از بایاس صحبت کنیم به چه دردی میخوره؟
در ضمن کسانی مانند آکرلوف و لوکاس (با تفاسیری که ذکر کردی)چندان هم در بین اقتصاد خوانده های ایرانی غریب نبستند. به نظر من که تحلیل شما در برخی موارد با واقعیت انطباقی ندارد.
مخلصیم

مهدی ایجی - July 11, 2007 12:08 PM

 
 

پویا :

حامد عزیز. انتخاب آزاد را ببین

پویا - July 11, 2007 05:54 PM

 

:

harf e khoobi bood..
too modiriat ham be sheddat mesdaagh daareh..

zemnan nemidoonestam keh "Coase" ro intori mikhoonid
:)

Anonymous - July 11, 2007 07:28 PM

 

navid :

esme e man ham jaa oftaadeh.. Navid

navid - July 11, 2007 07:29 PM

 

Pedram :

Nice suggestion. I have translated an introductory work of one of these people in that list. I will send it to you when I get time.

Pedram - July 11, 2007 09:26 PM

 

:

Hamed! The list you have is not a good one! (for one thing, I was student of Bruce Smith before he passed away, he was a great economist and all, but no way he was among the top 10 economists !) Try this list which is more serious:

http://ideas.repec.org/top/top.person.all.html

Again, I think you should correct your link because people take your blog seriously in Iran, so please don't be another source of incorrect info ;-)

Hamed: Thank you, I added it.

Anonymous - July 12, 2007 02:52 AM

 

M :

Aghaye ghoddusi
It is quite a surprise for me to see you call friedman and Amartia Sen as people whose ideas are ammeh pasad You had a point about the influence of translators on the familiarity of Iranian people with specific authors but calling these great peopl's work as ammeh pasand is an absolute kam lotfi
They are known because they are known in all over the world Moreover, it seemed to me that you were implying there is some issue that there are not graduates frim Chicago and MIT in economic departments of Iran As a person who is studying in North America and has worked here as well beleive me they do not like internationals in these positions and fields. For example, I know that U of Toronto never admits any Iranian students because of religion biases and almost the same in those big universities. Economics and managemnt are the white dominant fields and each graduate from these fields is gonna be on the face of the society not engineers. who likes to see some international face is sparkling all over. Beleive me all those motos for multiculturality only applies to areas that they have shortage in labour supply Why someone would like to have some international face as for example CEO or a policy maker. You are living in West and judging like this

Hamed: Dear M,
First of all I should thank you for your informative comments and would say that I am so happy to get to know a new Iranian economist friend in North America.

1) Please notice that I never said that any of these people are totaly "ammeh pasand". This would be a misunderstanding. I said people that people know them because they have some non-technical books (e.g. "capitalism and freedom" , "development as freedom", etc) which makes it easy to read for the readers and therefore people assume that they are "the only" econimists in the world.
I think you know that I am a big fan of Friedman and Hayek (and of course the lover of stiglitz's scientific papers) so there is not point to downgrade them. My point was just to emphasize that the set of good and influencial economists are mugh bigger than these few people we know in Iran (and again I did not exclude them from this set).

Concerning the admission, I have never been in North America so I can't judge about the discriminative behavior but I remember that Chicago school admitted one Iranian (a Sharif grad) last year and 3 more Iranians this year (again from Sharif). So seems that the networking and reputation effect can be even stronger than white dominance effect.

I have been in Europe and to be honest I haven't seen any discrimation in Academic enviromnent. When I was in PhD admission stage both my professors (who are totaly European whites) and the professors from target universities who knew me gave a great support to me. I did not try North America because I decided to live in Europe but here I managed to be admitted in some "second best" schools and of course not going to the first best one was my own fault (lower GPA than the others).

M - July 12, 2007 03:09 AM

 

شهريار :

يك پيشنهاد:

آدمهاي اين فضاها جمع شوند و يك كمپين ويكيپديا نويسي راه بياندازند كه در آن:

1-حوزه هاي مختلف با محدوده و يا مركزيت حوزههاي دانش اقتصاد را معرفي كنيم (اين قسمت را خيلي ساده مي توان از ويكي انگليسي ترجمه كرد) و همچنين آدمها يا كتابها و يا نهادهاي تاثير گذار جهاني آن حوزه ها را در آن ذكر كرد (براي رهيدن از فيلتر ترجمه)

2-در يك مسير موازي آدمهاي ايراني ، كتابهاي ترجمه شده ، نهادهاي فعال مرتبط با ايران در آن عرصه ها و غيره را در صفحات مربوط به هر حوزه بياوريم

3-صفحاتي ايجاد بكنيم كه ارتباط ميان اين حوزه ها و رشته ها را در يك ديدگاه كل نگر به هم متصل كند (تا كل محصول از حالت ارجاعي به يك حالت شبه آموزشي درآيد)

فكر كنم اگر وبلاگ نويسان و وبلاگ خوانان اين حوزه ها جمعا پنجاه تا صد مقاله هم به ويكيپدياي فارسي اضافه كنند كلي خدمت به دانش عمومي كرده اند.

شهريار - July 12, 2007 09:11 AM

 
 

:

چه تصادف جالبی! من هم که نسبت به اندیشگاه RAND دارم امروز یاد کنث آرو و قضیه غیر ممکن بودنش کرده بودم!

Anonymous - July 12, 2007 04:43 PM

 

وحید :

چه تصادف جالبی! من هم که نسبت به اندیشگاه RAND بایاس دارم امروز یاد کنث آرو و قضیه غیر ممکن بودنش کرده بودم!

وحید - July 12, 2007 08:17 PM

 

:

Hamed, Stanford EE is tougher to get in than MIT. Just compare Silicon Valley innovations by Stanford grads to Boston area. Agree w/ you that MIT economics is best

Anonymous - July 12, 2007 11:47 PM

 

M :

Dear Mr Ghoddusi
I am really greatful for your clarification. I am also happy to hear about those Iranian students got into Chicago They are going to be a symbol of proudness for Iranians as you will be.I hope one daya all of the discriinations deteriorates for good
Good luck in your studies and I relly like your weblog.

M - July 13, 2007 03:11 AM

 

روزبه :

For M,
We have now Iranian students in Chicago, Minnesota, USC, UIUC, NYU, U of Texas at Austin, Boston University, ...
I also study in the US and I never sensed the "all white" story that you are talking about. Econ departments are proud of their international crowd!!! they are by far the most successful students! There is no such a thing as "white bias" in top US econ schools believe me. If there is a bias, it is towards the internationals (and for the right reason).
If you want to know more I'd be happy to discuss this further

روزبه - July 13, 2007 04:40 AM

 

M :

For Roozbeh
It is true that by far Iranian students were among the successful ones Unfortunately, I have felt that there is discrimanation I have never said that this discrimination is only toward Iranians I wish I was wrong Perhaps the disagrement among you, Mr Ghddousi and me comes from the way we define discrimination. In my opinion the awful comments that one sometimes receives from people about her/his culture, country and religion gain scores for discrimination.
This comments are really volatile by the change in political atmosphere. I do not blame them, because it is their country. I am glad that none of you have this feeling and I hope you never do
This facing with discrimination is even more intense when you enter to the job market
Good luck and make Iranians proud by your studies

M - July 14, 2007 07:34 PM

 

M :

I forgot to say that I have read couple of papers that they have provided strong evidence of discrimination against visible minorities and even discrimination on the basis of religion. I have to dig a little bit to find those or that paper since I read it long time ago. If I find it I will send the title and the authors.

M - July 14, 2007 07:37 PM

 

M :

The papers I said
One of the papers is actually the MA thesis of one student by the name of Zobair Ebne Anam and I just foud out about this paper through one of my profs I do not know that it is published or not In his paper, Zobair has divided his sample to Canaidian-born whites, Canadian-born visible minorities, Foreign-born visible minorities, Foreign-born whites, and Aboriginals in Canada Considering the Canadian-born whites as a base he finds that men in all of the other groups are faced with negative wage diffrentials in 1991 in Canada and this result is similar to Pendakur and Pendakur 1998. For 2001 he finds the same results except for foreign-born white men. He almost finds the same results for women
His data sets are 1991 and 2001 census
He uses a crosssection-overtime estimation.

M - July 14, 2007 08:08 PM

 

chase credit cards :

Cool site. Thank you:-)

chase credit cards - March 1, 2008 03:55 PM

 

compare credit cards :

Nice site. Thanks.

compare credit cards - March 1, 2008 05:34 PM

 

credit cards bad credit :

Cool site. Thanks!!!

credit cards bad credit - March 1, 2008 08:03 PM

 

credit card :

Useful site. Thank you.

credit card - March 1, 2008 08:13 PM

 

credit cards :

Good site. Thanks!!

credit cards - March 1, 2008 09:14 PM

 

discover credit cards :

Good site. Thank you!!!

discover credit cards - March 1, 2008 10:13 PM

 

   ارسال نظر:

لطفن کدهای زیر را وارد کنید

 

all right reserved for hanif.ir & behzadbashu.com - Copyright © 2007