برنامه توسعه
در ایران بسیاری از طرح های توسعه در واقع صرفا مکانیسمی برای توزیع پول هستند و بس. طرح تکفا مثال بارز قضیه بود که اگر اشتباه نکنم 200 میلیارد تومان بودجه در آن پخش شد و فقط باعث شد وضع عده ای از فعالین صنعت رایانه و مشاوران آی تی (بلی می دانم از جمله آقای ...) بهتر شود. یادم نمی رود یک بار جایی سخنرانی داشتم و اتفاقا یکی از مسوولین طرح تکفا هم آن جا بود. بعد از سخنرانی آمد و گفت این ایده ای که دادی جالب بود زود یک پروپوزال بده که بودجه ای بهت بدیم و روی قضیه کار کن. اگر از آن "زرنگ های" روزگار بودم احتمالا بهش پاسخ مثبت می دادم و در همان قدم اول 30-40 میلیونی به جیب می زدم. برایش توضیح دادم که گرچه ایده من ممکن است جالب باشد ولی من آدم پیاده ساز آن نیستم و به یک سری دیگر از رفقا سپردم که اگر دوست داشتند ماجرا را دنبال کنند. از آن روز همیشه پیش خودم فکر می کنم که وقتی به منی که نه سر پیاز بودم و نه ته پیاز و کل آشنایی ایشان با من در حد شنیدن یک سخنرانی کوتاه بود این قدر راحت پیشنهاد دادن پروژه می دهند و هیچ هم نگران نیستند که آیا از من کاری بیرون می آید یا نه تکلیف دوست و آشنا و شرکت های حرفه ای از این خوان گسترده چه می شود. تکفا البته تنها مورد از این قضایا در ایران نبود. می توانید ده ها طرح توسعه دیگر اسم ببرید: من چندتایی که خودم از نزدیک دیده بودم را اسم می برم: مرکز صنایع نوین که جیب عده زیادی از رفقای ما را پر کرد و برایشان ده ها سفر خارجی مجانی تراشید، صندوق حمایت از صنایع الکترونیک، طرح توسعه مدیریت شهری در شهرداری تهران که بیش از یک میلیارد پول را هدر داد و تهش یک اپسیلون برای شهر خروجی مفید تولید نکرد (یکی از شرم ساری های همیشگی من همکاری با معاونت مجری این طرح است)، طرح ارتقاء معاونت تحقیقات وزارت صنایع، ...
حالا این قضایا را مقایسه می کنم با این وی جی اس اف خودمان. وی جی اس اف در واقع یک پروژه پایلوت برای پیاده سازی سیستم تحصیل پی اچ دی به سبک آمریکای شمالی در اتریش است و آکادمی علوم اتریش متعهد شده تا هزینه آن را برای یک دوره زمانی تامین کند و بعد از آن مدرسه خودش به لحاظ مالی خودکفا شود. الان سه سال از تامین مالی اولیه پروژه گذشته و سه گروه دانشجو جذب شده اند و نوبت اولین ارزیابی رسیده است. ارزیابی هم این طوری انجام می شود که آکادمی یک هیات ژوری خارجی (غیر اتریشی) که شامل متخصصین برجسته این حوزه است را تشکیل داده و قرار است آنان یک در نشست یک روزه فشرده دستاوردهای وی جی اس اف را از نزدیک ارزیابی کنند و بعد به دولت اتریش بگویند که آیا ادامه سرمایه گذاری روی این طرح عقلانی است یا به تر است متوقف شود. عمده کارشان هم با دانشجویان است و می خواهند کیفیت دانشجویان و تحقیقات آن ها را ارزیابی کنند. باز تصور می کنم اگر ایران بود چه کارهای نشده ای به حساب این پروژه گذاشته می شود و چه پرزنت های شگفت انگیزی آماده می شد. تنها چیزی که از ما خواسته اند این است که شش اسلاید از تحقیقمان آماده کنیم تا آن ها پوسترش کنند و بعد چند ساعتی کنار پوسترهایمان بایستیم تا اعضای ژوری از نزدیک با ما گفت و گو کنند.
احتمالا بخشی از این که یک کشوری به طور ملموس پیش رفت می کند و یک کشوری مرتبا منابعش را هدر می دهد و دور خودش می چرخد به این تفاوت های جزیی بر می گردد.
نظرات
پيمان مهدوي :
يعني كشته مرده اين طرز تفكرتم. كاش يك موقعيتي پيش ميومد ميتونستم يه مدت وردستت كار كنم شاگردي كنم چيز ياد بگيرم!
پيمان مهدوي - December 11, 2007 07:17 PM
مرضیه :
من خودم یک سالی بود که تو یکی از این شرکتهای جدید التاسیس تابعه ایران خودرو کار میکردم. وای که چه پولهایی اینا حروم نکردند. پول حقوق کارکنانی که بیخودی و بدون نیاز واقعی استخدام شدند، پول اجاره مکان و هزار تا هزینه دیگه. آخرش هم شرکت داره تعطیل میشه بدون اینکه به اون هدفی که به خاطرش تاسیس شده بود رسیده باشه. این دومین جایی بود که توش کار میکردم. قبلش هم تو یک پروژه مدلسازی واسه وزارت نیرو بودم که اونم شد یک سند چند جلدی که الان داره تو کتابخونه ی اونجا خاک میخوره ... فعلاً که دیگه از کار نا امید شدم، اومدم مشغول کسب علم و دانش شدم. نمیدونم حالا با اقتصاد خوندن واقعاً اوضاع فرقی میکنه یا نه؟ ...
من الان این برام خیلی سواله که چرا وضعیت ما اینجوریه؟ به خاطر نفت و منابع کشوره؟ خوب اخه خیلی جاهای دیگه هم هستند که منابع و نفت دارن ولی وضعشون داره روز به روز بهتر میشه. (درآمد سرانه ایران از بعد از انقلاب روند نزولی داشته). یا نه به خاطر فرهنگ خودمونه و به قولی از ماست که بر ماست؟ یعنی ساختارآدمهای ما مشکل داره؟ ولی پس چرا همین آدمها که میرن اونور معمولاً موقعیتهای خوبی کسب میکنن؟ یا کشورهای همسایه ی شبیه به ما مثل ترکیه هم الان وضعشون از ما بهتره و روز به روز هم داره بهتر میشه. اخه از این همه آدم تحصیلکرده که ما داریم و خیلیهاشون هم پست مملکتی دارن یعنی هیچکدومشون مثلاً تو انتقادهایی که تو حوزه اقتصاد میشه نمیفهمن که دیگه نباید همین روندها رو ادامه بدن؟ (مثلاً دکتر نیلی میگفت مطالعه ای انجام داده بودن که توش نشون میداد وقتی نرخ بهره کمتر از نرخ تورم تثبیت بشه، طی سالهای متمادی نه تنها باعث افزایش سرمایه گذاری نشده بلکه باعث رواج رانت برای اخذ وام و در نهایت صرف آن برای خرید دارایی به جای سرمایه گذاری شده) آخه خیلی عجیبه، یعنی هیچکس این چیزها رو نمیفهمه؟ حتی در موارد خیلی واضح مرتباً اشتباهات در حال تکرار شدنه! یا شاید هم این تئوری توطئه که میگن دستهایی پشت پرده هست که با مهره های جلوی پرده به دلیل موقعیت خاص و استراتژیک ایران از پیشرفت اون جلوگیری میکنن واقعیت داره؟ من که تو این مساله گیر کردم. مثل یک کلاف پیچ در پیچ شده ....
مرضیه - December 11, 2007 10:04 PM
وحید :
۵۰۰ ملیون تومان پرداختی به پیمانکار بابت راهاندازی و پشتیبانی سایت اینترنتی (اطلاع رسانی) وزارت علوم به نقل از کارمند بخش پشتیبانی شبکه وزارتخانه!
وحید - December 11, 2007 10:52 PM
:
I love the sarcasm in your last remark
Anonymous - December 12, 2007 01:37 AM
مينا :
سلام آقاي قدوسي.. خوندن اين مطلبت باعث شد مثل هميشه بحال خودمون و جوانيمون كه داره با سياستگذاريهاي درهم و برهم اين سياستگذارهاي مملكت بهدر ميره تاسف بخورم...
ولي
من اگر برخيزم
تو اگر برخيزي
همه بر ميخيزند
مينا - December 12, 2007 05:41 AM
:
salaam...
moshkel kahssi nist..tabie va hame ja dar keshvar haye developing vojodd dare..
rahe chare ke keshvara haye mesle China peyda kardan inne ke poolashoon roo mizaran too Financial Investmnet amricayi ya europe...ba'd az oona mikhan ke in pool roo be jaye oona too keshvaeshoon sarmaye gozari konan
Investment Banking ha ham khob kareshoon hamine va projects o business ha roo dorost arzyabi va control mikonan bedoone famil bazi o in harfa...
moshkele keshvarhaye developing hamine ke nemitoonanefficient resource allocation dashte bashan choon bankdari balad nistan va eghtesad o siasat fased daran..raah e behine hamoon outsource kardan financial management service hast, nazaret chie Hamed? man in chiza roo tooye Economist khoonadam..shoma albate ostadi khasti ye posti benvis..
Ya hoo
Anonymous - December 12, 2007 05:51 AM
mehrdad :
ميشه لطف كنيد و لينك نسخه چاپي مطالب رو اضافه كنيد تا بهتر بشه از سايت استفاده كرد
mehrdad - December 12, 2007 09:13 AM
:
سلام حامد جان
بالاخره منم برای اولین بار به این وبلاگ لعنتی تو سر زدم، می گم لعنتی برای اینکه داره منو دوباره نحریک می کنه که در اون تصمیمی که درباره وقت نگذاشتن برای خوندن وبلاگ ها گرفتم تجدیدنظر کنم. با اینکه ما چندان از نزدیک با هم در ارتباط نبوده ایم، اما اینقدر وبلاگت پرباره که منو مجبور می کنه این اعتیاد وبلاگ خونی رو مجددا از سر بگیرم. آدمایی که نوشته ها و افکارشون پرمغزه برای من قابل احترامند.
موفق باشی
Anonymous - December 12, 2007 10:32 AM
امیر اسکافی :
سلام حامد جان
بالاخره منم برای اولین بار به این وبلاگ لعنتی تو سر زدم، می گم لعنتی برای اینکه داره منو دوباره نحریک می کنه که در اون تصمیمی که درباره وقت نگذاشتن برای خوندن وبلاگ ها گرفتم تجدیدنظر کنم. با اینکه ما چندان از نزدیک با هم در ارتباط نبوده ایم، اما اینقدر وبلاگت پرباره که منو مجبور می کنه این اعتیاد وبلاگ خونی رو مجددا از سر بگیرم. آدمایی که نوشته ها و افکارشون پرمغزه برای من قابل احترامند.
موفق باشی
امیر اسکافی - December 12, 2007 10:33 AM
سيفي نيا :
سلام
مدتي است چاي داغ دبش شما را ما نيز با اجازه مهمانيم و از نوشته هاي خوب آن استفاده مي کنيم.
بهترين و با ارزش ترين خدمت براي اين مملکت نوشتن مطالب علمي و پر محتوي است .
اميد که موفق باشيد و چايتان برقرار
سيفي نيا - December 12, 2007 11:23 AM
:
چرا ايران را با يك كشور اروپائي مقايسه مي كني به ايران بايد بعنوان كشور طرح هاي كوتاه مدت نگاه كني نه كارگزار نه مجري هيچ كدام فرصت پيدانمي كنند حرفه اي عمل كنند بازده سرمايه گذاري هادراينجا اگر 30 درصدآنجاباشد مناسب است
Anonymous - December 12, 2007 11:43 AM
سیدعباس سیدمحمدی تهران :
No Man is an Island
No man is an island, entire of itself
every man is a piece of the continent, a part of the main
if a clod be washed away by the sea,
Europe is the less, as well as if a promontory were,
as well as if a manor of thy friends or of thine own were
any man's death diminishes me, because I am involved in mankind
and therefore never send to know for whom the bell tolls
it tolls for thee.
-- John Donne
منبع:
http://polyticks.com/home/Visions/NoManIsl.htm
ترجمه ی فارسی از محمد عبدالسلام، کتاب انتقال علوم و تکنولوژی به جهان سوم، به نقل از
http://seyyedmohammadi.blogfa.com/post-288.aspx
هیچکس جزیره نیست که در خود تمام باشد
هر کسی پاره ای از قاره ای است و به سرزمینهای دیگر پیوسته است
اگر تکه کلوخی را آب دریا بشوید و با خود ببرد
چیزی از اروپا کم خواهد شد
گویی دماغه ای از آن جدا شده است
گویی مُلک شما یا دوستانتان از آن جدا شده است
مرگ هر کسی چیزی از من می کاهد
زیرا وجود من با نوع بشر عجین شده است
پس مپرس که ناقوس ِ مرگ ِ که را می زنند
ناقوس ِ مرگ ِ ما هر سه را می زنند
سیدعباس سیدمحمدی تهران - December 12, 2007 07:56 PM
محمد :
به مناسبت هفته پژوهش!!!
محمد - December 12, 2007 08:03 PM
:
دوست عزیز آقای حامد قدوسی، خود شما چقدر در تعریف این کارهای صرفا هزینه بر شریک بوده اید؟ کدام یک از پروژه هایی که شما از آن ها پول گرفتید و حاجی حاجی رفتید مکه به نتیجه رسید.
بابا غر زدن هم حدی داره. یک سوزن به خودت یک جوالدوز به دیگران!
آن چیزی که در کشور ما راحته انتقاد کردن و رهنمود دادن است
Anonymous - December 13, 2007 10:25 AM
Ali :
certainly this is an important observation. but it also come from a difference in opportunity cost. Those contractors you mention still can get new contracts, independent of their productivity. While your school needs to bit the competition today. so one side is making sure to be on the announced track, the other is on a rathe un-announced track. Anyway everyone is maximizing something....do you think this is a market failure? does it justify government interference?
Ali - December 13, 2007 11:51 PM
سهیل :
به نظر من اقتصاد ما از نوع "اقتصاد بقالی" است و در آن چیزی تولید نمی شود چون هیچ دستمزدی به "تولید کننده ی اصلی" بیچاره نمی رسد (هر تولید ی که به مقدار حداقل کار ی احتیاج داشته باشد). اما چون نیازهایی، به هر حال، وجود دارند و تولید کننده هایی هم (در خارج از ایران) به هر حال وجود دارند، پس کارهای واسطه گری ای مثل حمل و نقل، بقالی، نمایندگی و مونتاژ (که آن هم صرفا نوعی حمل و نقل از عرضه کننده به مصرف کننده است) درآمد زا می شود . و البته صدور مواد خام (آن هم با کمترین دخالت ِ کار و فکر داخلی) سودآور است و در حقیقت تنها منبع درآمد ِ این سوپرمارکت (اَبَر بقالی) است.
سهیل - December 15, 2007 03:17 PM
مهدی تحقیقی :
با تشکر از نوشتههای پر مغز آقای قدوسی یک مطلبی رو یادم اومد که شاید یادوری اون ضرر نداشته باشه.
نیکسون در کتاب خودش عنوان کرده که ایرانیها به سه دلیل میتون ابرقدرت بشن و به سه دلیل نمیتونن یکی از اون دلایلی که نمیتونن ابرقدرت بشن اینکه وقتی پروژه ای رو شروع میکنند توانایی تمموم کردنش رو ندارن. حالا چرا باید بررسی کرد
مهدی تحقیقی - December 20, 2007 11:02 PM
hossein mobaraki :
salam,mishe khahesh konam siti ke beshe maghalat mokhtalefo dar zamineye modiryat dar hozehaye mokhtalefo az on download kard be man moarei konid,mamnon misham az lotefeton,dar zemn kargaheton to konforance modiriyat ali bod,
hossein mobaraki - December 24, 2007 07:55 PM
rickh :
Yes, but I think this is disputable post.
rickh - April 9, 2008 12:09 PM