نظریه بازی به زبان ساده قسمت دوم: بازی جبن (Chicken Game)
یک بازی همزمان (Simultaneous) با دو بازیگر را در نظر بگیرید. فضای استراتژی برای هر بازیگر از دو عضو تشکیل شده است:{شجاعت، جبن}. در دنیای بیرون شجاعت معادل خالی نکردن صحنه و جبن معادل کنار رفتن است. مثال فانتزیاش هم دو راننده هستند که از دو طرف به یک پل که فقط برای یک ماشین جا دارد نزدیک میشوند. هر راننده میتواند یکی از دو استراتژی {شجاعت، جبن} را انتخاب کند که معنی اولی گاز دادن برای ورود به پل و دومی به معنی ترمز کردن و اجازه دادن به ماشین مقابل برای عبور از پل است.
متاسفانه در اینجا نمیتوانم از گرافیک استفاده کنم و ماتریس بازی را ترسیم کنم. در نتیجه مجبورم ترکیبهای مختلف استراتژی را بنویسم. در مدل کردن یک بازی ترکیبات مختلف استراتژیهای بازیگران مختلف خروجی (Outcome) که بازی به آن نقطه میرسد را مشخص میکند. خوشبختانه در یک بازی دو در دو (یعنی با دو بازیگر و با حرکت همزمان) تعداد این ترکیبات چهارتا بیشتر نیست و میشود سریع آنرا احصاء کرد. پس از مشخص کردن خروجیها باید مطلوبیت هر بازیگر از هر خروجی را مشخص کنیم.
طبیعی است که اگر هر دو بازیگر استراتژی شجاعت را انتخاب کنند با کله به هم میخورند و هر دو نابود میشوند. لذا این خروجی برای هر دو بسیار هزینهزا (مطلوبیت پایین) است. اگر یکی شجاعت و دیگری جبن را انتخاب کنند کسی که شجاعت را برگزیده مطلوبیت زیادی به دست میآورد و کسی که جبن را انتخاب کرده مطلوبیت کمتری ولی در هر صورت مطلوبیت این حالت از جنگ و برخورد دو طرف بیشتر است. نهایتن اینکه اگر هر دو جبن را انتخاب کنند هر دو حداقلی از مطلوبیت را به دست میآورند.
این بازی دو نقطه تعادل دارد که عبارتند از {شجاعت، جبن} و {جبن، شجاعت}. ترکیبات {شجاعت، شجاعت} و {جبن، جبن} تعادل نیستند چون یک بازیگر تمایل دارد تا یک از کلهشقی بازیگر مقابل فرار کند یا از جبن او استفاده کرده و کلهشقی پیشه کند. لذا بازی از این خروجیها منحرف میشود.
سوال و ملاحظه مهم این است که اگر بازی روی ترکیب غیرتعادلی {شجاعت، شجاعت} بود چه کسی میدان را خالی میکند تا به تعادل {شجاعت،جبن} یا {جبن، شجاعت} برسیم؟ مثال دو رانندهای که هر دو به سمت پل میرانند و هر دو با چراغ دادن به طرف مقابل میگویند که قصد کنار رفتن ندارند را در ذهن بیاورید. تجربه میگوید بلاخره یکی کنار میرود و آن کسی است که بلاخره قانع میشود که طرف مقابل به هیچ وجه قصد کوتاه آمدن ندارد. این جا است که بلوف زدن و ترمز و فرمان ماشین را کندن (به قول برادر حسین ش) و به سوابق کلهشقیهای گذشته حواله دادن و مانور نظامی (در روابط بین کشورها) و غیره اهمیت پیدا میکند.
توضیح: دکتر حسن ع استاد بزرگ استراتژی و سیاست و فلسفه و تاریخ و فراماسونری و غیره این بازی را به بازی جوجه ترجمه کرده و مرتبن از استراتژی جوجه صحبت میکنند که به نظر میرسد ترجمه مناسبی برای اصطلاح (Chicken (Out)) در این کانتکست خاص نباشد.
نظرات
نازنین :
بازی ما خیلی پیچیده تر از این حرفها شده؛ این همه ساده سازی مدل رو خراب می کنه؛ اما بر فرض که قضیه به همین سادگی باشه طرف ما متاسفانه خیلی بلد نیست بلوف بزنه یا فرمون بکنه و اینا؛ در عوض اون طرف تا دلت بخواد جلوی ما بلوف های مختلف زده؛ با هر روشی تونسته ما رو ترسونده... خدا بخیر کنه...
نازنین - July 16, 2009 01:38 AM
nima :
Nice, Thanks for sharing these lessons, I hope you continue to the end of the lessons.
nima - July 16, 2009 05:31 AM
عباس :
میرحسین اعلام کرده در نماز جمعه شرکت میکنه شرایط طرف مقابل هم برای کله شق بازی در روز جمعه مناسب نیست.
عباس - July 16, 2009 06:42 AM
لابهلای همین سکوت :
دوست عزیز
به نظر میرسد که که استاتژی به قول حسن ع جوجه وقتی است که بازی از حالت همزمان خارج شده است و بازیگران میتوانند در یک مدت کوتاه برای هم بلوف بزنند.
لابهلای همین سکوت - July 16, 2009 07:11 AM
:
اگر دوتا ماشین یکی پراید و یکی ماکیون باشد فکر می کنی چه می شود؟
Anonymous - July 16, 2009 07:15 AM
:
اگر دوتا ماشین یکی پراید و یکی کامیون باشد فکر می کنی چه می شود؟
Anonymous - July 16, 2009 07:15 AM
:
این حسن ع. هم حکایت هفت تیر کشی قورباغهاس. یه چیزی میگه با اون اندیشه ترانس مدرنش!!
Anonymous - July 16, 2009 07:59 AM
من :
خیلی جالب بود، اگر امکان داره باز هم از این استراتژی های مدیریتی بگذارید.
من - July 16, 2009 08:03 AM
امین :
چیکن آوت یعنی جا زدن؛ زیاد به کانتکست هم ربط ندارد. شما حرفهای دکترینرین حسن ع را جدی نگیرید.
http://www.thefreedictionary.com/dict.asp?Word=chicken+out
امین - July 16, 2009 09:14 AM
زوربا :
خلاصه در یک کلام در ایران کسی میتونه سیاست مدار موفقی باشه که خرتر باشه
زوربا - July 16, 2009 09:54 AM
:
بازي بزدل هم ترجمه شده است.
Anonymous - July 16, 2009 09:58 AM
حامد :
سلاو تشکر بابت همه نوشته هاتون مخصوصا نظریه بازیها. سئوالی که دارم این مجموعه مطالب در مورد این نظریه از پیوستگی خاصی برخورداره و قراره به یه بینش خوبی برسیم در انتها و یا فتح بابی هس در این مورد که ما بریم و بقیه رو خودمون مطالعه کنیم. بازم مرسی
حامد - July 16, 2009 09:59 AM
:
آقای حامد، سلام علیکم..من وبلاگ شما رو از bbc شناختم..مطالب جالبی مینوسید ولی خیلی عجیبه که علیرغم سر زدنهای مکرر bbc به شما و publicشدنتون فیلتر نشدید!البته امیدوارم که هرگز نشید اما این هم سوالیه دیگه!
Anonymous - July 16, 2009 10:09 AM
محمد :
ما در کشوری زندگی میکنیم که هیچ کدام از قواعد فلسفی و یا کلاسیک های مدرن و قدیمی دنیای فلسفه و دیگر علوم امروزی ساز گار نبوده بلکه در بسیاری از جهات خود معجونی از انان با طعم تازه و غریب است
در انتخابات امسال استفاده از مهره های سوخته در کنار مهره اصلی ودادن تمام برگ برنده و اجازه تاخت و تاز در محدوده های خط قرمز دیگران به ان در واقع محیطی برای ایجاد یک گردباد دیالکتیک کافی بود که اکثریت مردم عادی و حساس و کم خرد مارا با خود همسو کنندو این است که شما هرچه از تمام ایده ها و دانش غربی بخواهی ان را تحلیل کنی و اگر کسانی باشند در داخل که با این تحلیلها بخواهند کاری بکنند بغبیر از بن بست و متلاشی شدن در باتلاق بوجود امده چیزی عایدی نخواهند داشت
محمد - July 16, 2009 12:07 PM
Aydin K :
جالب اين است كه اصلاح طلبها خيلي وقتها حالت انفعالي را انتخاب كرده اند يا مجبور شده اند منفعل شوند، ولي تماميت خواهان هميشه پسرشجاع بوده اند.
Aydin K - July 16, 2009 01:28 PM
لبخند ايراني :
سلام به شما وبلاگ نويس توانا ودوست ناآشناي من
اميدوارم حالتون خوب وزندگي بركامتان شيرين همچون عسل باشد
وبلاگ خوبي داريد از ديدن آن لذت بردم
اگه دوست داشتي يه سر به ما بزن واگرخوشت اومد مارو لينك كن خبر بده تا شما رو لينك كنيم
ممنون و تشكر از اين همه سليقه اي كه در وبلاگت به كار بردي
لبخند ايراني - July 16, 2009 01:32 PM
من :
http://constantmirth.blogspot.com/
بفرمایید. مشرف میکنید.
من - July 16, 2009 03:54 PM
علی پورسلیمان :
دعوت " سازمان معلمان ایران "
در استقبال از فردا .......
و سرانگشتم را که به تاراج بردند !
علی پورسلیمان - July 16, 2009 06:11 PM
محمد كلانتری :
يك اينكه ميشه به بازي ترسو يا بازي جا زدن ترجمه كرد.
دو اينكه من هنوز نفهميدم دقيقا كاربرد تعادل نش چيه، تعادل هاي پيدا شده گوياي چي هستن، حالت محتمل، يا حالت محتمل در شرايط واكنش متقابل يا چي؟
محمد كلانتری - July 18, 2009 01:16 PM
محمد كلانتری :
در واقع سوالم اين بود كه با پيدا كردن اين استراتژي ها از بين استراتژي هاي ممكن، ما دقيقا چي پيدا كرديم؟
محمد كلانتری - July 18, 2009 01:18 PM
MBA :
salam aghaye ghoddusi
vaghean moalleme khoobi hastin
azatun tashakkor mikonam
man fekr mikonam age modele in bazi ro bekhaym be vagheiyat nazdik konim ine ke yeki az mashinaaaa sarneshin daran va digari khali az sarneshine age ba tasadof kardane 2 ta mashin hardota mashin az beyn beran shayad sarneshinaye mashin sabze tunestan belakhare az rooo pol rad shan
MBA - July 18, 2009 07:17 PM
مهدی ب. :
سلام
من مهدی ب هستم. (دانشجوی لیسانس مدیریت مالی دانشگاه تهران که پارسال در کلاسهای real option خدمتتون بودم.) به خاطر کنکور ارشد نتونستم در بقیه جلسات از جمله game theory شرکت کنم. (البته خدا رو شکر بی نتیجه نبود!)
ممنونم که این موضوع رو امسال اینجا مطرح کردید. من این وبلاگو از طریق google reader دنبال میکنم. اگر رفرنسهایی هم معرفی کنید تشکر میکنم.
به امید دیدار
مهدی ب. - July 20, 2009 01:40 PM
مهدی ب. :
راستی، جواب سؤالی که آخر بخش اول مطرح کردید چی شد؟
مهدی ب. - July 20, 2009 01:46 PM
ali :
حضرت قدوسی
اگرجنابعالی لطف فرموده و تمامی انواع بازیها را به همین زبان بنویسید و در مجموعه ای با پی دی اف قرار دهید کمال امتنان را داریم بنده کتاب نظریه بازیها با ترجمه مغلوط علیرضا طیب را سالها پیش خوانده و از ان چیزی در نیافته ام نکته دگر انکه در باب پارادوکس و پارادوکس تایید نیز بنگارید چرا که در ان باب نیز ذیل کتاب قبض و بسط دکتر سروش مقاله اخر که در باب تئوری منطقی پارادوکس تایید است بسیار سخت فهم است که گویا نویسنده ان در مقاله ای بعدها مراد خود را اورده که من نیافتم با تشکر
ali - July 21, 2009 10:20 PM
امير بومبا :
بازي مرغ ازاول تا اخرش با هزار دردسر رفتم يه بازي بسازيد كه اسون باشه مثل اتومبيل راني يا دوچرخه هاي ورپ
امير بومبا - July 31, 2009 03:40 PM