یک لیوان چای داغ: نظریه بازی‌ها به زبان ساده: درس اول نقاط کانونی

13 تیر 88

نظریه بازی‌ها به زبان ساده: درس اول نقاط کانونی

چون ممکن است این تابستان به علت برخی مشکلات شخصی نتوانم دوره نظریه بازی را برگزار کنم سعی می‌کنم برخی مفاهیم پایه را این‌جا آموزش دهم. خب به‌ترین ابزار برای آموزش یک مفهوم مجرد استفاده از مثال‌های روزمره و دم دست مردم عادی است و من هم همین کار را می‌کنم. ابتدا تعریف برخی مفاهیم پایه:

الف) استراتژی: در یک بازی ایستا استراتژی به مفهوم مجموعه اعمالی است که بازی‌گر می‌تواند دنبال کند. مثلن فرض کنید وضعیت بدی در یک کشور پیش بیاید. استراتژی بازی‌گران می‌تواند دربرگیرنده مجموعه مقابل باشد : {بی‌تفاوت بودن، توجیه کردن و حتی هم‌راه شدن با وضع بد، ساکت نبودن}. اجازه دهید مثال دیگری بزنیم. فرض کنید من و شما قرار است هم‌دیگر را ببینیم و با هم کمی راه برویم. انتخاب‌های ما ممکن است شامل مکان/زمانی باشد که برای این راه‌رفتن دو نفری انتخاب می‌کنیم مثلن {انقلاب روز دوشنبه، انقلاب روز پنج‌شنبه، هفت تیر روز سه شنبه، ولی عصر روز سه شنبه}.

ب) ماتریس منافع: نکته مهم در یک بازی این است که مطلوبیت هر بازی‌گر فقط تابع استراتژی خود او نیست بل‌که تابعی از استراتژی انتخاب شده توسط او و بازی‌گر(ان) طرف مقابل است. به همان مثال قرار گذاشتن برای قدم زدن برگردیم. فرض کنید به خاطر مشکلات فنی تلفن خانه ما قطع باشد و ما نتوانیم با هم حرف بزنیم. من ممکن است از بین آن چهار استراتژی یکی را انتخاب کنم و شما هم همین طور. مثلن ممکن است من استراتژی "هفت تیر،سه شنبه" را انتخاب کنم و شما "انقلاب، دوشنبه" را. در این صورت هر دو ما مجبوریم تنها قدم بزنیم و حتی ممکن است توسط جوان‌های علاف آن محله اذیت شویم. ولی اگر تصادفن هر دو ما انقلاب دوشنبه یا ولی‌عصر سه‌شنبه را انتخاب کنیم، خب هم را می‌بینیم و گپی می‌زنیم و دیداری تازه می‌کنیم. لات‌های محل هم ممکن است چون ما دو نفر هستیم کم‌تر اذیت‌مان کنند.

تا این‌جا به این نتیجه رسیدیم که ترکیب استراتژی‌های مختلف مطلوبیت‌های مختلفی تولید می‌کند. متاسفانه چون من از استراتژی شما خبر ندارم (به علت قطع بودن تلفن) هیچ تضمینی نیست که ما لزومن ترکیبی از استراتژی‌ها را انتخاب کنیم که برای هر دو مان خوب باشد. به این در نظریه بازی‌ها شکست هماهنگی (Coordination Failure) می‌گویند. وقتی شکست هماهنگی اتفاق می‌افتد هر بازی‌گری تلاش خودش را می‌کند ولی منافع کلی تولید شده خیلی کم‌تر از حالتی است که استراتژی‌های آن‌ها با هم تقاطع می‌کرد.

پ) نقاط کانونی (Focal Point): تجربه عملی نشان داده است که انسان‌ها از ذهنیت‌های مشترکی برای هماهنگ کردن ضمنی استراتژی‌های‌شان استفاده می‌کنند. ترکیب استراتژی‌ها حول این ذهنیت مشترک نقاط کانونی بازی نامیده می‌شوند. مثلن فرض کنید در همان مثال قدم زدن، من نمی‌دانم که شما کی و کجا را انتخاب کرده‌اید ولی یادم می‌آید که مردی در شهر هست که شما به او علاقه دارید. این مرد برخی روزهای خاص مثلن می‌رود خیابان آزادی و راه می‌رود. یادتان می‌آید که دوست‌تان هم به این مرد علاقه دارد. بعد فکر می‌کنید که خب من می‌دانم که به این مرد علاقه دارم. دوستم هم می‌داند که من به او (مرد) علاقه دارم و نیز می‌داند که من می‌دانم که او هم به مرد علاقه دارد و نیز می‌داند که من می‌دانم که دوستم می‌داند که من به مرد علاقه دارم و الخ (این مفهوم در نظریه بازی دانش مشترک یا Common Knowledge) نامیده می‌شود. او هم همین فکر را در مورد من می‌کند. وقتی هر دو همین فکر را بکنیم شانس انتخاب مشترک استراتژی‌هایی که با قدم زدن مرد هماهنگ است بالا می‌رود. این می‌شود نقطه کانونی بازی بدون این‌که ما به هم تلفن زده باشیم.

پیش‌نهاد تحقیقات آینده: یک توضیح درونی برای پایدار شدن تعدادی از نقاط کانونی از بین مجموعه‌ای از نقاط کانونی ممکن

لينك نوشته

نظرات

محمدرضا :

مرسي

محمدرضا - July 4, 2009 11:06 PM

فکر کنم ایرانی ها خدای دوپهلو حرف زدن و استعاره باشند. نه؟؟
.
.
مخصوصا استعاره لاتهای محل!!!
;)

Anonymous - July 4, 2009 11:12 PM

شهریار :

میم مثل مردی که به آن علاقه داریم.استعاره مضاعف.

شهریار - July 4, 2009 11:45 PM

Asosh :

به گمان ام بهترین نوشته ی علمی جهت داری بود که تا امروز خوانده ام! اشارات ایدئولوژیک متن، فوق العاده بود آقای قدوسی عزیز. :)
پاینده باشی.

Asosh - July 5, 2009 12:30 AM

محمد :

حامد جان، بی صبرانه منتظر قسمت بعدی تئوری بازی هاهستم. مرسی.

محمد - July 5, 2009 02:05 AM

اسماعیل :

عالی بود....خیلی خیلی مرسی

اسماعیل - July 5, 2009 06:06 AM

ممنون. لطفا ادامش بديد.

Anonymous - July 5, 2009 06:26 AM

صادق صادقی :

عجب چیز جالبی است این علم.خصوصا حالا!

صادق صادقی - July 5, 2009 07:29 AM

sina :

salam
yek soal daram.
age momkene dar morede tafavote mba ba sayere modiriat ha tozih bedi.
masalan mba daraye grayesh hay bazaryabi karafarini mali va ... hast.
dar eine hal modiriate bazargani modiriate mali modiriate karafarini va ... ham darim.
mikham beporsam inha farghi ba ham daran?
motshakeram

sina - July 5, 2009 08:23 AM

جالب بود!

Anonymous - July 5, 2009 09:50 AM

بشير :

حسابي خنديدم، خوب بود.

بشير - July 5, 2009 10:20 AM

خاله آذر :

پست قبلی رو که خوندم یه ترانه معروف ترکی استانبولی یادم اومد:
ah istanbul,istanbul olalim,gormedi boyle
keder,geberiyorum

خاله آذر - July 5, 2009 10:34 AM

ba :

ممنون و منتظر ادامه این سری آموزشی‌ هستم.

ba - July 5, 2009 12:17 PM

سحر :

بسیار آموزنده است حتماً ادامه بدین

سحر - July 5, 2009 12:22 PM

Saleh :

This was perfect. Both because it had very simple and understandable explanations and also because of its hidden implications

I love that man too! lets go for a walk with him
:)

Saleh - July 5, 2009 01:26 PM

shour :

راهکارهای اقتصادی برای مبارزه با دولت کودتا (۱- حمله به ریال)
برام جالبه نظرتونو بدونم

shour - July 5, 2009 01:28 PM

shour :

آدرس پست اینه :
http://iconomy.wordpress.com/2009/07/05/33/

shour - July 5, 2009 01:31 PM

عليرضا :

به اين ميگن شير فهم كردن، عالي بود...

عليرضا - July 5, 2009 01:57 PM

محمد :

احكدي نژاد آدم ارزوني هست اما
1--- يكي اينكه رايهاي خودشو گرون خريده
2--- آخراي مناظره كروبي به طرفش گفته كه اون سيصد ميليون رو خرج مادرتو كردم و اين نشون ميده كه مادر ا.ن خلي پر خرج تز از خودشه

محمد - July 5, 2009 03:46 PM

Aydin K :

احتمالا چند روز بعد، از طرف رسانه لاتها يك عنوان ديگري به نظريه بازيها داده شود؛ يعني عبارت بازيها، با غش در باب افتعال جايگزين گردد!

Aydin K - July 5, 2009 04:14 PM

سلام
تحقیقات آینده رو متوجه نشدم منظورتون چی بود .

Anonymous - July 5, 2009 04:21 PM

ايمان :

مي شه يك منبع جامع در مورد نظريه بازيها به زبان انگليسي معرفي كنيد؟

ايمان - July 5, 2009 05:01 PM

i am persian :

من کامنتی رو که
shour
گذاشته بود خوندم و به نظرم جالب اومد . برای کسب سود فردا 3.000یورو میخرم.
ملت عزیز من رو می بخشند ولی سود مهمه حتی از خیلی چیزهای دیگه مهمتره

- حمله به ریال
یکی‌ از موثرترین راه‌های مقابله با حکومتهای دیکتاتوری، استفاده از قدرت بازار برای انتقال اطلاعات به قشر ضعیف جامعه و همراه کردن این قشر در مبارزات است. بازار به معنی‌ محلی برای تبادل پول و کالا (یا در شکلهای دیگر) قواعد مخصوص به خود را دارد که هیچ حکومتی نمیتواند با زور این قواعد را به بازار تحمیل کند. به عنوان مثال، دولت نهم نرخ بهره را کم و حجم پول را به شدت زیاد کرد که هر دو این عوامل منجر به یک تورم ۲۵ درصدی شد و دولت نهم چون از قواعد بازار پیروی نکرده بود، هیچ کاری برای پائین آوردن تورم نمیتوانست انجام دهد.

i am persian - July 6, 2009 07:57 AM

عجب درس جذاب و جالبيه! و چه ميكنه اين استاد درس! عالي بود. منتظر جلسه بعدي هستيم

Anonymous - July 6, 2009 08:48 AM

دوست عزيز
فونت ستون « پيوند» مشكل دارد.لطفا درستش كنيد.
متشكرم.

Anonymous - July 6, 2009 09:25 AM

zan :

این نظریه بازی ها و نقطه ی کانونی را دوست دارم.

zan - July 6, 2009 10:34 AM

Saman :

http://greenscroll.blogspot.com/

ببخشید به موضوع بی ربطه.
از همه دوستان عزیز میخوام که شرکت کنند در این پروژه و به بقیه خبر بدند.
Ahmadi Nejad is NOR IRAN's President

Saman - July 6, 2009 12:33 PM

Fahimeh :

Kheili khoob bood.

moshtaghe doonestane har chi bishtar darbare game theory ham.

Thanks a lot.

Fahimeh - July 6, 2009 12:59 PM

محمود :

خیلی خوب شروع کردین امیدوارم در ادامه هم اینقدر روان و خوب کارتون را ادامه بدین
با تشکر

محمود - July 6, 2009 04:26 PM

میثم :

این یک راهنمای مقدماتی فارسی خوب است.
http://www.secumania.net/include/files/per/game-theory.pdf
لطفا شما هم اگر کتابی را مفید می دانید پیشنهاد بدهید.کتابهای فارسی منتشر شده در این زمینه به تعداد انگشتان دست هم نمی رسد.

میثم - July 7, 2009 01:54 AM

ستاره مشرقی :

سلام به روزم

ستاره مشرقی - July 7, 2009 12:19 PM

آقای بروس بونئو با همین تئوری پیروزی احمدی نژاد رو در ماه آوریل پیش بینی کرده بود. لینکشو ببین:
http://www.ted.com/talks/bruce_bueno_de_mesquita_predicts_iran_s_future.html

Anonymous - July 7, 2009 09:09 PM

رضا فتوحی :

بروس بونئو در ماه آوریل بر همین اساس پیروزی احمدی نژاد رو پیش بینی کرده بود. من از پیش بینیش بیشتر یه جور بررسی توازن قوای موجود رو می فهمم.
لینکشو ببین:
http://www.ted.com/talks/bruce_bueno_de_mesquita_predicts_iran_s_future.html

رضا فتوحی - July 7, 2009 09:11 PM

آشنای دور :

در مورد این که به چه صورت می شه نقاط کانونی رو به ممکن تبدیل کرد همون طوری که بیان کردید وقتی هدف تئوری برد برد باشه و طرفین سعی کنند برای رسیدن به این منظور نسبت به هم اطلاعات صحیحی داشته باشند می شه به اون دست پیدا کرد، ممنون می شم اگر اشتباه بود راهنمایی بفرمایید

آشنای دور - July 7, 2009 10:53 PM

آشنای دور :

آشنای دور - July 7, 2009 10:54 PM

مهدی ناجی :

سلام خیلی عالی بود
مشتاقانه منتظر ادامه این کلاس هستم. چه بسا ارائه مطالبی که می خواستی در دوره حضوری عنوان کنی به این شکل مؤثرتر باشد.
اگر دوستان لطف کنند و همکاریشون رو با این دوره بیشتر کنند خیلی عالی می شود.
در ضمن من هم منظورت رو در مورد پیشنهاد تحقیقات آینده نفهمیدم.
و بالاخره کاش می شد در مورد کامنت ها کمتر سکوت می کردی تا ما هم بیشتر حس کنیم که این ارتباط دو طرفه است.

مهدی ناجی - July 8, 2009 10:01 AM

مینا :

مرسی. خیلی خوب بود

مینا - July 8, 2009 01:21 PM

عاصی مدنی :

آقای قدوسی عزیز، پیشنهاد می‌کنم که مطالعاتی در زمینه‌ی مدیریت استراتژیک هم بکنید. البته اگر تا کنون نکردید.

عاصی مدنی - July 8, 2009 01:45 PM

آشنای دور :

آقای قدوسی به نظر میاد بهتره که مدیریت بر کامنت ها رو فعال کنید
موفق باشید

آشنای دور - July 8, 2009 10:44 PM

مهدی ناجی :

آقای قدوسی سلام
ظاهرا این روز ها به وبلاگتان سر نمی زنید. روزی که نوشتید قصد دارید کامنت ها را مدیریت کنید خیلی به مزاق من خوش نیامد. اما حالا احساس می کنم لازم است این کار را انجام دهید تا اولا این وبلاگ دوست داشتنی ناخواسته و بالاجبار از مسیر اصلی خود منحرف نشود و ثانیا اکثریت مخاطبان که مشتاقانه و اتفاقا بدون دردسر فیلترینگ، دارند از این وبلاگ استفاده می کنند از این موهبت محروم نشوند.
اگرچه بر خود لازم می دانم خود و دیگر دوستان مخاطب این وبلاگ را به خویشتن داری بیشتر دعوت کنم و بگویم درست است که این وبلاگ به نام شخص آقای قدوسی است اما هر کدام از ما به میزان علاقه ای که به چنین وبلاگهایی داریم می بایست از آنها حمایت کرده و در مدیریت آنها همکاری کنیم.
با تشکر

مهدی ناجی - July 9, 2009 07:57 AM

سعید :

من همخواهش میکنم مثل همان کامنتهای اولی در لفافه و زیرکانه نظراتتان را بگویید.
البته بازدید های این وبلاگ در روزها ی بحران چندین برابر شد و طبیعی است یک عده به عنوان تریبون از آن استفاده کنند.

سعید - July 9, 2009 08:28 AM

salam
mikhastam begam in bahshaa ke matrah kardid
kheili ebtedayi e va kheili jahaye dige ham mishe peidash kard,
yani be nazare man matrah kardanesh too weblogetoon kare jalebi nist

Anonymous - July 9, 2009 08:33 AM

عاصی مدنی :

اولین پست خودتون رو نگاه کنید. خیلی از وبلاگ‌هایی که ازشون حرف زدید الان فیلتر شدند.

عاصی مدنی - July 9, 2009 09:11 AM

ف.ف. :

لطف فراوان میکنید اگر این موضوع را ادامه دهید.

ف.ف. - July 9, 2009 12:46 PM

شورا :

خیلی خوب و هوشمندانه بود. خیلی چسبید...

شورا - July 9, 2009 04:39 PM

لابه‌لای همین سکوت :

آیا بهتر نیست که به بی‌چارگانی بیندیشیم که از فرط بی‌فرهنگی و بی‌سوادی، خود و دیگران را به بی‌چارگی می‌کشانند؟ و یا به ساده‌اندیشانی که از سادگی پرده‌های کهنه‌ی بی‌خبری را می‌کشند تا ماه فقط در حوض خانه (آی‌سو‌دا) بماند؟
شاید بهتر است بازی را از بداندیشانی که هر از چندگاهی سنگی در حوض می‌اندازند یاد بگیریم.
چشم دیدن ماه را هم ندارند حتی در حوض خانه.
اما نه.
بازی ما سکوت است و «ما لابه‌لای همین سکوت پدر پرگویان دروغ‌گو را در‌آورده‌ایم».

لابه‌لای همین سکوت - July 9, 2009 05:34 PM

تورج :

خیلی جالب بود. هرچند به نظرم جای پرداخت بیشتری داره. منتظر قسمت بعدیش هستم.
راستی این لینکهایی که از بلاگرولینگ میاد بصورت کد اسکی نشون داده میشه. فکر کنم تو تنظیمات بلاگرولینگ بشه یونیکد utf8 رو قرار داد.

تورج - July 10, 2009 08:22 AM

M.A :

It has nothing to say, just like your classes

M.A - July 10, 2009 02:59 PM

مصطفی :

ممنون از حوصله ای که به خرج میدی ... من دو سال پیش یکی از جلسات نظریه بازی رو که برگزار کرده بودی شرکت کردم ... ولی اینجوری خیلی بهتره :)

مصطفی - July 10, 2009 08:29 PM

طاهر شفایی :

جناب قدوسی درود بر شما!
قبل از شروع بحثت اگر بصورت یک مقدمه, کمی روشنی روی موضوع و کاربرد آن میانداختید خوب می بود.
در ضمن اگر برای آماده گی بحث های بعدی مرجع برای تحقیق بدهید خیلی خوب خواهد بود.

طاهر شفایی - July 10, 2009 08:43 PM

Sisyphe :

Visit

Sisyphe - July 10, 2009 09:55 PM

جوات موات ایرانمان :

اخرین اخبار تقلب سبز منتشر شد

جوات موات ایرانمان - July 11, 2009 09:21 AM

ندا :

خيلي خوب بود...البته مثال جالبتون يه خورده ذهنو از موضوع اصلي دور ميكنه!

ندا - July 11, 2009 11:04 AM

محسن :

بدبختی اصلاح طلب ها اینه که میخواهند طبق قواعد بازی کنند . بابا بریزین دور این حرفا رو . اگه سید ممد خاتمی اینقدر دو دوتا چارتا نمیکرد الان وضع مملکت این نبود . ببخشید اینجوری گفتم .اصلا اوضاع خوبی ندارم .

محسن - July 11, 2009 11:37 AM

مهدي آزاده :

سلام دكتر
ممنون خيلي عاليه، من اقتصاد خوندم اما هيچ وقت فرصت نشد نظريه بازي ها رو بگذرونم چون اختياري بود، حالا با علاقه بحثتون رو دنبال ميكنم. عاليه

مهدي آزاده - July 11, 2009 12:00 PM

سهیل :

ای جانم! هیچی! یک اندیشمند ناب دیگر یافتم. زنده باشی. حالا انشاالله در آینده نزدیک و دور به مخالفت با شما چنانچه مقدور باشد خواهم پرداخت که گویا خیلی علاقمند به شنیدن نظرات مخالف هستید. آنچنان آدم مخالفی نیستم اما چون خودت میخواهی ... فعلا بدرود

سهیل - July 11, 2009 08:35 PM

Anonymous - July 11, 2009 08:35 PM

maandegaar :

چقدر اسم شما برای من آشناست. آیا شما را می شناسم؟

maandegaar - July 12, 2009 05:53 AM

حامد ستون وسط این را بخوان:

http://roozna.com/2009/7/12/EtemaadMelli/966/Page/4/Index.htm

بعضی وقت ها آدم می خواهد از دست بعضی از این اصلاح طلبان سرش را به دیوار بکوبد.

Anonymous - July 12, 2009 07:23 AM

ر دبیری :

بیست ونجم تیرماه - صدمین سال فتح تهران

ر دبیری - July 12, 2009 08:34 AM

واقعا ممنون، همیشه فکر می کردم این نظریه بازی که شما عاشقشید چیه، الان فهمیدم که واقعا ارزش عاشق شدن دارد. فقط یک نکته این که لاتهای محل اتفاقا وقتی دونفرید بیشتر شما را اذیت می کنند، پس بهتره استراتژی همون باشه که یکی بره هفت تیر و یکی به آزادی تا لاتها هم که تهران را خوب بلد نیستند گیج بشند!

Anonymous - July 12, 2009 11:46 AM

مهدي :

سلام

واقعا برام جالب شد.

شما كه زماني براي من مظهر نگاه كارشناسي و غير سياسي و جوياي حقيقت به مطالب وبديد، الان نظر من رو حذف مي‌كنيد، صرفا به اين دليل كه بر اساس خواست خودتون (مخالف بودن) تنها از شما پرسيدم كه چرا علي رغم پيش‌بيني پيروزي احمدي‌نژاد در پيش از انتخابات، اكنون بر طبل تقلب مي‌كوبيد.

مهدي - July 12, 2009 12:42 PM

حاح آقا! پس بقیه‌ش کو؟ می‌دونی که ما تنبلا نمی‌ریم خودمون پیْ‌ی ِ گشتن و یافتن ِ این ککی که به تنبون‌مون انداختی. می‌شینیم ببینیم درس ِ بعدي کیْ⁀ئه!

Anonymous - July 13, 2009 09:32 PM

وا! چه‌را نظر که می‌خوایم بذاریم ما رو می‌فرسته تو سایت ِ حاج‌خانوم! هر چی هم که تو سایت‌ات کلیک می‌کنیم یه سایت ِ بی‌حیایی به‌مون چیزای ِ بی‌ناموسی پیش‌نهاد می‌کنه؟

پ‌ن:
یه وخ اینا رو پابپلیش نکنی.

Anonymous - July 13, 2009 09:39 PM

محسن :

ممنون حامد جان
ما که نفهمیدیم چی گفتی ولی جالب بود. توی دنیای مهندسی این کتاب ها متداول هست:

1. Martin J. Osborne, An Introduction to Game Theory, 2003
2. D. Fudenberg and J Tirole, Game Theory, 1991, MIT Press
3. Noam Nisan, Tim Roughgarden, Eva Tardos, Vijay V. Vazirani, Algorithmic Game Theory, Cambridge University Press, 2007
4. A. Mas-Colell, M. D. Whinston and J. R. Green, Microeconomic Theory, Oxford University Press, 1995

کتاب سوم به خصوص به بچه های کامپیوتر توصیه میشه

محسن - July 13, 2009 11:39 PM

علی :

فوق العاده بود. خیلی لذت بردم. قسمت بعدی درس رو قبل از 30 تیر بنویس لازم داریم

علی - July 14, 2009 01:28 PM

فریاد :

جالب انگیز بود
با ذهنیات پریشان امروزی ما خوب بازی کردی.
آفرین

فریاد - July 14, 2009 04:30 PM

خبر :

برنامه سازماندهی شده وزارت اطلاعات برای دستگیری گسترده فعالان اینترنتی ضد رژیم

خبر - July 19, 2009 12:41 AM

علی :